එදා 2017 අන්තිම දවස. ඒ කියන්නේ දෙසැම්බර් 31 වෙනිදා. මොන විදියට අලුත් අවුරුදු ආවත් අපේ දරුවන්ට ලෙඩ දුක් ඇති වෙන එක ඉතින් නතර වෙන්න හාස්කමක් වෙන්නම ඕනේ. මොකද නහය බුරුල් නොවුණු දවස් ගාන අතේ ඇඟිලිවලින් ගණන් කරන්න පුළුවන්. එහෙම තමයි, පුංචි ළමයි දුවලා පැනලා සෙල්ලම් කරනවා. මඩ දූවිලි අත පත ගානවා. ඉතින් ඔයාලටත් මගේ මේ අත්දැකීමට අනන්තවත් මුහුණ දෙන්න සිද්ධ වෙලා ඇති. ඒත් මේ මම කියන්න යන්නේ පුංචි දරුවෝ ගැන නම් නෙවෙයි. පුංචි දරුවෝ අපිට ඕනේ තැනට අරගෙන එන්න අපේ හැසිරීම ගති පැවතුම් වෙනස් වෙන්න ඕනේ විදිය ගැනයි.

ඔන්න ඉතිං මම අර මුලින්ම සඳහන් කරපු දවසේ, මම සුපිරි වෙළඳ සැලකට ගොඩ වැදුණා, මොකද දුවට ලැබුණු වෛද්‍ය උපදේශය අනුව ඔහු සඳහන් කළ වෙළඳ නාමය යටතේම අවශ්‍ය ඖෂධ ලබාගත යුතුව තිබුණ වගේම තවත් දේවල් කිහිපයක් මට මිලදී ගැනීමට අවශ්‍ය වුනු නිසා. වෙළඳ සැලට ඇතුළු වෙන තැන ඉඳලම සෙනඟ පිරිලා හිටියේ හරියට එදායින් පස්සේ ලෝකේ හැම වෙළඳ සැලක්ම වහලා දානවා කියලා ප්‍රචාරයක් ගිය ගානට. කොහොමින් කොහොම හරි මගේ බඩු ටිකත් අරගෙන මමත් බිල ගෙවන්න පෝලිමට එකතු වුණා.

මෙතන තිබුණු කැෂියර් කූඩුවේ පහෙන් එකක් වහලා. මෙච්චර සෙනඟ ඉන්න වෙලාවක ඒ වගේ වීම ගැන හිතෙන් බැන බැන ඔහේ බලාගෙන හිටිය මම එක පාරටම දැක්කේ, ඒ කැෂියර් කුඩුවටත් තරුණයෙක් පැමිණ මගේ ඉදිරියේ සිටි මැදි වයසේ පිරිමි පුද්ගලයෙකුට එතනට එන ලෙස හිසෙන් ඉඟි කිරීමයි. ඒත් එක්කම කඩි ගුලක් මෙන් ඇවිස්සුනු මගේ පෝලිමේ හිටි අය ඒ කැෂියර් කූඩුවට මාරු වුණා. මා සමග මගේ පිටු පසින් හිටි එක් පිරිමියෙක් අලුත් කැෂියර් කුඩුවේ ඉදිරියෙන් තැනක් ලැබුණු නිසාදෝ මම දිහා බැලුවේ “ඔයා පිටිපස්සේ, ඔයාගේ පිටිපස්සේ හිටිය මම මෙන්න ඊළගට බිල ගෙවනවා” වැනි ජයග්‍රාහී බවක් මුහුණට මවාගෙනද කියලත් මට හිතුණා.

වෙන්න පුළුවන්, පෝලිමේ ඉස්සරහ හම්බවෙන එක, බස් එකේ කෝච්චියේ සීට් එකක් අල්ල ගන්න එක ජිවිතේ ලබන්න පුළුවන් ලොකු ජයග්‍රහණ කියලා හිතලා සතුටු වෙන මිනිස්සු ඕනේ තරම් මට මුණගැහිල තියෙනවා. ඉතිං මේකත් ඒ වගේ නේද කියලා හිත යටින් හිනා වේවි මම පිටි පස්සට හැරුනේ කිසිම හේතුවකට නම් නෙවෙයි. ඒත් දරුවෙකුත් කුසේ දරාගෙන බඩු කිහිපයක් අර අතේ එල්ල ගන්න තියෙන බෑග් එකේ දාගෙන ඔසවාගෙන බිල ගෙවන පෝලිමේ කෙලවරේම හිටිය කාන්තාව ළඟ මගේ ඇසුත් හිතත් නැවතුණා. මම ඇයට මා සිටි ස්ථානය ප්‍රදානය කොට අගේ ස්ථානයට මාරු වෙන්නට තත්පර දහයක්වත් ගත වෙන්න නැතිව ඇති. ඒත් සිද්ධිය දැක දැකත් මගේ ඉදිරියේ සිටි කාන්තාවන් හෝ පිරිමින් කිසිවෙකුත් ඇයට ඉන් එහා ඉදිරියට යන්නට අවස්ථාවක් ලබා දුන්නේ නැහැ. හිටි තැනින් තවත් පස්සට වැටුණු මම අර ජයග්‍රාහී පුද්ගලයා තම බිල ගෙවා පිටව යන ආකාරය බලාගෙන හිටියා. එකකට එකක් නොගැලපෙන සිතිවිලි ගොඩක් අස්සේ මට හිතුණා අර දරුවා ලැබෙන්න ඉන්න අම්මා, “බඩු නොදැම්මත් අතට බරක් දැනෙන ඒ යකඩ මල්ල” තෝර ගත්තේ ඇයි කියලා. ට්‍රොලියක් ගත්තා නම් ඇයට එය පහසුවක් වන බවත් ගැබිනි මවක් නිසා බඩු දෙක තුනක් දාන්න ට්‍රොලිය ගැනීම සම්බන්ධයෙන් කිසිවෙකුත් කිසිවක් නොසිතයි නේද කියලත් මට හිතුණේ අපේ බොහෝ දෙනෙක් “මිනිස්සු අරෙහෙම හිතයි මෙහෙම හිතයි” කියලා තමන්ගේ අවශ්‍යතාවලට දෙවෙනි තැන දෙන නිසයි. ඒ වගේම දරුවා ලැබෙන්න ආසන්නයේ සිටින බව පෙන්වන ඇගේ කුස දැක්කම “මේ බඩු ටික ගෙනියන්න එන්න ගෙදර වෙන කෙනෙක් හිටියෙම නැද්ද ?” කියලත් මට හිතුණා. ඒත් අයගේ සැමියා නිවසින් දුර බැහැර රැකියාවක නිරත වෙනවාද කියලා අපි දන්නෙත් නැනේ. මම මගේ හිතින් ඇය සිටින තත්ත්වයට අගේ වටපිටාවෙන් නොලැබුණු සහයෝගය සාධාරණීකරණය කළා.

මේ අපේ සමාජය, ඒ අම්මගේ කුසේ උපදින්න ඉන්න අපේ අනාගතය… ඉතිං අපට යුතුකමක් නැද්ද?

ඔව්…. අනිවාර්යෙන්ම අපේ අනාගතය වෙනුවෙන් අපිට යුතුකම් කොටසක් තියෙනවා. හිතන්න, ඒ ඔබේ බිරිඳ, දුව, නැගණිය කියලා. කවමදාකවත් ඇයට මේ ආකාරයෙන් පෝලිමේ ඉන්න ඔබ ඉඩ තියනවද? නැහැ. කිසිම විටෙක ඔබ ඇය දෙස නොබලා ඉන්නේ නැහැ. මිනිස්සු විදියටත් ආයතන විදියටත් අපේ සමාජ මෙන්න මේ තැනවලදී පොඩ්ඩක් වෙනස් වෙන්න ඕනේ නේද? වෙළඳ සැලෙන් ඒ මවට ඉක්මනින් බිල ගෙවන්න අවස්ථාව ලබා දුන්නා නම් ඒක අපේ මේ සමාජයටත් හොඳ පාඩමක් වෙනවා. ගැබිනි කාන්තාවක් විතරක් නෙවෙයි, අබාධ ඇති අය, වැඩිහිටි අය අපට සමාජයේ අනන්තවත් මුණ ගැහෙනවා. ඉතිං ඒ වගේ අය වෙනුවෙන් සමාජය යමක් කළ යුතුයි කියලයි මගේ අදහස.

ඒත් මේ සම්බන්ධයෙන් හිතන්න තවත් පැත්තක් තියෙනවා. බලන්න ඔබ මොනවද මේ ගැන හිතන්නේ.

පොඩ්ඩක් හිතන්න, මාතර කොළඹ බස් රථයකට දෙහිවල, රත්මලාන හරියෙන් මාතරට යන ගැබිනි කාත්නාවක්, දරුවෙක් වඩා ගත්ත අම්ම කෙනෙක්, අබාධිත හෝ වයසක පුද්ගලයෙක්  ගොඩ වුනොත් මොකද කරන්නේ, සීට් එක දෙන කෙනා මාතරටම හිටගෙන යන්න ඕනෙද? මෙන්න මෙතැනදී සාධාරණ ගැටළුවක් මතු වෙනවා. කොටුවේ බස් නැවතුම්පොලටම ගිහින් කෙනෙක් සීට් එකක වාඩි වෙන්නේ එයාගේ ගමන පහසු කරගන්න ඕනේ නිසා. ඒත් මගදී මේ වගේ අත්දැකීමකට මුහුණ දෙන්න වෙනවා කියන්නේ ඒ තරම් සාධාරණ කාරණයක් විදියට දකින්නත් අමාරුයි.

අන්න එතැනදී නම් අපි කොයි තත්ත්වයේ හිටියත් කල්පනා කරන්න ඕනේ, සමාජයට යුතුකම් අනිවාර්ය කරන්න අපිට බැහැ. සමහර විට ගැබිනි මවක් බස් රථයට නැග්ගම සීට් එක නොදෙන්න නොයෙක් හේතු කෙනෙක්ට තියෙන්න පුළුවන්. මම මේ කියන්න යන්නේ, මම අත්දැකපු දෙයක්.

ඉස්සර දවසක අම්බලන්ගොඩ දක්වා යන බස් රථයකට ගැබිනි කාන්තාවක් එක්ක තවත් කාන්තාවක් ගොඩ උණා. ඉතිං ඉස්සරහම හිටි මැදි වයසේ කාන්තවක් ලහි ලහියේ නැගිටලා සීට් එක දුන්නා. මේ ගැබිනි කාන්තාව ස්තුති කරලා අසුන් ගත්තා. ඇය රත්මලානෙන් බහිද්දී සීට් එක පරිත්‍යාග කළ කාන්තාවට නැවත සීට් එක ලැබුනේ නැ. සීට් එක ලැබුනේ ගැබිනි කාන්තාව එක්ක නැගපු අනිත් කාන්තාවට. ගැබිනි කාන්තාව පොඩි දුරකට බස් එකට ගොඩ උනාට ඇය සමග පැමිණි කාන්තාව ගමනාන්තය දක්වාම ගමන් කළා. හැබැයි ඇයට අර කාන්තාවගේ අසුනේ වැඩි දුර යන්න උනේ නැ. කොන්දොස්තර මහත්තයා ගෝරනාඩු කරන්න පටන් ගත්තා. “බලන්න මේ ඇන්ටි මනුස්සකමට අරයට සීට් එක දුන්නා, දැක්කනේ එයා කර කැත වැඩේ. ඔයත් නිකන් ලැජ්ජ නැතිව වාඩි වෙලා යනවා. පවුනෙ මේ  ඇන්ටි” කියලා කියවන්න පටන් ගත්තා.

මෙන්න මේ වගේ අත්දැකීම් එක්ක මිනිස්සු වෙනස් වෙලා ඇති කියල හිතන්නත් බැරි නැ. ඒත් අපි කවුරුත් මිනිස්සු, කරදරයකදී අපහසුතවයකදී අනෙකාට පිහිට වෙන එක අපේ පුරුද්දක්. ඒත් අනිවාර්ය යුතුකම් විදියට ඒ දේවල් ගන්න එක අනුමත කරන්න බැහැ. “බඩ නිසා මෙයාට සීට් එකක් අනිවාර්යෙන්ම ලැබෙනවා” කියන ඒ සිතුවිල්ල අද වෙනකොට දරුවෙක් ලැබෙන්න ඉන්න අම්මා කෙනෙක්ට සමාජයෙන් ලැබිය යුතු ගරු බුහුමන් වලට මග අවුරලාද කියලත් මට හිතෙනවා.

විහාර මහා දෙවි උද්‍යානයට ඇතුළු වුනේ සැමියා මාව රැගෙන යාමට එනතුරුය. අසුන් ගන්නට බංකුවක් නැති තරමටම උද්‍යානය පිරී ඇත. ඈතට වෙන්නට තිබූ එක් දිගු බැංකුවක එක පැත්තක ගැහැණු දරුවෙක් පමණක් වාඩි වී සිටි නිසා අනෙක් පසින් මම අසුන් ගත්තෙමි. මද වේලාවක් ගතවෙද්දී ඒ තරුණියගේ නොසන්සුන් බවක් මට තේරුම් යන්නට විය. අද සමාජයේ අහන්න දකින්නට ලැබෙන දේවල් නිසාම ඇයව මග හරින්නට මට හිත දුන්නේම නැත.

මම ඇයගෙන් වෙලාව විමසුවේ මගේ ඔරලෝසුවේ වෙලාව නැවතී ඇතැයි මුසාවක් පවසමින්. ඇය මා දෙස මහා කරදරකරියක දෙස බලන්නාක් මෙන් එයට පිළිතුරු දුනි. විනාඩි දෙක තුනක් ගතවත්ම ඇය හඬා වැටෙන්නට වුයෙන් මම තව ටිකක් ඇයට සමීප විය. එතැන් පටන් ඇයගේ හිත නොසන්සුන් කළ පීඩනය ඇයත් සමග බෙදා ගන්නට හැකි විය. මේ ඇගේ කතාවයි.

ඇය උසස් පෙළ හමාර කරන්නට ආසන්නයේ සිටි නව යෞවනියක්. සිත් ඇද බැඳ ගන්නා රූ සපුවක් හිමිව තිබූ ඇයට දිගු කෙස් කලබකුත් ලැබී තිබුනේ රූපය ගැන කිසිදු අඩුපාඩුවක් කිසිවෙකුට කිව නොහැකි වන්නට විය හැකියි. පිටතින් වූ ඒ සුන්දරත්වය ඇයගේ  සිත තුළ නොවුයේ ඇයි දැයි මම ඔබට කියන්නම්. නව යොවුන් විය පිළිබඳව වෛද්‍ය සාකච්ජා ඇසුරෙන් බොහොමක් දැනුවත් කිරීම් අප වෙබ් අඩවිය හරහා සිදු කෙරුණු බව ඔබට මතක ඇති.

මේ වරුනිගේ කතාව,

“අනේ මට නම් ජිවිතේ එපා වෙලා, මගේ දුක කියන්නවත් කෙනෙක් නැ මට, මම දැන් හිරකාරයෙක් ගානයි.”

“වරුනි, ඇයි එහෙම කියන්නේ, ඔය තාම දරුවෙක්… මෙච්චර ඉක්මනට ජිවිතේ එපා වෙන්නේ කොහොමද දරුවෙකුට, අඩන්නේ, තැවෙන්නේ නැතිව මට කියන්න ඔයාට වුනේ මොකද්ද කියලා, මම ඔයාට උදවු කරන්නම්.”

“අපෝ මට නම් ගෙදර යන්න බැ…. මට නම් ගෙදර යන්න කියන්නත් එපා. එහෙම කියන අයට මම කැමතිම නැ.”

“ඉතිං කියන්න ඔයාට උනේ මොකද්ද කියලා.”

“මම මේ පර A/L කරනවා. මම විභාගේ ෆේල් වෙනවා අනිවාර්යෙන්ම. එතකොට මට පුළුවන් අම්මලාව මට්ටු කරන්නත්.”

“හරි හරි මේ හැම දේම ඔයාට කරන්න පුළුවන්, අපි ඉස්සෙල්ල බලමු ඔයාට මොකද උනේ කියලා.”

“මාත් වැරදියි තමයි. ඒත් ඇයි එයාලා මගේ කිසිම ආසාවක් ගැන නොහිතන්නේ,”

“දැන්වත් කියන්න දරුවෝ උණු දේ, මම පොරොන්දු වෙනවා ඔයාට උදවු කරන්න”

“ආන්ටි, මට බෝයි ෆ්‍රෙන්ඩ් කෙනෙක් ඉන්නවා”

“ඉතිං”

“එයා හරිම හොඳයි”

“ඔව් ඉතිං”

“මට එයාව නැති කරගන්න හිතෙන්නේ නැ, එයා මට හරිම ආදරෙයි.. මට කවමදාකවත් ඒ වගේ කෙනෙක් මුණගැහෙන එකක් නැ…”

“ඉතින්…”

“අපේ අම්මලා පිස්සුවෙන් වගේ මේ සිද්ධිය දැන ගනිපු වෙලේ ඉඳල හැසිරෙන්නේ,”

“ඉතින් දරුවෝ …දෙමාපියෝ එහෙම තමයි… දරුවන්ට දැනුම් තේරුම් එන කාලේ වෙනකන් එයාල ඔයාලව පරිස්සම් කරන්න ඕනේ. කරදරයක් උනාට පස්සේ ඔයාගේ ජිවිතේ තේරුමක් නැති වෙනවා නේද කියන බයෙන් තමයි එයාල ඔයාව පරිස්සම් කරන්න දගලන්නේ”

“නැ නැ …”

“අම්මයි තාත්තයි මට නිදහසේ බාත්රුම් යන්නවත් ඉඩක් තියන්නේ නැ…”

“බාත්රුම් යන්නවත් නිදහසක් නැ…”

“මට යාළුවෙක් ආශ්‍රය කරන්න නැ”

“පන්තියකට යන්න නැ, යන යන තැන අම්මා හරි තාත්තා හරි එනවා. ඒක මට කමක් නැ… කොහොමත් මගේ බෝයි ෆ්‍රෙන්ඩ් මාව මුණ ගැහෙන්න මේ දවස්වල එන්නේ නැ මට ගෙදරින් තියෙන ප්‍රශ්න වැඩි වෙන නිසා.”

“ඒත් අද උදේ උණු දෙයින් අම්මයි තාත්තයි දෙන්නම ගැන මට මහා කලකිරීමක් ඇති උනා. මට එයාලා ගැනත් දුකයි.. ඊට වැඩ මට මම ගැන දුකයි..”

“ඇයි? අද උදේ විශේෂයෙන් මොකද්ද උනේ,,”

“මුකුත් හිතන්න එපා ආන්ටි, මම මෙහෙම කීවට,  මම ඔයා දන්නෙත් නැ, ඒත් මම ඔයාට මේ සේරම කියන්නේ මට මාවම කන්ට්‍රෝල් නැ කියලා දැනෙන්න ගත්ත නිසා.”

“ඔයා මාව විශ්වාස කරන්න, මම ඔයාගේ හිත හයිය කරගන්න උදවු කරනවා අනිවාර්යෙන්ම…”

“ආන්ටි, අද මට පිරියඩ්ස් හදුණා, ඒ මම ක්ලාස් එන්න ලෑස්ති වුනාට පස්සේ, මම අල්මාරියෙන් පෑඩ් එකක් අරගෙන හංගගෙන වගේ බාත්රුම් එකට යන්න ගියා. ඒක අපේ තාත්තා දැක්කා, ඉතින් එයා … ඔහොම ඉන්නවා, ඔහොම ඉන්නවා මොකද්ද උඹ ඔය හංගන් යන්නේ ? ” කියා කියා මගේ පස්සෙන් ආවා. ඒ කතාවට අම්මත් එකතු වෙලා කැගහුවා…”

“මම අතේ තිබුණු පෑඩ් එක ඒ දෙන්න ඉන්න පැත්තට විසිකරලා දාලා ගෙදරින් එලියට දුවගෙන ආපු ගමන තමයි මේ… මට දැන් හරිම ලැජ්ජයි… මම කැමති නැ තාත්තා මේක දැන ගත්තට… මට මැරෙන්නමයි හිතෙන්නේ ”

“නැ දුව… ඔයා ඔහොම හිතන්න එපා. ඉන්න මම ඔයාට පැහැදිලි කරන්න… ගෑනු ළමයෙකුට පිරියඩ්ස් හැදෙන බව මේ ලෝකේ හැම පිරිමියෙක්ම දන්නවා. ඔයාගේ තාත්තත් ඒ ගැන දන්නවා. අපි පුරුදු වෙලා ඉන්නේ ඒ දේවල් රහසිගතව කරගන්න උනත්, අම්මලාට ඔයා ගැන පොඩි සැකයක් තියෙන නිසා එයාල පුංචි දේ ගැනත් වැඩි අවධානයක් යොමු කරනවා.. ඉතින් මෙතැනදී උනෙත් ඒකම නේද? වුනු දේ දැනගත්තට පස්සේ අම්මට තාත්තට උනත් ලැජ්ජාවක් දුකක් ඇති වෙන්න ඇති…”

මෙන්න මේ වගේ බොහොමයක් දේ කතා කිරීමෙන් පසුව ඇයගේ අවශ්‍යතාවය වෙනුවෙනුත් උදවු දී  අගේ හිත යම්  මට්ටමකින් යථා තත්වයකට ගෙන ඒමට හැකි වීම මට සතුටක්… ඇය මා වෙතින් නික්ම ගියා… ඇය නිවසට ගියාද කොහේ ගියාද කියා මා අදටත් දන්නේ නැ, ඒත් ඇය සියදිවි නසා නොගන්නට ඇතැයි මා විශ්වාස කරන්නේ, එසේ උනා නම් මුහුණු පොතේ පිටු අගේ රුවෙන් වැසී යන බැවිනි.

මව්පියනි,

හිතන්නට යමක් ඇති බව ඔබට හිතෙන්නේ නැතිද? අපේ යොවුන් විය අපිට අමතක කල හැකිද? මේ වයසේ දරුවන්ගේ හැඟීම් වටහා ගන්නට අපිට නොහැකි වන්නේ කෙසේද? තාඩන පීඩන මැද දරුවෙක් පාලනය කීරීම කොයිතරම් නම් දුරට සාර්ථකද යන්න පිළිබඳව ඔබම සිතා බලන්න. නව යොවුන් වියේ දරුවන්ගේ පෞද්ගලිකත්වය දෙමාපියන් ඉදිරියේ මේසා විවෘත කිරීමට ඔවුන්ට හැකියාවක් තිබේද? ඥාන්විතව දරුවන් යහමගට ගැනීම පිළිබඳව දෙමාපියන් වන අපි කොයිතරම් නම අවබෝධාත්මක විය යුතුද යන්න සිතා බලන්නට කාලය එළැඹ ඇති බවක් සිතේ.

සත්‍යය සිදුවීමක් ඇසුරෙනි….

කාලයත් සමඟ සිදුවන සියලුම විපර්යාසවලට මුහුණ දෙමින් සමාජයේ මූලිකම සහ වැදගත්ම  සංස්ථාව වන පවුල තම කාර්යයන් අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යනවා. අනිකුත් සියලුම සමාජ සංස්ථාවලට සේම මෙයට ද වෙනස් වන ලෝකයේ වෙනස් විම්වලට අනුගත විමට සිදුවන බව අප අවබෝධ කරගතයුතු වෙනවා. නමුත් එම අනුගත වීම සිදුකළ යුත්තේ පවුල නැමති සංස්ථාව ආරක්ෂා කරගැනීමට විනා බාහිර එහි වටිනාකම් දියකර හැරීමට නොවේ. වර්තමානයේ අන් සියලුම  සාධක අභිබවා තාක්ෂණය නැමති සාධකය පවුලේ සාමාජිකයන් අතර තිබෙන්නාවූ බැඳිමට සිදුකර ඇති  බලපෑම  පවුල් සබඳතා සියුම්ව අධ්‍යනය කර බැලීමේ දී පෙනී යනවා.

ලංකාවේ අතිශයින්ම දුෂ්කර පළාතක ඉපදී සරසවි වරම් ලැබ කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයෙන් උපාධියක් ලබා විදෙස් ගත වුන වියතෙක් මට හමුවුණා. දැන් ඔහු විදේශ රටක සුපතල විශ්ව විද්‍යාලයක මහාචාර්යවරයෙක් සහ එම රටේ ස්ථිර පදිංචිකරුවේක්. ඔහුගේ බිරිඳ එම රටේම කාන්තාවක්. ඇයත් විශ්ව විද්‍යාලයේ  කතිකාචාර්යවරියක්. මේ මහාචාර්යවරයා තුළ මා දුටු එක් ලක්ෂණයක් වන්නේ ඔහු ලංකාවට මහත්සේ ඇළුම් කරන පෙරදිග දර්ශනය විශ්ව විද්‍යාලය තුළට සාර්ථකව ගෙනයාමට සමත් වූ  අයෙක් වීමයි. විදෙස් අධ්‍යාපනය නිම කර ලංකාවට පැමිණ විශ්ව විද්‍යාලයේ සේවයට එක් වන විට ඔහු එම විෂය ක්ෂ්‍රේත්‍රය සඳහා ලංකාවේ සිටි එකම මහාචාර්යවරයා වුණා. නමුත් සාමාන්‍යයන් සිදුවිය යුත්තම මෙහිදීත් සිදුවී තිබුණා. මොහුගේ සේවය ස්ථිර කොට ඔහුව රඳවාගැනීමට කිසිවෙකුත් කටයුතු නොකිරීම මත ඔහු දෙවන වරට ද මව්බිම හැරදමා යනවා. ඒ අවස්ථාවේ ඔහුව මහා ඉහලින් පිළිගත් විදේශීය විශ්ව විද්‍යාලය ඔහුට පර්යේෂණ අංශය බාරදෙනවා. එහි අවසන් වසරේ සිසුවියක් තම උපාධි නිබන්ධනයට තෝරාගන්නේ ආසියාතික රටවල කාන්තාවන් මව්පදවිය කෙරෙහි දක්වන ආකල්ප තාක්ෂණීක දියුණුව සමග වෙනස් වීම යන මාතෘකාව. මේ මහාචාර්යවරයාගෙ මග පෙන්වීම අනුව ඇය ලංකාවට පැමිණ තුන් මාසයක් පර්යේෂණයක් කරලා ආපසු ඇවිත් විශ්ව විද්‍යාලයට නිබන්ධනය බාර දෙනවා. එහි ඇය සඳහන් කරන්නේ කාලයේ වෙනසට සහ තාක්ෂණයේ වෙනසට හසු නොවුන මාතෘත්වය කෙරෙහි ලාංකික කාන්තාවන්ගේ ආකල්ප කෙරෙහි ඇය ආකර්ශනය වුණ බවයි. ලංකාවේ සංස්කෘතිය කෙරෙහි දැක්වූ අසීමිත ඇල්ම තුළ දෙදෙනා අතර ඇතිවූ සුහදතාවය මත මහාචාර්යවරයා තම සිසුවිය විවාහ කරගන්නවා. ඇය ඒ වන විට  සහාය කතිකාචාර්යවරියක්.

“ලංකාවට ගිහින් ආවට පස්සේ ක්‍රිස් බටහිර ලෝකයේ පවුල් සංස්ථාවට වෙලා තියන දේ ගැන දැඩි ලෙස විවේචනය කළා. මම ක්‍රිස් විවාහ කරගත්තේ එයා ලංකාවට සහ මට දක්වපු කැමැත්ත නිසාම නෙවේ. එයා හරි ස්වාධීන අදහස් තියන කෙනෙක්. ඒ වගේම කිසිම වෙලාවක අපි එකතු වෙලා ගත්ත තීරණයක් එයා අතින් කැඩෙන්නේ නෑ. එයා දිගටම එයාගේ ඉගනීම් කටයුතු කරගෙන ගියත් ඇත්තටම අපේ පවුල රැදිලා තියෙන්නේ එයා අතේ. මම විවාහ වෙන්න කලින් එයා මගෙන් අහපු දේ තමා අපේ පවුලේ අය ජීවත් වුණ විදිහ. අපේ පවුලේ තිබුණ බැඳීම. එයාගේ දෙමව්පියෝ තැන් දෙකක හිටියේ. එයාට පොඩි කාළේ ඉඳලාම ලොකු අනාරක්ෂිත බවක් දැනිලා තිබුණා. අපේ පවුලේ අයට තුන් වේල බත් කන්න තරම් වත්කමක් තිබුණේ නෑ. අපේ අය්යලා අක්කලා අපි ඔක්කොම හය දෙනෙක්. අපිට තිබුණේ බොහෝම සුළු ප්‍රමානෙක දේවල්. ඒත් අපේ ගෙදර ආදරේ ඉතිරෙන්න තිබුණා. තාත්තාගේ දෙවන විවාහය අපේ අම්මා. තාත්තගේ ඉස්සරලා විවාහයේ දරුවෝ දෙන්නත් එකතු වුනාම ඔක්කොම අට දෙනෙක්. අපි ඉස්කෝලේ ගියේ දාහක් අඩුපාඩු මැද. ගෙදර ඇවිත් අපි තාත්තගේ හේනට යනවා. ගෑනු ළමයි අම්මට උදව් කරනවා. අම්මගේ තිබුණ නීතිය තමා කොහේ හිටියත් පහ වෙනකොට ගෙදර ඇවිත් පොත් පාඩම් කරන්න ඕන කියන එක. අපි හේනේ ඉඳන් එන ගමන් ඇළට පැනලා නාලා වටේ තියන ගඩාගෙඩි කාලා ගෙදර ඇවිත් පොත් පාඩම් කරනවා. කළුවර වැටුණාම පාඩම් කරන්න ලාම්පු පත්තු කරන්න තරම් වත්කමක් අපට තිබුණේ නෑ. රෑට අහන්න රේඩියෝ එකක් , කියවන්න පත්තරයක් නෑ. රෑ අට වෙනකොට තාත්තා ඇවිත් දවසේ වැඩ ඉවර වෙලා ඇවිත් කාන්සියට ශ්ලෝක කියවනවා. අපි ඔක්කොම ඒවා අහගෙන පිළට වෙලා ඉන්නවා. අම්මා දුම් දාන බත් එක මැටි කොරහට අරං ඇවිත් තියලා ආපහු ගිහින් හොදි ඇතිලිය ගෙනත් සාලේ මැද පැදුරක් දාලා කුප්පි ලාම්පුව එතනට ගේනවා. මුළු ගෙදරම ඒ වෙලාවට එළියයි. අපි දහ දෙනාම කෑම කන්නේ එකම තැන එකම වෙලාවට.කන ගමන් එදා දවසේ වෙච්ච හැම දෙයක්ම අපි ඔක්කොමලා කතා වෙනවා. සමහර වෙලාවට තාත්තා හේනට දවල් පැන්න අලි ගැන කියන්න ගත්තම පොඩි අයට පැදුරේම නින්ද යනකල් කතාව දික්ගැස්සෙනවා. අම්මා ඒ වෙලාවට නින්දට යන සංඥාව දෙනවා කුප්පි ලාම්පුව නිවලා. අපි විසිරෙනවා හරියට ලාම්පුවේ එළිය විසිරිලා ගියා වගේ. මගේ බිරිඳ මේකට හරි කැමතියි. අපේ දරුවෝ තුන්දෙනා පොඩි කාලේ ඉඳන්නම එයා කිවේවේ අපි හැමෝම එකම තැනක එකම වෙලාවකට කෑම කාලා දවසේ කතා බෙදාගන්න ඕනෑ කියන එක. ඒකට අපි දෙන්නා තෝරා ගත්තා රෑ කෑම මේසේ. මොකද අපේ ජිවන රටාව එක්ක තියන විකල්පේ ඒක නිසා. මේක හරියට කෙරුණා ළමයි ටිකක් ලොකු වෙනකල්. ඒත් දැං අවුරුදු පහ හයක ඉඳන් මේ තාක්ෂණය අපේ ගෙදරට රිංගපු දවසේ ඉඳන් අපේ මේ පුරුද්ද අත ඇරුණා. මමත් ඒකට දාකය වුණා. කෑම මේසෙට කෑම තියලා මගේ බිරිඳ එක එක්කනාට දහපාරක් විතර කතා කළාම තමා එන්නේ. එක්කෝ මම වීඩියෝ සංවාදෙක නැත්තම් දුව ෆේස් බුක් එකේ. පුතාලා මොකක් හරි ඉන්ටර්නෙට් සෙල්ලමක. කෑම කන්න ආවත් දුවගේ අතේ සමහර වෙලාවට ටැබ් එක. පුතාලා කතා කරන්නේ අළුත් වීඩියෝ සෙල්ලම්වගේ දේවල් මිස තමන්ගේ ඉස්කෝලේ යාළුවෝ ගැන නෙවේ. මේකට යට නොවුණේ බිරිඳ විතරයි. ඒ වගේම ඒකේ බරපතලකම දැක්කේ එයා විතරයි. එක දවසක් මේ විදිහට රෑ කෑමට අපි එනකල් එයා පැය බාගයක් බලාගෙන හිටියා.අපි පුරුදු විදිහට අපේ වැඩ. එක පාරටම අපේ ගෙදර වයි -ෆයි සම්බන්ධතාවය විසන්ධි වුණා. අපිට වෙන වැඩක් කරගන්න බැරි නිසා හැමෝම එදා එක සැරේ කෑම කෑවා. ආපහු පැයකට පස්සේ සම්බන්ධතාව ලැබුණා නමුත් කාලෙට පස්සේ අපි ගොඩක් දේවල් කතා කළා. එකිනෙකාගේ මුහුණු බලලා කතා කළා. කොටින්ම මගේ ලොකු පුතාගේ මූනේ යන්තම් රැවුල වැවෙන්න පටන් අරං කියලා මගේ දුව විහිළු කළා. මේ වැඩේ හැමදාම කෑම කන වෙලාවට සිද්ධ වෙන්න ගත්තම අපිට සැකයක් ආවා. අපි බිරිඳගෙන් අහනකොට ඇය කිව්වා මමත් කුප්පි ලාම්පුවක් ගත්තා කියලා. අපි හැමෝම එයා දිහා බලන කොට එයා වයි -ෆයි සම්බන්ධතාව තාවකාලිකව වලක්වන නවීන උපකරණයක් අපිට පෙන්නුවා. අපි මොන ජාලයක් හරහා සම්බන්ධ වුණත් අර උපකරණේ ඊට වඩා බලසම්පන්නයි. සතියක් විතර මේකට අපි හැමෝම විරුද්ධත්වය පෑවා. කේන්ති ගත්තා. නමුත් එයා ඒ තීරණයේම හිටියා. දැං අපි හැමෝම එකට රෑ කෑම කාලා පැයක් කතා කර කර ඉන්නවා. ආපහු අපේ ගෙදර ශක්තිමත් බැඳිමක් ඇතිවේගන යනවා කියලා මට දැනෙනවා. මගේ බිරිඳ නවීන පන්නයේ කුප්පි ලාම්පුවක් ගත්තේ ඇගේ ළමා කාළයේ අමිහිරි අත්දැකීම් තමන්ගේ දරුවන්ට නොදෙන්න බව මම අවබෝධ කරගත්තා”

මේ අත්දැකීම මම විස්තර කළේ පවුල තුළට ඇතුළු වෙලා තියන තාක්ෂණයේ බලපෑම කොතෙක්ද කියලා පොඩි හිතුවිල්ලක් ඇති කරවන්න. පවුලේ බැඳීම ඇති වෙන්නේ සංවාදය මත. එකිනෙකාගේ සිතුවිලි , මනෝභාවයන්, රුචි අරුචිකම් සහ අවශ්‍යතාවයන් වල ඇති වන වෙනස්කම් තේරුම් ගැනීමට සංවාදය ඉතා අවශ්‍ය දෙයක්. මෙහිදි කතා කරන්නා සහ අසන්නා යන දෙදෙනාටම ඒ සඳහා යෙදවීමට ප්‍රමාණයත් කාලයක් තිබිය යුතුය. පෙරදී මහාචාර්යවරයා පැවසුවා සේම මේ ජීවන රටාව සමග ඒ සඳහා සුදුසු වන්නේ රාත්‍රී කෑම මේසයයි. නිවසේ වාසය කරන සැවොම රාත්‍රිය වන විටවත් ආපසු නිවසට පැමිණීමේ සංස්කෘතිය මෙතෙක් අප රටේ ආරක්ෂා වී තිබීම සතුටක්. එහෙත් එය නින්ද සඳහා පමණක් පැමිණීමක් විය යුතු නැහැ.

දරුවන්ගෙන් යමක් විමසූ විට ඔවුන් රෑපවාහිනී තිරය මත දෑස් යොමා පිළිතුරු දෙනවා නම්, නැතහොත් ජංගම දුරකථනය වෙත බෙල්ල නමාගෙන පිළිතුරු දෙනවා නම් එසේත් නැතහොත් කනෙහි ගසාගෙන සිටින ශ්‍රවණ උපකරණ  ඉවත් නොකර උත්තර දෙනවා නම් ඔබේ පවුලේ සංවාදයට රතු එළිය දැල්වී ඇති බව වටහා ගන්න. එසේම පවුලේ අම්මා හෝ තාත්තා කෑම බෙදාගෙන ඉඳගන්නේ රූපවාහිනියට නම් තත්ත්වය ඊටත් වඩා භයානකයි.

පවුලේ සැම එක්ව කතා කිරීමේ වැදගත්කම පළමුව වටහා ගතයුත්තේ දෙමව්පියන් විය යුතුයි. එයට ආදර්ශය සහ අවස්ථාව සැපයීමට ඔබට උවමනාවටත් වඩා අවස්ථා තිබෙනවා. එහෙත් මතකයේ තබා ගත යුතු වැදගත්ම දෙය වන්නේ එය පවුලේ සංවාදයක් මිස කිසිදු අවස්ථාවක විවාද පිටියක් නොවිය යුතු බවයි. දරුවන් වයසින් මුහුකුරායත්ම පරම්පරා දෙක අතර පරතරය ස්වභාවිකවම වැඩි වී යනවා. එය තේරුම් ගෙන කටයුතු කරන දෙමව්පියන් සහ දරුවන් අතර ඇතිවන සංවාදය සෑම විටම පවුලේ සාමාජිකයන්ට පහසුවක් ලබා දෙනවා. එය එක්තරා ආකාරයක උත්තේජනයක්. තමන්ගේ මානසික ව්‍යාකූලතා සමනය කරගැනීමට ඉතා හොඳ පරිසරයක් සාමාජිකයන් සමගියෙන් බැඳුන පවුලක තියනවා. බොහෝ අවස්ථාවල තරුණ දරුවන්ගේ ප්‍රශ්ණ හෝ ගැටළු සංවාදයක් තුළින් පමණක් විසඳා දීමට බුද්ධිමත් දෙමව්පියන්ට හැකි වෙනවා. එය ඔබට තනිවම පාලනය කර ගැනීමට නොහැකි බව පෙනී යනවා නම් එයට විසඳුමක් ලෙස කවරාකාරයේ හෝ කුප්පි ලාම්පුවක් භාවිතා කිරීමට ඔබ උපක්‍රමශීලී වන්න. එයින් රැකෙන්නේ ඔබේ පවුලේ සමගියයි.

ශ්‍රී ලංකා පදනම් ආයතනයේ කථිකාචාර්ය රේණුකා තෙන්නකෝන් මහත්මිය විසින් සකසන ලද ලිපියකි