අනේ ඇත්තටම හම්බ කරන්නයි උයන්න පිහන්නයි මෙච්චර අමාරු නැහැ. මේ ගොල්ලන්ට බත් කවන්න ගියාම පිස්සු හැදෙනවා. බොහෝ අම්මලාගෙන් මුවින් පිට වෙන මේ මැසවිල්ල ඔබටත් පුරුදු ඇති. ඇත්තටම දරුවාට අවශ්‍ය පෝෂණය ළමා කාලයේදී නොලැබුනොත් ඔවුන්ගේ අනාගතයේදී ඇති වෙන පෝෂණ ඌනතාවයන්ට පිලිතුරු සොයන්න ලේසි පහසු නැහැ. එහෙමනම් දරුවන්ට කන බොන එකත් අම්මලාට කවන පොවන එකත් කරදරයක් නොවන විදිහට අපි මේ ගණුදෙණුව ඉදිරියට ගෙනි යමු.

බල කරන්න එපා

බොහෝ වෛද්‍යවරුන් කියන්නේ දරුවන්ට ආහාර දීමට බල කරන්න එපා යන්නයි. ඇත්තටම බල කිරීම දරුවාට වධයක්. ඒ නිසාම ඔවුන් මව්පියන් කෝප ගන්වන විදිහටත් හැසිරෙනවා. සාමාන්‍ය වයසකට ආ විට දරුවාගේ ආහාර මේසයක් මත තබා ඔබ ඔහුට බල කරන්කේ නැතුව සිටියොත් ඔහුම ඒ වෙත යොමු වෙන තරමටම තත්වය සාමාන්‍ය විය හැකියි.

ආකර්ශණීය වීම

දරුවාගේ ආහාරය බැලු බැල්මටම ආකර්ශණීය වුනොත් ඔහු තුළ නොදැනම ආහාර රුචිය ගොඩ නැගෙන්න පුළුවනි. මේ වෙනුවෙන් ඔබ තෝරා ගන්නා ආහාරය ඉතා වැදගත් වේවි. එහි වර්ණවත් බව ගොඩ නැගෙන විදිහට පිලියෙළ කරන්න.

එකම වර්ණයේ ආහාර වෙනුවට විවිධ වර්ණ කෝරා ගන්න. උදාහරන විදිහට බෝංචි, කැරට් , බීට් විදිහට.

විවිධ හැඩතල හදන්න

බත් කෝප්පයක් විදිහට… එහෙම නැත්නම් කෙසෙල් කොළයක ගැට ගසා.. කැන්ද කොළ , නෙළුම් කොළ එලන ලද වට්ටියක…

ඔබට බත් කෝප්පයක් ගෙන එය කෝම්පිට්ටුව සේ පිඟානක මුනින් නවා එහි බිත්තර පලු වලින් ඇස් තබන්න. කැරට් පලුවක් ගෙන කට ලෙසින් සරසන්න. බත් කෝප්පයෙන් මිනිස් හැඩ රුව මවන්න. දරුවාට එය මහත් ආකර්ශනයක් ඇති කිරීමට පුලුවන්.

ආහාරයේ විවිධත්වයක් අවශ්‍යයි

හැමදාම බත්, පරිප්පු සහ අලුත් මාලු වෙනුනට මෙම රටාවේ වෙනසක් ගොඩ නගන්න. ඔබට බත්  තෙම්පරාදුවක්. එළවලු බතක් එසේත් නැත්නම් කහ බතක් ලෙසින් විවිධ අන්දමින් පිලියෙල කර ගත හැකියි.

එලවළු වුනත් ඒ විදිහට එකාකාර රටාවෙන්ම පිලියෙල නොකරන්න. එකාකාර කැරට් ව්‍යංජනය විදිහට මැල්ලුමක්, සලාදයක් එහෙම නැත්නම් තම්බා ගෙන විවිධත්වයක් ගොඩ නගා ගත හැකියි. පලා වර්ග වුනත් එහෙමයි. පලා මලවන්නම නියමයක් නැහැ. ඒවා සලාද විදිහටත් පුළුවන්. ඒ වගේම මුකුණුවැන්න , ගොටුකොළ මිටිකිරි ස්වල්පයක් දමා පිසගන්නත් පුළුවන්. ‍ගොටුකොල වැනි පලා වර්ග සුප් එකට යොදන්න. එයින් දරුවාට උගුරට හොරා බේත් කවන්නා සේ ඔහු නොදැනම අවශය පෝෂණය ලබා දීමට හැකි වේ.

ආහාරවල ගැලපීමක්බොහෝ දරුවන්ට ආහාර අප්‍රිය වන්නේ එහි කිසිදු ගැලපීමක් නැති නිසාය. කිසිම විට හොදි සහිත ව්‍යංජන දෙකක් එක් වේලට පිළියෙල නොකරන්න. එක් හොදි ව්‍යංජනයක් සමග මිරිසට හෝ බොරට එකක්ද මැල්ලුමක් සලාදයක් වැනි වෙන් ආකාරයකට පිසින ලද දෙයක් එක් කරන්න.

හැමදාම මේසය එපා

දරුවාට ආහාර දෙන විට එකාකාර රටාවට මේසයටම දෙන්න එපා. තුන්සිය හැටපස් දවසේම මේසයේ ආහාර ගන්නා විට දරුවාට එතැන අප්‍රසන්න ස්ථානයක් වෙනු ඇති මේ නිසා වෙනසක් ඇති වෙන විදිහට පැදුරක් බිම එලා එම ස්ථානයේ දරුවා තබන්න. සෙල්ලම් ගෙයක සෙල්ලම් කරන විට එතැනට ආහාර ගෙන ගොස් ඔහුගේ නිවසේ අමුත්තකේ ලෙසින් ඔබ සිටින්න. මේ අන්දමින් ඇති වෙන වෙනස නිසා ඔහුගේ ආහාර රුචිය ඇති වෙනවා පමණක් නොව ඔබට වධයක් නොවන විදිහට ඔහු ආහාරය බුත්ති විඳිනු ඇත.

මේ ගැනත් ටිකක් ඔබ හිතුවොත්…

නිවසේදී ආහාර ගන්නා වේලාවට යුද්ධයක් කරන, මට අරක එපා… මේක එපා…යැයි ඔබ ආවේශ කරන දරුවා පිටස්තර තැනකදී කිසිම කරදරයක් නොකර ඔබ නොහිතන අන්දමින් ප්‍රමාණාත්මක බත් පිගානක් ආහාරයට ගන්නා අවස්ථාවන් ඇත.

එවන් අවස්ථාවලදි මේ අන්දමින් කතා බහත් ගොඩ නැගෙනු ඇත.

අද බත් හොඳට කෑවා…ගෙදරදී පලා කොලයක් කවා ගන්න බෑ …..අද…? කවුරුවත්ම කිව්වෙත් නෑ එයාම හිතල කෑවා..ඇත්තටම මෙතැන ඇති රහස මොකක්ද…?

• ඔබේ බලපෑමක් නැහැ
• වෙනස් පරිසරය
• දරුවා ගැන විශේෂ අවධානයක් නැති වීම
• සමහර විට ඔහුගේ සම වයස් කණ්ඩායම් සිටීම

මේ නිසා ඔහුට රිසි සේ ආහාර බුත්ති විදින නිදහස ලැබුණි. වෙනදා මෙන් පුතා…බත් කන්න…යන ඇවිටිල්ල නැතිව ඇති.

බත් නොකන දරුවන් වෙනුවෙන් ඉතා හොඳ කතන්දරයක් ඇත. සිබිල් වෙත්තසිංහ මහත්මියගේ උඩගිය බබා කථාන්දරය ඇසූ දිනයේ පටන් මම බත් කෑමට කිසිම කරදරයක් කළේ නැත. මේ කතා‍ව කිසිම කෙනෙක් විසින් මගේ මනසට දැම්මේද නැත. මගේම අවශ්‍යතාවයෙන් එම ළමා පොත කියවූ දින පටන් ඇති වුනේ බත් නොකැවොත් උඩ යයි යන බියය. ඒ නිසා මගේ උවමනාවෙන්ම බත් කන්නට පටන් ගත්තේ එතැන් පටන්ය.

බත් කවන විට රසකතා කියන්න

අපේ අම්මා මට බත් කැව්වේ කුරුල්ලන් ලෙස ගුලි සකසා ගෙන එක් එක් ගුලිය කටට දැම්මේ කුරුල්ලන් ඉගිලි යන අන්දම කියමින් කටට බත් කටවල් ඇතුල් කිරීමයි. ඇය ඉතා රසට බත් ටික අනා ඒවා ගුලි කිහිපයකට පිඟානේ තබා ගනීත මා නොකන සියල්ල නොදැනෙන ලෙසින් මේ බත් ගුලිවල අනා ඇති නිසා වෙන් වෙන් වශයෙන් ඒවා නොකන්නේ යැයි ප්‍රතික්ෂෙප කරන්නේද නැත.අන්තිම බත් ගුලිය නොකන තැනට පත් වුනොත් අනේ මේ චූටි කුරුල්ලාට පව්…අම්මා ගෙදර යන්න බැරි වෙලා…ලෙසින් වූ ඉකාම සම්‍ය ප්‍රයෝග ඇය දැන සිටියාය. මට ප්‍රමාණවත් ලෙසින් බත් පිගානට කුරුල්ලන් සකසා ගන්නටද ඇය දැන සිටියාය.ඒ නිසා දකින විටම එපා වෙන අන්දමින් විශාල බත් පිගානක් බෙදා ගෙන ඇවිත් එය කන්න යැයි පෙරැත්තයක් කිසිදු දිනක සිදු වුනේ නැත.

බතට පසු අතුරුපසක් දෙන්න

බත් හෙවත් ප්‍රධාන ආහාරයෙන් පසුව දරුවාට අතුරුපසක් ලබා දෙන්න. ඒ වෙනුවෙන් ඔහු බත් ආහාරයට ගත යුතු බව දන්නා නිසාම යම් අන්දමින් උනන්දුවක් ඇති කර ගනු ඇත. මෙම අතුරුපස පලතුරු සලාදයක් වුනොත් එය වඩාත් ගුණදායක වේ. සලාද ලෙසින් අකමැත්තේ නම් ප්‍රිය කරන පළතුරක් ආහාරයට දෙන්න. එසේත් නැත්නම් රසකැවිල්ලක් වුනත් කමක් නැත. ආහාර අවශෝෂනය වෙනුවෙන් ප්‍රධාන ආහාරයට පසුව සීනි හෙවත් පැණි රස වඩාත් ප්‍රතිඵලදායක බැනවි වෛද්‍යවරුන් විසින්ද අනුමත කොට ඇත.

වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දියුණුවත් සමගම මව්කුස තුළ දරුවෙකුගේ හැසීරීම දැකගන්නට අද වන විට සෑම මවකටම අවස්ථාව උදා වෙනවා. අතපය විසි කරමින් දඟලමින් නිදහසේ මව්කුස තුළ සැරිසරන කිරිකැටියා විටින් විට තම ඇඟිල්ලක් මුව තුළ රුවා ගන්නා ආකාරය දුටු මව්වරුන් ද අපි අතර සිටිය හැකියි. අම්මලාගේ වචනයෙන් කියනවා නම් ”දරුවන්ගේ ඇඟිලි උරන නරක පුරුද්ද” ඇරඹෙන්නේ මව් කුස තුළ වැඩෙන අවධියේ සිටයි.

ළදරුවෙකු බිහි වී පළමු වසර ඇතුළත මූලිකවම ආස්වාදය පිළිබඳව දැනුවත් වන්නේ කටට දැනෙන රසවලට අනුවයි. මේ වයස් කාණ්ඩයේ දරුවන් අතට හසුවන සියලූ දේ මුව තුළට දමා ගන්නේ ඒ නිසයි. අතේ සෑම ඇඟිල්ලක්ම මුව තුළට දමා ගනී. ඇතැම් දරුවන් පාදයේ ඇඟිලිත් මුව තුළට යොමු කරගනී. එයට හේතුව වන්නේ මුඛය හරහා දරුවා මූලිකව දැනුමක් ලබාගැනීමයි. අන්න ඒ නිසාම දරුවෙකුගේ පළමු වසර තුළ එනම් ළදරු අවධියේදී මේ පුරුද්ද සාමාන්‍ය තත්ත්වයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

කෙමෙන් කෙමෙන් දරුවා වැඩෙත්ම ඔවුන් වටපිටාව පිළිබඳව දැනුවත් වීම සඳහා වෙනත් ක්‍රම තෝරාගන්නා අතර වයස අවුරුදු 2 -4 කාලය වන විට සාමාන්‍යයෙන් මේ තත්ත්වය මග හැරී යන අතරම ඇතැම් දරුවන් දැතේ සියලූ ඇඟිලි වෙනුවට එක් ඇඟිල්ලක් පමණක් තෝරා ගැනීමට යොමු වේ. වයස අවුරුදු 4 දක්වා කාල සීමාව තුළ මෙසේ අඟිලි ඉරීම අසාමාන්‍ය තත්ත්වයක් නොවුණ ද වයස අවුරුදු හය ඉක්ම වූ දරුවන් මෙම තත්ත්වය පෙන්නුම් කරයි නම් දෙමාපියන් ඒ පිළිබඳව සැලකිලිමත් වීම අත්‍යවශ්‍යය වේ.

දිගින් දිගටම දරුවෙකු මෙසේ ඇඟිලි ඉරීම දරුවාගේ මානසික සෞඛ්ය හා සම්බන්ධ ගැටලූකාරී තත්ත්වයක් වීමට ද ඉඩ ඇත. එය එම දරුවාගේ ශාරීරික සෞඛ්ය හා සම්බන්ධ නොයෙකුත් ගැටලූකාරී තත්ත්වයන් ද ඇති කිරීමට හේතු විය හැකිය.

ඇඟිලි උරන දරුවෙකුට ඇති විය හැකිය ශාරීරික සෞඛ්‍ය හා සම්බන්ධ ගැටලූකාරී තත්ත්වයන් : 

• දන්ත විකෘතිතා ඇති වීම
• මේ පුරුද්ද දිගින් දිගටම පැවතීම නිසා ඇඟිලිවල විකෘතිතා ඇති විම
• දරුවා මිතුරන් ඉදිරියේ සමච්චලයට ලක්වීම
• වැඩිහිටියන්ගේ විවේචන හේතුවෙන් දරුවාගේ අත්මාභිමානයට කැලැල් වීම
• විෂබීජ කුස තුළට ඇතුළු වීම හේතුවෙන් රෝගාබාධ ඇති වීම
• නියපොතු යට විෂබීජ රුඳීම හේතුවෙන් Paronychia තත්ත්වය ඇති විය හැකිය

ලිපියෙහි පෙර සඳහන් කළ පරිදි පළමු අවුරුද්ද තුළ දරුවෙකුගේ ඇඟිලි ඉරීමේ තත්ත්වය සිය යහපත වෙනුවෙන් සිදුකරන සාමාන්‍ය දෙයක් වන අතරම වයස අවුරුදු හය සම්පූර්ණ වූ දරුවන්ගේ මෙම තත්ත්වයට යම් යම් හේතු තිබිය හැකිය. ඇතැම්විට දරුවාගේ යම් මානසික පීඩාකාරී තත්ත්වයක් පිටතට පෙන්නුම් කරන ලක‍ෂණය වන්නේ ඇඟිලි ඉරීම විය හැකිය. මෙහිදී ඇඟිලී ඉරීම කුඩා කාලයේදී නතර කොට සිටි දරුවෙක් නැවත එය ආරම්භ කළේ නම් අනිවාර්යයෙන්ම ඒ දරුවාට යම්කිසි පීඩාකාරී වටපිටාවක් ඇති වීම සම්බන්ධයෙන් එය සුවිශේෂී සාධකයකි.

බිය, තමාට නුහුරු ස්ථානයකදී නුහුරු පිරිසක් ඉදිරියේදී නොසන්සුන් වීම හේතුවෙන් දරුවන් යොමු වන මෙම ඇඟිලි ඉරීමේ තත්ත්වය කුඩා කාලයේදී මෙන්ම වයසින් මුහුකුරා යද්දීත් දරුවෙකු සිදුකරන්නේ තමා යම් වටපිටාවක් තුළ නොසන්සුන් වීම හේතු කරගෙනයි. වයස අවුරුදු හය සම්පූර්ණ දරුවෙකු මේ පුරුද්දට යොමු වීම පිළිබඳව දෙමාපියන් කල්පනාකාරී විය යුත්තේ ඒ හේතුව නිසයි.

ඇඟිලි උරන පුරුද්ද නතර කරන්නට මව්වරුන් නොකළ යුතු දේ :

• දරුවා විවේචනයට ලක්කිරීම
• ඇඟිලි වල යම් යම් දේ ආලේප කිරීම
• අත්වැසුම් යෙදීම

ඇඟිලි උරන දරුවා එයින් මුදවා ගැනීමට මව්වරුන් කළ යුතු දේ :

• ඇඟිලි උරන අවස්ථාවේදී වැඩිහිටි ඔබ දරුවා මගහරින්න. උදාහරණයක් ලෙස කතාන්දරයක් කියාදෙන අවස්ථාවක දරුවා ඇඟිලි උරයි නම් ඔබ ඒ කතාව කියාදීම නතර කර ඉවත්ව යන්න. කිසිදු අවස්ථාවකදී ඇඟිලි ඉරීම සම්බන්ධයේ දරුවාට දඬුවම් කිරීමෙන් වළකින්න. හැමවිටම ඔබේ අවධානය ඒ කෙරේ යොමු කිරීමෙන් වළකින්න
• ඇඟිලි ඉරීම සිදු නොකරන අවස්ථාවලදී දරුවා පැසසුමට ලක්කරන්න. වර්ණනා කරන්න. දරුවා එසේ නොකරීම පිළිබඳව ඔබ ඉතා සතුටට පත්වන බව පවසන්න. හැකි තරම් දරුවා සතුටට පත්වන ආකාරයට කටයුතු කරන්න

ඇඟිලි උරන ඔබේ දරුවා

• බියපත්ව සිටීද ?
• බියපත් සිහින දැක රාත්‍රියේ අවධි වෙනවාද ?
• හිටිහැටියේ තිගැස්සෙනවාද ?
• ඇඳ තෙත් කරනවාද ?
• නිතරම මවගේ සමීපයටම වී සිටින්නට උත්සාහ කරනවාද ?

දරුවෙකු මෙවැනි ලක‍ෂණ පෙන්නුම් කරනවා නම් එම දරුවා ඇඟිලි ඉරීම සිදුකරන්නේ තමා සැහැල්ලූ වීම සඳහා විය හැකියි. එවිට දරුවාට පවතින ගැටලූකාරී තත්ත්වයන් හඳුනා ගනිමින් නිදහසේ කාලය ගතකිරීමට අවැසි වටපිටාව සකස් කරදීමට වැඩිහිට ඔබට හැකියි. ඒ සඳහා ඇඟිලි ඉරීම වෙනුවට වෙනත් විකල්ප හඳුන්වා දිය හැකියි.

දරුවා නොසන්සුන් වූ විට ඇඟිලි ඉරීම වෙනුවට වෙනත් ක්‍රම කියාදෙන්න

• පපුව පිරෙන්න ලොකු හුස්මක් අරගෙන හිමින් හිමින් පිටකරන්න දරුවාට කියාදෙන්න
• එකේ සිට පහට ගණන් කිරීමට දරුවාව යොමු කරන්න
• පන්ති කාමරයේදී නම් ගුරුවරිය වෙත යාමට උපදෙස් දෙන්න

මෙවැනි සරල ක්‍රම හරහා දරුවන් මෙවැනි තත්ත්වයන්ගෙන් මුදවා ගැනීමට බොහෝ අවස්ථාවලදී හැකියාව ලැබේ. මෙහිදී එය නිවස තුළ විශාල ගැටලූකාරී තත්ත්වයක් බවට පත්කර ගැනීමෙන් වැලකීම ඉතාම වැදගත් වේ. පෙර මෙවැනි පුරුදු නොමැතිව සිටි දරුවෙක් අලූතින් මෙවැනි පුරුද්දකට යොමු වූයේ නම් ඒ පිළිබඳව වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු බව මව්පියන් සිහිතබාගන්න. එසේම දරුවා වයසින් වැඩෙත්ම මේ පුරුද්ද නතර කරගැනීමට හෝ මේ තත්ත්වයට හේතුව සොයා ගැනීමට හෝ වැඩිහිටි ඔබට නොහැකි නම් ළමා මනෝ වෛද්‍යවරයෙකුගේ උපදෙස් කරා යොමු වීම ඉතා වැදගත් වේ.

විශේෂඥ මතය, අදහස සහ මූලික සටහන:

විශේෂඥ වෛද්‍ය මියුරු චන්ද්‍රදාස
ළමා සහ යොවුන් මනස පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍ය – රාගම ශික්ෂණ රෝහල / ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය – කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය

 

 

නිර්මලාගේ දියණිය දින කිහිපයක සිට හිස කසන්න ගත්තා. දාඩිය දාලා වෙන්න ඇති කියලා හිතපු නිර්මලා දියණියව  හොඳින් නෑව්වා. එත් ඉතින් හිස කැසීමෙ නම් අඩුවක් නැහැ. පාඩම් කරන්න ගත්ත වෙලේ ඉඳලා දියණිය හිස කසනවා. කොකටත් කියලා නිර්මලා දියණියගේ හිසකෙස් එහෙ මෙහෙ කරලා බැලුවා. දුවගේ කෙස් ගස් අතර  ඉන්න ලේඩින්ව දැක්ක නිර්මලා පුදුමයට පත් වුණා. ගෙදර කාගෙවත් උකුණෝ හිටියේ නැහැනේ කොහොමද මේ උකුණො බෝ වුනේ? ඇත්තටම උකුණො හිසේ ඉන්නවා කියන්නෙ නම් හරිම හිරි හැරයක්. හිස කැසීම වගේම උකුණො ඉන්න හිසක් තිබීම ලැජ්ජාවටත් කාරණයක්.

උකුණො කියන්නේ

උකුණන් ලෙස හැඳින්වෙන හිසට හිරිහැරයක් වූ මේ පරපෝෂිතයන් pediculas humanis capitas යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් තමයි හඳුන්වන්නේ. සාමාන්‍යයෙන් අළු පැහැයට හුරු සුදු පැහැයක් ඇති සහ ක`ඵ පැහැති උකුණොත් ඉන්නවා. උකුණු බිත්තර ලේඩී ලෙස තමයි හඳුන්වන්නේ. උකුණන්ගේ ගැහැණු සතාට දිනකට බිත්තර 10ක් පමණ දැමීමේ හැකියාවක් තිබෙනවා. උකුණෙකුගේ ජීවිත කාලය සාමාන්‍යයෙන් දින 40 පමණ වෙනවා. මොවුන් හිස් කබලේ සමට කිට්ටුවෙන්ම ජීවත් වෙනවා. හිසෙහි ලේ උරා බොමින් ජීවත් වන උකුණන්ට සමේ තිබෙන උෂ්ණත්වය ජීවත් වීමට බොහොමත්ම හිතකරයි. උකුණන් තම බිත්තර හිසකෙස් මත රඳවා තිබෙනවා. මෙම බිත්තර ලේඩි පැටවුන් සහිත සරු ඒවා සහ පැටවුන් ඉවත්ව ගිය පැරණි ඒවා හෝ නිසරු ඒවා ලෙස වර්ග දෙක තුනක් දකින්න ලැබෙනවා.

උකුණන්ගේ ආහාරය

උකුණන් හිස මත ඇති සමට විද රුධිරය උරා බොනවා. රුධිරය කැටි ගැසීම වළක්වා ගැනීමට සමට විද්ද සැනින් ඌගේ කෙල ඒ ස්ථානයට ඇතුල් කරනවා. අනතුරුව හොඳින් ලේ උරා බොනවා.

උකුණන් නිසා හිස කසා තුවාල ඇති වෙන්නේ ඇයි?

සම සිදුරු කර කෙල ඇතුල් කල ස්ථාන කැසීමකට ලක්වන නිසා තමයි උකුණු ආසාදන ඇති අය නිතරම හිස කසන්නෙ. සාමානයෙන් හිස කැසීමක් සිදුවුවද, උකුණන් විදින ස්ථානයේ දකින්න ලැබෙන්නේ නැති හේතුවත් එයයි. සමහර අයට පමණක් ඒ ස්ථාන තුවාල වී, විෂබීජ ආසාදනයට ලක් වී එම ස්ථාන පැසවීමකට ලක්විය හැකියි. ඒ වාගේම එම තුවාල හේතුවෙන් බෙල්ල අවට කුද්දැටි ඉදිමීමක් වුවත් සිදු විය හැකිය. ඒ වාගේම හිස උකුණන් බහුලව ගැවසෙන බෙල්ල ආසන්නයේදී හිස කෙස් ප්‍රදේශය හා කන් දෙක ආශ්‍රිතව ඇති හිසකෙස් ප්‍රදේශයේ බහුලව තුවාල හෝ සලකුණු දැකිය හැකිය. කොහොම වුනත් හිස උකුණන් මගින් සිදුවන හිස කැසීමට අමතරව වෙනත් රෝග බෝවීම සිදු වන්නේ නැහැ.

කොහොමද මේ උකුණො බෝ වෙන්නෙ?

සාමාන්‍යයෙන් උකුණන් බෝවෙන්නේ උකුණන් සිටින අයෙකුගේ හිසකෙස් උකුණන් නොසිටින අයෙකුගේ හිසකෙස් හා ගැටීමෙනුයි. එකම නිවසක එකම ඇඳක් භාවිතා කිරීමේ දී එකිනෙකාගේ හිස් එකට ගෑ වීමෙන් ද පාසල් යන ළමුන් එකිනෙකා හා ගැටෙමින් කටයුතු කිරීමෙන් වගේම පාසල් වෑන් තුලදිත් මෙම උකුණන් හුවමාරු සිදු විය හැකිය.

හිසෙහි එකවරක් හෝ උකුණන් සිටීමේ වාසිය

එක් වරක් හෝ උකුණන් හිසෙහි බෝවී තිබීම තුලින් ශරීරය විසින් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය සක්‍රීය කරගෙන තිබෙන නිසා ඒ හා සමාන වඩාත් භයානක වූ ශරීර උකුණන් හා සටන් කිරීමට හා ඔවුන් ඉවත් කිරීමට හැකියාවක් ලැබෙනවා. මේ නිසා තමයි විශේෂයෙන් කුඩා ළමයින් සඳහා එක් වරක් හෝ උකුණු ආසාදනයක් වීම වාසි සහගත දෙයක් ලෙස සඳහන් කළේ.

උකුණන් සඳහා ප්‍රතිකාර :

• උකුණු නාශක බෙහෙත් අඩංගු () රසායනිකයන් වෙනත් ස්වභාවික ශාකසාර නිෂ්පාදනයන් ස්නානය කරන විට ෂැම්පු ගෙන කන්ඩිෂනල් යොදා උකුණු පනාවකින් හිස පීරීමෙන්  උකුණන් වඳ කරගත හැකිය. මෙම ප්‍රතිකාර නැවත දින 7කට 12 පමණ පසු නැවත සිදුකරන්න.
• උපකරණක් මගින් , උණුසුම් වාතය මගින් හිසකෙස් වියළීමෙන් ද
• සමහර අවස්ථාවල හිසකෙස් කොටට කැපීම හෝ තට්ටය ගෑමෙන් ද ප්‍රතිකාර සිදු කරනු ලබනවා.
• කෙසේ වෙතත් තදබල ලෙස හිස උකුණු ආසාදනය සඳහා ඔබගේ වෛද්‍යවරයාගෙන් උපදෙස් අවශ්‍ය වෙනවා.

උකුණු ආසාදනය නැවත ඇතිවීම වැළැක්වීමට ගතයුතු පියවර :

උකුණු බිත්තර හෙවත් ලේඩි හිසකෙස්වල තිබීම  නිසා උකුණන් නැවත සක්‍රීය විය හැකිය.

• සති පතා දරුවන්ගේ හිසකෙස් පරීක්ෂාව
• ලේඩි ඇති විට හා නිතර නිතර හිස කසන විට පරීක්ෂා කිරීම
• හිස කෙස් හා සම්බන්ධ පනාව බුරුසු තුවා ඇඳ රෙදි ආදිය පිරිසුදු කිරීම
• උකුණන් වඳ කිරීමේ ඖෂධ භාවිතා කිරීමෙන් පසුව සියළුම ද්‍රව්‍ය (පනා, බුරුසු, ඇඳ රෙදි කොට්ට උර) උතුරන වතුරින් තම්බා සෝදන්න.

දරුවෙකු මෙලොවට බිහි වීමෙන් පසු මුල්ම හා කෙටිම අවධිය නවජාත කාලය ලෙස ආයුර්වේද ශාස්ත්‍රයේ හඳුන්වයි. මෙම නවජාත අවස්ථාව කොටස් 02 යුක්තයි.

සද්‍ය (ජාත) අවස්ථාව :  

• උපතින් පසු නාභි නාළය වෙන් කරන අවස්ථාව දක්වා කාලය

නවජාත අවස්ථාව : 

• නාභි නාළය වෙන් කිරීමෙන් පසු මුල් සති හතර අවසාන වන තෙක් කාලයයි. මේ දක්වා නාභි නාළය හරහා යැපීම සිදු කළ දරුවා මෙතැන් සිට බාහිර පරිසරයට සුදුසු ආකාරයට අනුවර්තනය විය යුතුය.

එනම්, ළදරුවා :

• තනියම ශ්වසන ක්‍රියාවට අනුවර්තනය වීම.
• බාහිර උෂ්ණත්වයට අනුවර්තනය වීම.
• කිරි උරාබීමට හා ගිලීමට අනුවර්තනය වීම.
• බහිස්‍රාවී ද්‍රව්‍ය (මල ද්‍රව්‍ය) පිට කිරීමට අනුවර්තනය වීම.

යන කාර්යයන් සිදු කර ගත යුතුය. මෙම කාලය තුළදී ළදරුවා රෝග පීඩාවලට භාජනය වීමේ හැකියාව වැඩිය. එබැවින් පාරිසරික විෂමතා, විපත් රෝග කාරක හේතු ආදියෙන් වළක්වා ළදරුවා ආරක‍ෂා කරගත යුතුය.

ඒ සඳහා අයුර්වේද ශාස්ත්‍රය තුළ සඳහන් ශාස්ත්‍රීය කරුණු පහත පරිදි වේ.

කුමාරාගාරය/දරුවා තබන කාමරය සැකසීම

දරුවාගේ අවශ්‍ය සියලූම සැප පහසුකම් සහිතව දරුවා වෙනුවෙන්ම වෙන් වූ ආරක‍ෂාකාරී ස්ථානය (කාමරය) කුමාරාගාරය ලෙස හඳුන්වයි.

ආයුර්වේද ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන‍ථවල දක්වා ඇත්තේ එය අඳුරු රහිතව, තද සුළං නැතිව එක් පැත්තකින් පමණක් සුළං ඇතුළට එන පරිදි දර්ශනයට සුන්දර ස්ථානයක් සකසන ලෙසයි. වර්ණවත් රූප හෝ දර්ශන දිස්වීමට තිබීමෙන් දරුවාට ඒවා දර්ශනය වීමෙන් දරුවාගේ බුද්ධි වර්ධනයට ඉවහල් වේ.

• ඒ තුළ මැසි, මදුරු, මීයන් ආදී ප්‍රාණීන්ගෙන් තොර විය යුතුය.
• එසේම බළල්, බලූ ආදී සතුන් ප්‍රවේශ නොවිය යුතුය.
• ගෘහය ඉතාම පිරිසිදු විය යුතුය.
• දරුවාට අවශ්‍ය උපකරණ වෙන් වෙන් ස්ථානවල පිළිවෙළින් තිබිය යුතුයි.
• කුමරාගාරය නිරතුරවම රක‍ෂා ක්‍රමවලට භාජනය කළ යුතුයි. එනම් නිතර පවිත්‍ර කිරීම, ධූපන ක්‍රියා (දුම් ඇල්ලීම), ඖෂධ එල්ලා තැබීම ආදියයි.

දරුවා රැක ගැනීම සඳහා සඳහන් ආරක්ෂාකාරී ක්‍රම :

මෙයින් බලාපොරොත්තු වනුයේ දරුවා විවිධාකාර රෝගාබාධවලින් වළක්වා සෞඛ්‍ය සම්පන්න බව ඇති කිරීම සඳහා ගත යුතු පියවරයි.

දරු උපතට පෙර සිටම දරුවා තබන ස්ථානයේ පවිත්‍රතාව සඳහා :

• රෙක‍ෂා්ශ්ත ඖෂධීය දියරවලින් සේදීම.
• ඖෂධ ධූප වර්ග වලින් දුම් ඇල්ලීම.
• ආරක‍ෂාකාරී ඖෂධ ද්‍රව්‍ය පොට්ටනි බැද සතර කොන තැබීම/එල්ලීම හා එය දරුවාගේ හා මවගේ යහනෙහි එල්ලා තැබීම.

අබ, වද කහ, පෙරුම්කාය, ගුගුල්, සුවඳ කොට්ටම්, සුදු ළුෑණු, අති විඩයං ආදී ද්‍රව්‍ය වලින් දුම් ඇල්ලීමද එම ඖෂධ ද්‍රව්‍ය වලින් සෑදූ ඖෂධ පොට්ටනි එල්ලා තැබීමද සිදු කල හැක.

දුම් ඇල්ලීම කාමරයට මෙන්ම මවගේත් දරුවාගේත් ඇඳුම් වලටද සිදු කිරීම වැදගත් වේ.මෙම ක්‍රියා මගින් රෝග කාරක විෂබීජ ඉවත් වීමෙන් දරුවාත් මවත් ආරක‍ෂා වේ.

රත කල්කය ලබාදීම

ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමයට අනුව සති දෙකක් වයසැති දරුවාට රත කල්කය ලබාදීම ඔහුගේ ප්‍රතිශක්තිය වර්ධනය කිරීමට මෙන්ම ප්‍රයෝජන රාශියකට ඉවහල් වේ. වර්තමානයේ රත කල්කය ලබාදීමට බොහෝ මව්වරුන් බිය වී ඇති අතර ඔවුන්ද රත කල්කය ලබාගත් බව අමතක වීම කණගාටුවට කරුණක් වේ.

තවද වර්තමානයේ භාවිතා කරන ප්‍රතිශක්තීකරණ එන්නත් නියමිත වේලාවට ලබාදීමද වැදගත් වේ.

දරුවාගේ පෝෂණය

ළදරුවා ඉපදීමෙන් පසු ලබාදෙන ප්‍රථම ආහාර වේල මව්කිරිය. අතීතයේ මව්වරු රන් කිරි කටගෑම ලෙස පිරිසිදු මී පැණී හා පිරිසිදු ගිතෙල්, රත් රන් පිටි මව්කිරි සමග මිශ්‍ර කර දරුවාට උරා බීමට සලස්වා ඇත.

• මී පැණි මගින් දරුවාගේ ප්‍රතිශක්තිය වර්ධනයත්,
• ගිතෙල් මගින් හොඳින් මල පහ පිට කිරීමට උත්තේජනයත්,
• ස්වර්ණ භෂ්ම මගින් බුද්ධි, මේධා වර්ධනයත් යන කාර්යයන් තුන සිදු කරයි.

නවජාත දරුවාට පළමු දින සිට හය වන මාසය දක්වා මව්කිරි අඛණ්ඩව ලබාදීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ.

අලූත උපන් දරුවාගේ වස්ත්‍ර

• දරුවා සඳහා භාවිතා කරන ඇඳුම්, ඇඳ ඇතිරිලි හා වෙනත් උපයෝගික වස්ත්‍ර මෘදු, සැහැල්ලූ, අලූත්, සුවඳවත් හා ලා පැහැති විය යුතුය.
• එසේම එම ඇඳුම් ඇන්දවීමට පහසු ආකාරයෙන් සැකසිය යුතු වේ.
• මෙම වස්ත්‍ර මල මුත්‍ර ආදියෙන් අපවිත්‍ර වූ වහාම ඉවත් කර පිරිසිදු අලූත් වස්ත්‍ර මාරු කර ගැනීම කළ යුතු වේ.
• අපවිත්‍ර වූ වස්ත්‍ර රෙක‍ෂා්ස්ත ද්‍රව්‍ය වලින් දුම් අල්ලා නැවත භාවිතයට ගත යුතු වේ.

ආයුර්වේද වෛද්‍ය
හංසනී සෝමවීර (BAMS .col)
පුනර්ජීව ආයුර්වේද වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානය
බොරලැස්ගමුව

 

ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා ඒ වෛරසය, ස්වසන පද්ධතිය ආශ්‍රිතව ඇති කරනු ලබන ආසාදන තත්ත්වයක් හේතුවෙන් මිනිසුන් අතර පැතිර යන ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා රෝගය ගැන මේ දිනවල කාගේත් අවධානය යොමු වෙලා.  2009 වසරේ පමණ සිට ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා රෝග තත්ත්වය කාලයෙන් කාලයට වාර්තා වූ අතරම විශේෂයෙන් දෙසැම්බර් මාසයේ සිට පෙබරවාරි මාසය දක්වාත් මැයි මාසයේ සිට ජුලි මාසය අතර කාලය තුළත් බහුලව වාර්තා විය. ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා වෛරසයේ A, B, C ලෙස ප්‍රභේද තුනක් ඇති අතරම A වෛරස ප්‍රභේදය හේතුවෙන් හටගන්නා තත්ත්වය H1N1 ලෙස හැඳින්වෙන අතරම එය මාරාන්තික රෝග තත්ත්වයක් නොවේ. H1N1 තත්ත්වය ඇති කරනු ලබන වෛරසය සතුන් තුළ ඇති වන්නක් නිසා එය සූකර උණ (Swine Flu) ලෙස හැඳින්වුවද අද වන විට එයට H1N1 යන නාමය ස්ථීර ලෙස භාවිත වේ.

මෙම රෝගයට ගොදුරු වන සාමාන්‍ය නිරෝගී පුද්ගලයන් බහුතරයක් නිසි වෛද්‍ය උපදෙස් හා ප්‍රතිකාර මත දින හයක් හතක් ඇතුළත සුවය ලබයි. නමුත් ඇතැමුන්ගේ රෝග තත්ත්වය සුව අතට හැරුණ ද නිව්මෝනියාව, හෘද වස්තුවේ ආබාධ වැනි හේතු මත මිය යන අවස්ථා ද වාර්තා වී ඇත. ප්‍රතිශක්තිකරණය අඩු හෝ වෙනත් සෞඛ්‍ය ගැටලූ පවතින පිරිස් හැකිතාක් මෙවැනි රෝග තත්ත්වයන්ගෙන් වැළකී සිටීමට උනන්දු විය යුතුය.

ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා රෝගය හේතුවෙන් ජීවිත අවදානමට ලක්විය හැකි පිරිස් ලෙස අවුරුදු 65ට වැඩි වැඩිහිටියන්, අවුරුදු දෙකට අඩු බිළිදුන්, ගර්භණී මව්වරුන්, පසු ප්‍රසව මව්වරුන්, ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ගැටලූ සහ වෙනත් රෝග තත්ත්වයන් ඇති පුද්ගලයින් දැක්විය හැකිය.

වෙනත් රෝග ඇති පුද්ගලයන් ලෙස ඇදුම, හෘද රෝග, පෙනහලූ ආශ්‍රිත රෝග, දියවැඩියාව, වකුගඩු ආබාධ, ස්නායු පද්ධතිය ආශ්‍රිත රෝග, අක්මාව හා සම්බන්ධ රෝග, පිළිකා ප්‍රතිශක්ති ඌණතා සහ අවයව බද්ධ කරන ලද පුද්ගලයන් දැක්විය හකිය. මෙවැනි පුද්ගලයන්ට රෝගය වැළඳීමේ අවදානමක් ද පවතී.

ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා රෝගයෙන් මිය ගිය සංඛ්‍යාව ගත් කළ ඒ අතරින් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් ගැබිනි මව්වරුන්ය. ගැබිනි සමයේදී සිරුරේ හෝමෝන වෙනස්කම් මෙන්ම ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ද වෙනස්කම් ඇති බැවින් රෝගය වැලදීම අවදානම් තත්ත්වයකි. නමුත් මේ රෝගයෙන් මිය ගිය ගැබිනි මව්වරුන් ගත් විට ඔවුන් මිය යාමට මූලික හේතුව වී ඇත්තේ නිසි කලට නිසි වෛද්‍ය උපදෙස් හා ප්‍රතිකාර වෙත යොමු නොවීමයි.

ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා රෝග තත්ත්වය ඇති වූවෙකු පෙන්නුම් කරන ලක‍ෂණ :

• තද උණ
• සොටු දියර ගැලීම
• කිවිසුම් යාම
• අත් පා වේදනාව
• අප්‍රාණික බව

මෙවැනි ලක‍ෂණ පෙන්නම් කරන ඕනෑම පුද්ගලයෙක් වෛද්‍යවරයෙකු හමු වී නිසි ප්‍රතිකාර වෙත යොමු විය යුතුය. එහිදී වෛද්‍යවරයා විසින් :

• වෛද්‍ය පරීක‍ෂාවට අනතුරුව ඔබ යොමු විය යුතු පරීක‍ෂණ මොනවාද ?
• ඔබ ලබාගත යුතු ඖෂධ මොනවාද ?
• රෝහල් ගත විය යුතුද නැද්ද ?
• සායනික පරීක‍ෂණ සඳහා යොමු විය යුතුද යන කරුණු පිළිබඳ ඔබව දැනුවත් කරනු ඇත. (සෑම රෝගියෙකුම රසායනාගාර පරීක‍ෂණ සඳහා යොමු කළ යුතු නැත. බරපතල තත්ත්වයේ සිටින රෝගීන් කොළඹ වෛද්‍ය පරීක‍ෂණ ආයතනයේ සායනික පරීක‍ෂණ සඳහා යොමුකර නාසය සහ උගුරේ පටලවල සාම්පල සහ ස්වසන පද්ධතියේ ශ්‍රාවයන් ද පරීක‍ෂාවට යොමු කෙරේ)

ඒ අතරතුරේ රෝගය උග්‍ර තත්ත්වයට පත් වන්නේ නම් විශේෂඥ වෛද්‍ය නිර්දේශයට අනුව ”ඔසෙල් ටැමිවීල් – Oseltamivir” නම් වූ වෛරස නාශක ඖෂධය ආරම්භ කෙරේ. (මෙය වෛද්‍යවරයෙකු විසින්ම නිර්දේශ කළ යුතු අතර හිතුමතේ භාවිත කිරීම සුදුසු නොවේ. එසේම සාමාන්‍ය වෛරස තත්ත්වයන්වලදී මෙම ඖෂධය ලබා නොදේ.) ගර්භණී කාන්තාවන් මෙම ඖෂධය ලබාගැනීමෙන් කලලයට කිසිදු බලපෑමක් ඇති නොවන අතරම ඔසෙල් ටැමිවීල් ඖෂධය ලබාදීම පිළිබඳව සෑම සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයෙක්ම ක්‍රියාත්මක වන්නේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය මගින් ලබාදෙන උපදෙස්වලට අනුකූලව පමණි.

තවද ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා රෝගය වැළදුණු අයෙකුට දියර වර්ග වැඩි වශයෙන් ලබාදිය යුතු අතරම පෝෂණීය ආහාර ලබාදෙමින් සිරුර දුර්වල තත්ත්වයට පත්වීම වළක්වා ගත යුතුය. මේ පිළිබඳව ද වෛද්‍යවරුන් ඔබව දැනුවත් කරනු ඇත.

ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා තත්ත්වය පැතිරීම වළක්වා ගැනීමට රෝගය වැළදුණු ඔබට කළ හැකි දේ :

• රෝගය වැළදී සම්පූර්ණයෙන් සුවය ලබන තුරු ඔබ රැකියා ස්ථානය වෙත නොයන්න.
• රෝගී වූ දරුවන් සම්පූර්ණ සුවය ලබන තුරු පාසැල/පෙරපාසැල වෙත නොයවන්න.
• රෝගය වැළදුණු ඔබ කිවිසුම් යැවීමේදී ලේන්සුවක් හෝ ටිෂූ කඩදාසියක් භාවිත කරන්න.
• මුඛ ආවරණයක් භාවිත කරන්න.
• නිවසේ සිටින නිරෝගී පුද්ගලයන්ගෙන් වෙන්ව සිටින්න.
• රෝගය සුව වන තුරු පොදු ස්ථානවල සැරිසැරීමෙන් වළකින්න.

ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා රෝගය මගහැරීමට නම් :

• රෝගය පැතිර යන මේ කාලය තුළ ගමන් බිමන් හැකි තාක් අවම කිරීම හා නිවසින් බැහැර ගොස් පැමිණි විගස හොඳින් පිරිසිදු වීම.
• අන්න්‍යයන්ගේ ලේන්සු/ටිෂූ කඩදාසි/තුවා භාවිතයෙන් වැළකී සිටින්න
• සෙනඟ ගැවසෙන ස්ථානවලදී මුඛ ආවරණයක් භාවිත කරන්න
• නිවසේ රෝගීන් සිටී නම් වෙන්ව සිටින්න

ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා රෝගය සඳහා අවශ්‍ය පුද්ගලයන්හට පෞද්ගලික අංශයේ රෝහල් වෙතින් එන්නත් ලබාගත හැකි අතරම ඉදිරි ලිපියකදී ඒ පිළිබඳව සවිස්තරාත්මකව ඔබව දැනුවත් කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ. කෙසේ වුවද නිසි පැවැත්ම සහ නිසි සෞඛ්‍ය පුරුදු මගින් මෙසේ පැතිර යන රෝගවලින් ආරක‍ෂා වීමට සැවොම අදිටන් කරගැනීම ඉතා වැදගත් වේ.

කොළඹ, වසංගත රෝග අංශයේ ජේෂ්ඨ ලේකකාධිකාරී ප්‍රජා වෛද්‍ය සමීර සේනානායක මහතා සමග සකසන ලද ලිපියකි.