අද වන විට ශ්‍රී ලංකාව තුළ සීග්‍රයෙන් පැතිර යන බෝ නොවන රෝග අතරින් දියවැඩියාවට හිමිවන්නේ ඉහළ ස්ථානයකි. කුඩා දරුවාගේ සිට වැඩිහිටි පුද්ගලයන් දක්වාම දිනෙන් දින මේ තත්ත්වයට ගොදුරු වෙමින් පවතී. ජීවන රටාවේ නොයෙක් වැරදි ක්‍රියාකාරකම් මත ඇති කරගන්නා දියවැඩියාව තත්ත්වය පිළිබඳව පූර්ණ අවධානය යොමු කළ යුතු කාලය දැන් එළැඔ ඇත. මේ තත්ත්වයේදී අවධානය යොමු කළ යුතු වැදගත් අවස්ථාවක් වන්නේ ගැබිනි මවක් දියවැඩියා තත්ත්වයට මුහුණ දීමයි. එවැනි තත්ත්වයකදී තම රෝග තත්ත්වය පිළිබඳව නිසි අවබෝධය නොමැති වීම ගැබිනි සමයේ සංකූලතා රැසක් ඇති වීමට හේතු වනු ඇත.

ගැබිනි සමයේ දියවැඩියාව පැවතීම අවස්ථා දෙකක් යටතේ සාකච්ඡා කළ හැකියි. එනම්,

• දියවැඩියා රෝගයෙන් පෙලෙන කාන්තාවක් ගැබ්ගැනීම

•  ගර්භණී බව හේතුවෙන් මවකට දියවැඩියා තත්ත්වය (Gestational Diabetes Mellitus / GDM)

දියවැඩියා තත්ත්වයෙන් පෙලෙන මවක් ගැබ්ගැනීම

අද වන විට බහුතරයක් තරුණ පිරිස් දියවැඩියාවෙන් පෙලෙන බැවින් එවැනි කාන්තාවන් ගැබ් ගැනීම සුලබව අසන්නට ලැඛෙන තත්ත්වයකි. අන්න ඒ නිසාම ගැබ් ගැනීමට පෙර ඔබේ දියවැඩියාව තත්ත්වය පාලනය කරගැනීමට අවශ්‍ය පියවර ක්‍රියාත්මක කිරීමට මව්වරුන් දැනුවත් විය යුතුය.

ඔබ මෙම කාණ්ඩයට අයත් මවක් නම් දරු පිළිසිඳ ගැනිමකට පෙර,

• පූර්ව ගර්භණී සායන සඳහා සහභාගී වී රෝගය පිළිබඳව දැනුවත් වී අවශ්‍ය උපදෙස් ලබාගන්න
• වෛද්‍ය උපදෙස් පරිදි නිසි ඖෂධ වෙත මාරු වී දියවැඩියා තත්ත්වය පාලනය කරන්න
• ෆෝලික් ඇසිඩ් විටමිනය 5mg ලබාගන්න
• දියවැඩියා තත්ත්වය නිසි ලෙස පාලනය වන තුරු ගැබ් ගැනීමෙන් වැළකීමට ආරක‍ෂාකාරි පවුල් සැළසුම් ක්‍රමයක් තෝරාගන්න
• මානසික සෞඛ්‍ය තත්ත්වය උසස් මට්ටමක පවත්වා ගන්න

ගැබ් ගැනීමෙන් පසුව ඇති වන දියවැඩියා තත්ත්වය

මෙයද සුලබ තත්ත්වයකි. ගැබිනි සමයේ ඇති වන දියවැඩියා තත්ත්වය ඇති වන්නේ 16 වන සතියට පසුවයි. ඒ නිසාම පෙර දියවැඩියාව ඇතැයි සනාථ නොවුණු මව්වරුන්ට නැවත 24- 28 යන සති තුළ දියවැඩියාව තත්ත්වය ඇත්දැයි පරීක‍ෂා කෙරේ.

ගැබිනි සමයේ දියවැඩියාව ඇති වීමේ අවදානම පවතින්නේ 

• දකුණු ආසියානු කලාපිකයකු වීම
• වයස අවුරුදු 30ට වැඩි වීම
• ස්ථූලතාවයෙන් පෙළීම/BMI අගය 25ට වැඩිවීම
• දියවැඩියා තත්ත්වය පවුලේ පවතින රෝගයක් වීම
• 4Kg ට වැඩි එනම් අධි බර දරු උපත් සිදුකළ මවක් වීම
• පෙර ගැබ් ගැනීම්වලදී දියවැඩියා තත්ත්වය තිබීම කලින් දරු උපත්වලදී දියවැඩියාව වැළඳිී තිබීම
• Polycystic Ovarian Syndrome තත්වයෙන් පෙළීම වැනි තත්ත්වයන් හමුවේය

ගැබිනි සමයේ දියවැඩියාව ඇති වීම මගින් මවට මෙන්ම ළදරුවාටද යම් යම් සංකූලතාවයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවිය හැකිය. නිසි වෛද්‍ය උපදෙස් මත සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවිතයක් ගත කරමින් එවැනි සංකූලතා මගහරවා ගැනීමට මව්වරුන් උනන්දු විය යුතුය.

දියවැඩියාව හේතුවෙන් මවට ඇති විය හැකි සංකූලතා

• මළ දරු උපත්
• ගබ්සා වීම
• අධි රුධිර පීඩනය
• දරු ප්‍රසූතියේදී යම් යම් සංකූලතා ඇති වීම

ළදරුවාට ඇති විය හැකි සංකූලතා

• ස්නායු ආබාධ ඇතුළු නොයෙකුත් ආබාධ සහිත දරුවන් බිහිවීම,
• ළදරුවාගේ වර්ධනය අධික වීම
• මලදරු උපත්/නොමේරු ළදරුවන් බිහිවීම

ගැබිනි ඔබ දියවැඩියා රෝගයෙන් පෙලෙන බව හඳුනාගැනීමමෙන් අනතුරුව වෛද්‍ය උපදෙස් පරිදි තත්ත්වය පාලනය කිරිම ඉතා වැදගත් වේ. සෞඛ්‍ය සම්පන්න ගැබිනි සමයක් මෙන්ම නිරෝගී දරුවෙකු දායාද කරන්නට නම් ඔබ සැමවිටම සැළකිලිමත්ව වෛද්‍ය උපදෙස්වලට අනුව ක්‍රියාත්මක වීම ඉතා වැදගත් වේ. දියවැඩියාව පාලනය කිරීම/දියවැඩියාව සහ ආහාර රටා, ව්‍යායාම/ ප්‍රතිකාර ක්‍රම මෙන්ම ප්‍රසූතියෙන් පසු මවකට අවශ්‍ය දැනුම පිළිබඳව ඉදිරි ලිපි පෙළක් හරහා ඔබට දැනුවත් කිරීමට නියමිතය.

වෛද්‍ය සමන්ති කුරේ,
දියවැඩියාව හා හෝමෝන රෝග පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍ය,
ශිකෂණ රෝහල, කුරුණෑගල

 

දෙසඳුන් කල්කය හෙවත් රත කල්කය යනු :

අලූත උපන් දරුවන්ට මෙන්ම වැඩුණු දරුවන්හට ඇති වන විවිධ රෝග සඳහා ආයුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාවට අනුව ලබාදෙන වටිනා ඖෂධයක් ලෙස රත කල්කය හැඳින්විය හැකිය. සුදු සඳුන් සහ රත් සඳුන් අන්තර්ගත බැවින් මෙය දෙසඳුන් කල්කය ලෙස හැඳින්වෙන අතරම ඊට අමතරව කොල්ලූ, වද කහ, වැල්මි, සහිඳ ලූණු යන ආදී ද්‍රව්‍යයන්ද මෙහි අන්තර්ගත වේ. දරුවන් තුළ ප්‍රතිශක්තිකරණ හැකියාව වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා නිරෝගී දරුවන්ටද ලබාදෙන රත කල්කය ළදරුවන්ට ඇති වන වලිප්පුව මෙන්ම උග්‍ර රතගාය වැනි අවස්ථාවලදී විශේෂයෙන් ලබාදේ.

රත කල්කයේ සුවිශේෂි ගුණාංග : 

• කුසගින්න ඇති කරයි
• මලබද්ධය නැති කරයි.
• ආහාර රුචිය වැඩි කරයි
• රක්ත ශෝධක ගුණය

රත ගායට රත කල්කය

රත කල්කය බහුලවම භාවිත කරන්නේ කුඩා දරුවන්ට අතිවෙන රතගාය තත්ත්වයටයි.

රතගාය ඇති වීමට හේතු අපවිත්‍ර බව මෙන්ම මව්කිරි හා සම්බන්ධ ගැටලූකාරී තත්ත්වයන් දැක්විය හැකිය. ළදරුවන් සැමවිට ඉතා පිරිසිදුව තබා ගත යුතු අතරම මව්කිරි දෙන මවක් සැමවිටම ඇයගේ ආහාර පාන පිළීබඳව සැලකිලිමත් විය යුතුය. ආයුර්වේදයට අනුව උෂ්ණ සීත ලෙස ආහාර වර්ග නම් කෙරෙන අතරම මව්කිරි දෙන මවක් උෂ්ණ අධික ආහාරවලින් ඈත් වීම වැදගත් වේ. ගල් රත, දුවන පනින රත, ලේ රත, ගෙඩි රත, කරප්පන් රත ආදි වශයෙන් රතගායේ විවිධ ප්‍රභේද පෙන්නුම් කරන ලක‍ෂණවලට අනුව ආයුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාවේ සඳහන් කර ඇත.

මේ තත්ත්වයේදී ළදරුවාට මෙන්ම මවට ද ප්‍රතිකාර සිදුකරන අතරම ඇතැම් අවස්ථාවලදී ගැබිනි සමයේ සිටම මවට රත ප්‍රතිශේද ඖෂධ ලබාදීම තුළින් දරුවාට රතගාය ඒම වැළැක්වීමට පියවර යොදයි. එසේම මවක් මලබද්ධය, මුත්‍ර බද්ධය ඇති නොවන පරිදි තම ආහාර රටාව මෙන්ම පැවැත්ම සකස් කරගත යුතුය.

රතගායේ බාහිරින් පෙන්නුම් කරන පොදු ලක‍ෂණ : 

• සම රතු වීම
• සම යට රතු පැල්ලම්/ලේ පැල්ලම් මතුවීම
• වැලමිට/උදර ප්‍රදේශවල රත් පැහැ කුඩා බිබිලි මතුවීම
• කම්මුල්/තට්ටම්/ උදර ප්‍රදේශවල රත් පැහැ පැල්ලම් සහිත බිබිලි මතුවීම

 රතගාය වළක්වා ගැනීම සඳහා :

• රතගාය මතුවීමට පෙර සිටම රතකල්කය ලබාදෙන්න
  රත කල්කය ළදරුවෙකුහට උපතින් සති දෙකකට පසුව ලබා දිය හැකි අතරම එහි සාමාන්ය මාත්රාව ලෙස වෛද්යවරුන් නිර්දේශ කරන්නේ කොත්තමල්ලි ඇටයක ප්රමාණයයි. එය මව්කිරි සමග දියකර ළදරුවාට ලබා දිය හැකිය. මෙම මාත්රාව ඇතැම් විට වෙනස් විය හැකිය. එබැවින් සැමවිටම වෛද්ය උපදෙස් මත ලබාගැනීමට කටයුතු කළ යුතු වේ. තවද නොමේරූ ළදරුවන්ට මෙන්ම අඩු බර ඇති දරුවන්ට රත කල්කය ලබාදිමේදී වෛද්ය උපදෙස් ලබාගැනීම අනිවාර්ය වේ.
• දරුවන් ඖෂධී ජලයෙන් සෝදන්න
  වෙනිවැල් ගැට, නිදි කුම්බා, ගංසූරිය කොළ/පොතු, මදටිය වැනි ඖෂධීය ශාක තැම්බු ජලයෙන් දරුවා නාවන්න.

රතගාය සඳහා නිසි ප්‍රතිකාර නොලැබුණහොත් :

• පීනස
• මොළයේ ආබාධ
• තොල්, කට වණ වීම
• මුත්‍රාබාධ වැනි තත්ත්ව ඇතිවිය හැක

ආයුර්වේද වෛද්‍ය නිලීකා සමන්වීර
ගම්පහ ආයුර්වේද විද්‍යාතනය,
යක්කල

 

එක් එක් වයස් සීමාවන්හිදී එක් එක් ප්‍රතිශක්තිකරණ එන්නත් වර්ග ලබාදීම නිසා අතීතයේ පැවති බොහොමයක් බෝවන රෝග තත්ත්වයන්ගෙන් ආරක‍ෂා වීමට අද වන විට දැයේ දරුවන් වාසනාවනත්ය. එසේ නොවන්නට අනාගත පරපුරට නොයෙක් රෝගාබාධ තත්ත්වයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවනවා පමණක් නොව ආබාධිත සහ ආයුෂ අවම පිරිසක් බවට වුවද පත්වීමට ඉඩ ඇත.

හෙට දින ලොව බාරගන්නට සිටිනා දැයේ දුවා දරුවන්ගේ අද දවස භාරව සිටින ඔබ භයානක රෝග තත්ත්වයන්ගෙන් දරුවන් රැකගැනීමට ප්‍රතිශක්තීකරණ ක්‍රියාදාමය පිළිබඳව මෙන්ම ඒ තුළින් වැලකී ඇති රෝග පිළිබඳවද දැනුවත් වීම වැදගත්ය. පුළුල් ප්‍රතිශක්තිකරණ වැඩසටහනට අනුව දරුවන්ට ලබාදීමට නියමිත එන්නත් මාලාව ඇරඹෙන්නේ උපතෙන් පැය විසිිහතරක් ඇතුළත ලබා දෙන බීසීජී එන්නතෙනි. දරුවා ඉපදී රෝහලෙන් පිටව යන අවස්ථාවේදී මව වෙත ලබා දෙන සෞඛ්‍ය වර්ධන සටහන් පොතෙහි පුළුල් ප්‍රතිශක්තිකරණ වැඩ සටහනට අනුව උපතේ සිටම දරුවන්හට ලබාදිය යුතු එන්නත් සහ ලබාදිය යුතු වයස් සීමාවන් නිවැරදිව ඇතුළත් කොට තිබේ.

ළදරුවා ඉපදී පැය 24ක් ඇතුළත රෝහලෙන් පිටව යන්නට පෙර :

බීසීජී එන්නත : 

ටී බී මෙනෙන්ජයිටීස් සහ මිලියරි ටී බී යන ක‍ෂයරෝගය සඳහා පවතින අවධානම් තත්ත්වයන් මගහරවාලයි. මාස හය සම්පූර්ණ වන විට බීසීජී එන්නතේ කැළල ඇති වී නැතිනම් වෛද්‍ය උපදෙස් මත නැවත එන්නත ලබාදීම සිදු කෙරේ.

ළදරුවාට මාස 2, 4, 6 යන වයස් කාණ්ඩවලදී : 

ත්‍රිත්ව එන්නත, හිබ් එන්නත, හෙපටයිටීස් බී සහ පෝලියෝ මුඛ එන්නත

ත්‍රිත්ව එන්නත – ගලපටලය, කක්කල්කැස්ස මෙන්ම පිටගැස්ම යන රෝගී තත්ත්වයන් තුන මැඩපවත්වයි.

පෝලියෝ මුඛ එන්නත – පෝලියෝ රෝගී තත්ත්වයට පත්වුවහොත් එම දරුවා ජීවිත කාලය පුරාම ආබාධිත තත්ත්වයට පත්විය හැකිය. එම නිසා මව්වරුන් ඒ පිළිබඳව තම අවධානය යොමු කිරීම ඉතා වැදගත් වේ. පෝලියෝ තත්ත්වය සඳහා දැනට ලබා දෙන එන්නතේ ප්‍රභේද දෙකකි.  ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ ලෝකයේ පෝලියෝ තුරන් කිරීමේ වැඩසටහන මේ වන විටත් ක්‍රියාත්මකව පවතින අතරම ඒ අදහසට අනුව පෝලියෝ මුඛ එන්නතත් සමග මාස හතර සම්පූර්ණ දරුවන් වෙත ලබාදෙන අජීවී පෝලියෝ එන්නත ලබාදීම සිදුකරයි.

හෙපටයිටීස් බී – අක්මාවේ ආසාදන වැළැක්වීමට දෙන අත්‍යවශ්‍ය එන්නතකි. මෙම එන්නත පුළුල් ප්‍රතිශක්තිකරණ වැඩසටහන යටතේ මාස 2, 4, 6 යන වයස් සීමාවන්හිදී ත්‍රිත්ව එන්නත හා සමගම ලබා දේ.

හෙපටයිටීස් රෝගී තත්ත්වයේ පෙලෙන මවකගෙන් බිහිවන දරුවාට රෝගය බෝ විය හැකි අතරම ඔබ එවැනි මවක් නම් පළමු පූර්ව ප්‍රසව සායනයේදීම ඒ පිළිබඳව වෛද්‍යවරයාට දැනුම් දීම අනිවාර්ය බව සිහිතබාන්න. ගැබිනි සමයේ හෝ ප්‍රසූතියේදී මවගේ රුධිරය හරහා දරුවාට මේ රෝගකාරක වෛරස බෝවිය හැකි වීම එයට මූලික හේතුවයි. කල්තියා වෛද්‍යවරු දැනුවත් කිරීම මගින් ඔබගේ දරුවාට ඇති විය හැකි මෙම භයානක රෝගය වලක්වා ගැනීමට අවශ්‍ය පියවර වෛද්‍යකාර්ය මණ්ඩලය මගින් ක්‍රියාත්මක කරනු ඇත.  එහිදී දරුවාගේ රුධිර  සාම්පල රසායනාගාර පර්යේෂණ සඳහා යොමුකොට රෝගය දරුවාට බෝවීම වැලැක්වීම සඳහා  දිය යුතු එන්නත් ලබා දීම සිදු කරයි.

රෝග ලක‍ෂණ පෙන්නුම් නොකරමින් කාලයක් පුරා සිරුරේ පවතින මෙම වෛරසය නිසා ක්‍රමක්‍රමයෙන් අක්මාව අක්‍රිය තත්ත්වයට පත්ව මිය යාමට වුවද හැකයි.

හිබ් එන්නත  –   හිමොෆිලස් ඉන්ෆලූවෙන්සි බැක්ටීරියාවට එරෙහිව ලබා දෙන හිබ් එන්නත පෙන්ටා වේලන්ට් එන්නතේ අඩංගු වේ. උගුරේ අමාරු, මොලේ පටක වල අසාදාදන (මෙනෙන්ජයිටීස්), කනෙන් සැරව ගැලීම් වැනි මැද කනේ ආසාදන වැනි තත්ත්වයන් මේ වයස් සීමාවන් තුළ බහුලව ඇති විය හැකි අතරම හිබ් එන්නත මගින් එවන් තත්ත්වයන් ඇතීවීම වළක්වාලයි.

ළදරුවාට මාස 9 සම්පූර්ණ වූ පසු 

එම් එම් ආර් එන්නත :

සරම්ප, කම්මුල්ගාය, ජර්මන් සරම්ප (රුඛෙල්ලා) යන ස්වසන පද්ධතිය ආශ්‍රිතව ඇති වන බෝවන රෝග තුනකට එරහෙිව එම් එම් ආර් එන්නත ලබාදේ. එම් එම් ආර් එන්නතෙහි පළමු මාත්‍රාව වයස මාස 9 සම්පූර්ණ වූ පුසවද දෙවන මාත්‍රාව අවුරුදු තුන සම්පූර්ණ වූ පසුව ද ලබාදේ.

සරම්ප :

සරම්ප රෝගය ද කම්මුල්ගාය මෙන්ම ”පැරමික්සෝ” වෛරස පවුලට අයත් වෛරසයක් මගින් ඇතිවන ස්වසන පද්ධතිය හරහා බෝවන රෝගී තත්ත්වයකි. කුඩා දරුවන්ට ඇති වූ විට තද උණ, කැස්ස, ඇස් රතු පැහැ වී කදුළු ගැලීම, රතු පැහැති ලප ඇතිවිය හැකිය. සරම්ප රෝග තත්ත්වය නිසා බ්‍රොන්කොනිව්මෝනියා නැමති ස්වසන පද්ධතියේ සංකූලතා ඇති විය හැකියි. එසේම දෘෂ්‍යාබාධ, ශ්‍රවණාබාධ, ස්නායු පද්ධතියේ ආසාදන මෙන්ම උදරයේ අසාදනයන් ද දැකිය හැක. දරුවකුගේ මානසික වර්ධනය අඩාල කිරීමට මෙන්ම ඇසීමේ පෙනීමේ දුර්වලතා ඇති කරමින් දරුවන් මන්දපෝෂණය තත්ත්වයට පත්කරන රෝගයකි.

සරම්ප රෝගය වැළදුණහොත් ස්වසන පද්ධතියේ ආසාදන මත මාංශ පේශීන් අක්‍රීය වී දරුවා මිය යාමට වුවත් ඉඩකඩ ඇති බැවින් සෑම දරුවෙකුහටම සරම්ප රෝගයට අදාල එන්නත ලබාදිය යුතුය. මීට පෙර මාස නමය සම්පූර්ණ වූ දරුවනට තනි එන්නතක් ලෙස සරම්ප එන්නත ලබා දී ඇත. නමුත් අද වන විට මාස නමය සම්පූර්ණ දරුවනට ලබා දෙන එම් එම් ආර් එන්නතෙහි සරම්ප එන්නතද අන්තර්ගත බැවින් සරම්ප සඳහා වෙනම එන්නතක් ලබාදීම අවශ්‍ය නොවේ.

කම්මුල්ගාය :

පැරාමික්සෝ වෛරස පවුලට අයත් වෛරසයක් හේතුවෙන් වයස භේදයකින් තොරව ඇති විය හැකි කම්මුල්ගාය රෝග තත්ත්වය ස්වසන පද්ධතිය හරහා පිටවන බිඳිති මගින් බෝවේ. කේඨ ග්‍රන්ථී ආසාදනය මගින් 30%- 40%  කම්මුල් දෙපස පිහිටි පැරොටිඩ් ග්‍රන්ථීය ආසාදනය වී මුව විවර කිරීමට අපහසු වේ. පැරොටිඩ් ග්‍රන්ථීයට අමතරව වෘෂණකෝෂ සහ මොළයේ ආසාදන, හෘදයේ අසාදන, සුසුම්නාවේ ආසාදන, කාන්තාවන්ගේ ඩිම්බකෝෂවල ආසාදනයන් මෙන්ම ඉතාම කලාතුරකින් පිරිමි දරුවන් වඳභාවයට පත්වීම ද මේ තත්ත්වය මත ඇති විය හැකිය. තවද කලාතුරකින් අග්න්‍යාෂය වැනි අවයව ආසාදනයට ලක් වීම නිසා උදරයේ වේදනාවක් ඇතිවිය හැකියි. ඇතැම් විට ශ්‍රවණ ඉන්ද්‍රිය වෙත ගමන්කරන ස්නායුවක් ආසාධනයට ලක්වීම හේතුවෙන් කම්මුල්ගාය ඇතිවූ රෝගීන් 20,000ක් අතරින් එක් අයෙකු සදහටම බිහිරිභාවයට පත්වීමට ඉඩ ඇත. ළදරුවියේ සිටම නිසි කලට නිසි එන්නත් ලබාදී මෙවැනි රෝග තත්ත්වයන්ගෙන් මුදවාගන්න.

ජර්මන් සරම්ප හෙවත් රුඛෙල්ලා රෝගය :

මෙම රෝගය ඇති වන්නේ ”ටෝගා” නම් වූ වෛරස පවුලට අයත් වෛරසයක් මගිනි. ස්වසන පද්ධතියේ කුඩා බිඳිති මගින් බෝවීම සිදුවේ. සාමාන්‍ය සෞඛ්‍ය තත්ත්වයේ සිටින පුද්ගලයෙකුට වැළදුණහොත් කම්මුල්ගාය තරම්ම දරුණු නොවූ රෝගී තත්ත්වයක් වන ජර්මන් සරම්ප රෝගයේ ලක‍ෂණ ලෙස මද උණ ගතිය, ගෙල දෙපස සහ කන පිටුපස ඇති වසා ග්‍රන්ථීවල ඉදිමුම සහ ඛෙල්ල අවට රතු පැහැති ලප දැකිය හැකිය.

මෙම එන්නත ලබාගැනීම වඩා වැදත් වන්නේ ගැබිනි සමයේ ඇති වුවහොත් කලලයට ඇති විය හැකි හානි වළක්වා ගැනීමටයි. කෙසේ වුවද ගැබිනි සමයේ පළමු මාස තුන ඇතුළත සිටින කාන්තාවක් මේ තත්ත්වයට ගොදුරු වුවහොත් කලල මොළයේ, හෘදවස්තුවේ, ස්නායු පද්ධතියේ විකෘතිතා ඇතිවිය හැකියි. ඒ වගේම ශ්‍රවණ ආබාධ මෙන්ම ඇසේ සුද ඇති වීම වැනි සංකූලතාවයන් ද බොහොමයක් ඇතිවිය හැකිය. ඇතැම්විට ගබ්සා වීම් සිදුවේ. දරුවෙකු පිළසිඳ ගැනීමට මාස තුනකට පෙර රුඛෙල්ලා සඳහා වූ එන්නත ලබා ගැනීමට වෛද්‍යවරු උපදෙස් ලබාදෙන්නේ ඒ නිසාය.

අවුරුද්ද සම්පූර්ණ වූ දරුවන්ට

ජපන් එන්සෙපලයිටීස් පළමු මාත්‍රාව :

ජපන් එන්සෙපලයිටීස් හෙවත් මොළේ උණ තත්ත්වයට කුඩා දරුවන්ට ඇති ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව අවමය. රෝගය වැලදුණු කුඩා දරුවන් අතරින් ජීවිත අහිමි වීම් 30% දක්වා ප්‍රමාණයක් වාර්තා වී ඇත. ඇතැමුන් සුව වුවද ඒ අතරින් අඩකටම පමණ ස්ථීර ස්නායු දුර්වලතා ඇති විය හැකිය.

ජපන් එන්සෙපලයිටීස් යන නම නුහුරු වුවද මොළේ උණ කියූ සැණින් අපි කවුරුත් හොඳින් දන්නා මෙය සතුන් මගින් බෝ වන මොළයේ ඇති වන භයානක ආසාදන තත්ත්වයකි. ඩෙංගු රෝගය බෝ කරන වෛරස පවුලටම අයත් වන දින 5ත් 15ත් අතර බීජෞසන සමයක් ඇති ෆ්ලේවි වෛරසය මගින් ඇති වුව ද මේ තත්ත්වය බෝවන ආකාරය ඩෙංගු රෝගය බෝවන ආකාරයට වඩා වෙනස් වේ. වෛරසය ආසාදිත ඌරන්, ජලාශ්‍රිතව වෙසෙන කුරුල්ලන් දෂ්ඨ කර රුධිරය උරා බොන මදුරුවන් නැවත පැමිණ මිනිසුන් දෂ්ඨ කළ විට රෝගය බෝ වීම සිදු වේ. මේ සඳහා කියුලෙක්ස් නම් වූ මදුරු විශේෂය රෝග වාහකයා ලෙස ක්‍රියා කරයි.

මෙම ජපන් එන්සෙපලයිටීස් ෆ්ලේවී වෛරසය ආසාදනය වී රෝගී වූ මෙවැනි සතුන් වෙතින් රෝග ලක‍ෂණ පිටතට පෙන්නුම් නොකරන අතරම වෛරසය ගුණනය වෙමින් පවතී. මිනිසුන්ට මෙම රෝගය බෝ වන්නේ අහම්ඛෙනි. මිනිසෙකුගෙන් මිනිසෙකුට මේ රෝගය බෝ වන බවට මෙතෙක් වාර්තා වී නොමැත. එනම් මෙම රෝගය ඇති මිනිසෙකු දෂ්ඨ කළ මදුරුවෙක් වෙනත් මිනිසෙකු දෂ්ඨ කිරීමෙන් රෝගය බෝ නොවේ. අසාදිත සතෙකු දෂ්ඨ කළ මදුරුවෙකු මිනිසෙකු දස්ඨ කළ විට පමණක් රෝගය බොවේ.

රෝගයට ගොදුරු වන්නේ, කුඹුරු අශ්‍රිතව සහ ඒ ආශ්‍රිත දිය කඩිතිවල නිතර නිතර ගැවසෙන, ඒ ආශ්‍රිතව තම ජීවනෝපාය මාර්ගය සිදුකරගෙන යන පිරිස්ය. මොළේ උණ රෝගයට බඳුන් වූ බවට බහුලව වාර්තා වී ඇත්තේ එවැනි ස්ථානවල නිතර ගැවසෙන පිරිස්ය.

වෛරසය ශරීරගත වී මුල් අවස්ථාවේ තද උණ, වමනය, හිසේ කැක්කුම ද වෛරසය ශරීරගතවී දින කිහිපයක් ගත වූ පසු වලිප්පුව, අත් පා අප්‍රාණික බව, සිහි මුර්ජා වීම වැනි ලක‍ෂණ දැක ගත හැකිය.

මෙහි එන්නත වර්ග 2කි. එනම්,

• පටක රෝපිත ජීවී SA 14-14-2 (2009 වසරේ සිට අද දක්වා ලබා දෙයි.)
• අජීවී එන්නත (මීයන්ගේ මොළයේ සාදනු ලබන) – අජීවී එන්නත, නකයාමා (1988 සිට 1992 දක්වා ලබා දෙන ලදී) සහ බේජින් (1982 සිට 2008 දක්වා ලබා දෙන ලදී)  ලෙස වර්ග දෙකකි.

අජීවී එන්නතතේ අතුරු ආබාධ වාර්තා වීම සහ මිල අධික නිසා 2011 වසරේ සිට චීනයේ නිපදවුණු ආරක‍ෂාකාරී සහ ක්‍රියාකාරී පටක රෝපිත ජීවී එන්නතක් SA 14 – 14 – 2 ප්‍රභේදය ලබා දීමට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශය විසින් නිර්දේශ කරන ලදී.

වර්තමානයේදී පළමු අවුරුද්ද සම්පූර්ණ කරන ලද දරුවන්ට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශයේ පුළුල් ප්‍රතිශක්තීකරණ වැඩසටහන යටතේ එක් මාත්‍රාවක් ලෙස රජයේ සායනවලදී මෙන්ම පෞද්ගලික රෝහල්වලදී ද ජීවී එන්නත ලබා දේ. අජීවී එන්නත දැනට ලංකාවේ භාවිත නොවේ.

ජපන් එන්සෙපලයිටීස් හෙවත් මොළේ උණ සඳහා එන්නත් ලබා නොගත් වැඩිහිටියන්ට රෝගය වැළදුණු බව කලාතුරකින් වාර්තා වුවද එන්නත් ලබාදුන් දරුවන්ට රෝගය වැළදුණ බවට වාර්තා නොමැත.  කලින් අජීවී එන්නතෙන් එන්නත් මාත්‍රා සම්පූර්ණ නොකළ දරුවන්ට ජීවී එන්තෙන් එක මාත්‍රාවක් ලබාගැනීම ප්‍රමාණවත්ය.

සැමවිටම ඔබත් ඔබේ දරුවාත් භයානක රෝග තත්ත්වයන්ගෙන් වැළකෙමින් නිරෝගී දිවි පෙවෙතක් ගතකිරීමට උනන්දු වන්න. ඒ සඳහා අත්‍යවශ්‍ය ප්‍රතිශක්තිකරණ එන්නත් පිළිබඳ උපදෙස් පළපුරුදු වෛද්‍යවරයෙකු යටතේ ලබා ගැනීමට කල්පනාකාරී වන්න.

එන්නත් සහ වෛරස් රෝග පිළිබඳ ජ්යෙෂ්ඨ විශේෂඥ
වෛද්‍ය ඔමාලා විමලරත්න මහත්මිය සමග සිදුකළ සාකච්ඡාවක් ඇසුරෙනි.

 

උණ යනු සිරුරේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය ඉහළයාමයි. එසේම සිරුර තුළ පවතින යම් රෝග තත්ත්වයක් පිටතටපෙන්නුම් කෙරෙන ප්‍රධාන රෝග ලක‍ෂණයයි. දරුවෙකුගේ සිරුරේ උෂණත්වය මවගේ අතට දැනෙන ආකාරයටනිගමන තීරණ වෙත එළැඹීම කිසිසේත්ම නිවැරදි නොවේ. දරුවාගේ නළල, ඛෙල්ල, අත්ල පරීක‍ෂා කරමින් උණ තත්ත්වය පිළිබඳව සොයා බැලූවද උෂ්ණත්වමානයෙන් පරීක‍ෂා කළ විට දරුවාගේ ශරීර උෂ්ණත්වය සාමාන්‍ය අගයක් විය හැකිය. දරුවන් සිටින සෑම නිවසකම පාහේ උෂ්ණත්ව මානයක් තිබිය යුත්තේ එබැවිනි.

කුඩා දරුවන් සිටින නිවසකට උෂ්ණත්වමානයක් තෝරාගැනීමේදී රසදිය උෂ්ණත්වමානයකට වඩා ඩිජිටල්උෂ්ණත්වමානයක් තෝරාගැනීම වඩාත් සුදුසු වේ. මන්ද යම් හෙයකින් රසදිය උෂ්ණත්වමානය බිදී ගියහොත්දරුවා අධික විෂ සහිත රසදිය වාෂ්පයට නිරාවරණය විය හැකි බැවිනි.

ඉතා සංකීර්ණ මිනිස් සිරුර රෝගී වූ විට රෝගියාගේ ආරක‍ෂාව වෙනුවෙන් සිරුර තුළ රසායන ද්‍රව්‍ය ක්‍රියාත්මක වීම ආරම්භ වන අතරම ඒ මගින් රෝග ලක‍ෂණයක් ලෙස සිරුරේ උෂ්ණත්වය ඉහළ යයි. එසේ ශරීර උෂණත්වය ඉහළ යාම එනම් උණ ඇති වීම රෝග ලක‍ෂණයක් පමණකි. සැබවින්ම උණ ඇති වීම සිරුරේ රෝගී තත්ත්වයක් පිළිබඳ අප වෙත දැනුම් දීමක් යැයි පැවසීමේ වරදක් නැත.

පාචනය, අතීසාරය, මුත්‍රාබාධ, සෙම්ගෙඩි වැනි අවස්ථා වලදීදල මැද කනේ ආසාදන, ආසාදිත තුවාල, ශ්වසන පද්ධතියේ ඇති විය හැකි නිව්මෝනියාව රෝගී තත්ත්වය, ක‍ෂය රෝගය, හන්දි අමාරු වැනි රෝග පමණක් නොව පිළිකා වැනි දරුණු රෝගවලද රෝග ලක‍ෂණයක් ලෙස උණ ඇති වේ. මේ නිසා උණ යනු, රෝගී තත්ත්වයක් ලෙස නොව සිරුරේ පවතින යම් රෝගයක ලක‍ෂණයක් ලෙස හැඳින්වීම වඩා නිවැරදි වේ.

එදිනෙදා ජීවිතයේ ක්‍රියාකාරකම්වලින් ඈත්ව කාලය ගතකරන විට, සාමාන්‍ය දිනයන්හිදීට වඩා නිදිමතගතියෙන් සිටින විට, වමනය, දරුවා වේදනාවකින් පසුවන අවස්ථාවලදී දරුවාගේ උණ පරීක‍ෂා කිරීම වැදගත් වේ. එසේම දරුවන්ගේ උණ පරීක‍ෂා කරන ආකාර ද කිහිපයකි. එනම් අත යට හෝ දිව යට උෂ්ණත්ව මානය තබාය.

උණ තත්ත්වයෙන් පෙලෙන ඔබේ දරුවා පහත සඳහන් රෝග ලක‍ෂණ පෙන්නුම් කරයි නම් වහාම වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගන්න.

• තද හිසරදය
• උගුරේ වේදනාව සහ ඉදිමුණු ස්වභාවය
• උණ ඇති වීමෙන් පසුව සම මත දදයක ස්වභාවයක් මතුවීම
• තද ආලෝකයට සන්වේදී වීම
• හිස ඉදිරියට නවන විට ගෙලෙහි දැඩි වේදනාවක් ඇතිවීම
• මානසික ව්‍යාකූල බව
• දිගටම පවතින වමනය
• හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාවය සහ පපුවේ වේදනවා
• උදාසීන බව සහ නුරුස්නාගතිය
• උදර වේදනාව හෝ මුත්‍රා පිටකිරීමේදී වේදනාවක් ඇති වීම
• මාංශ පේශීවල දුර්වල බව
• ඉහත සඳහන් නොවූ වෙනත් අනපේක‍ෂිත සංඥා හෝ රෝග ලක‍ෂණ

උණ තත්ත්වයෙන් පෙලෙන දරුවා රැකබලාගැනීමේදී :

• සුව පහසු සරල ඇඳුමක් දරුවාට අන්දවා පහසුවෙන් ඉන්නට සැලස්වන්න
• ඇල් මැරුණු ජලයෙන් සිරුර තෙතමාත්තු කර විදුලි පංකාව අසල දරුවා රඳවන්න
• දියර වර්ග වැඩිපුර ලබාදෙන්න
• දරුවා ආහාර ප්‍රතික්ෂේප කරයි නම් බල කිරීමෙන් වළකින්න
• දරුවා පිළිබඳව සුපරික‍ෂාකාරීව සිටින්න

දරුවෙකුට දින දෙකකට වඩා වැඩි කාලයක් උණ තත්ත්වය පවතී නම් සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයකුගේ උපදෙස් ලබා ගැනීම අනිවාර්ය වේ.

දරුවාගේ සිරුරේ උෂ්ණත්වය ෆැරන්හයිට් අංශක 99 ට වඩා වැඩි නම් පමණක් දරුවාගේ බරට අනුව නියමිත පැරසිටමෝල් ප්‍රමාණය ලබාදිය හැකිය.

• දිනකට පැරසිටමෝල් පැය හයකට වරක් බැගින් දිනකට පැරසිටමෝල් වේල් හතරක් පමණි. මන්ද අනවශ්‍ය පරිමාවක් ලබාදීම දරුවාගේ අක්මාවට බලපෑම් ඇති කළ හැකිිය.
• උණ අවම කිරීම සඳහා පැරසිටමෝල්වලට අමරව වෙනත් ඖෂධ ලබාදීමෙන් වළකින්න. මන්ද උණ ඇති වීමට හේතුව ඩෙංගු වෛරසය ද නැතිද යන්න නිෂ්චිතව නොදැන උණ අවම කිරීමේ ඖෂධ ලබා දීම නිසා දරුවාගේ ජීවිතය අවදානමට ලක්විය හැක.
• බොහෝවිට දරුවන්ට උණ ඇතිවීමට හේතුව වන්නේ වෛරසයක් බැවින් තත්ත්වය සිරුර විසින්ම පාලනය විය යුතු අතරම ඒ සඳහා දින කිහිපයක් ගත වන බව මව්වරුන් සිහිතබාගන්න.
• වෛද්‍ය උපදෙස් නිසි ලෙස පිළිපඳින්න.

දරුවාට උණ ඇති වීම මව්වරුන් බියට පත්වන හේතු තුනකි.

• උණ වැඩිවීම නිසා දරුවාට උණ වලිප්පුව ඇති වේය යන බිය
• දරුවාට ඩෙංගු වැළඳී ඇතැයි යන සැකය
• මොළයට හානි සිදුවේයයි යන සැකය

උණ වලිප්පුව

අධික උණ ඇති වන සෑම අවස්ථාවකදීම උණ වලිප්පුව ඇති වීම හෝ මොළයට හානි සිදුවීම හෝ සිදු නොවේ. උණ වලිප්පු හේතුවෙන් ජීවිතයට අනතුරක් සිදු නොවේ. අධික උණ තත්ත්වය අවම කළද පෙර උණවලිප්පුව ඇති වූ දරුවෙකුට නැවත ඇති විය හැකිය. මව්වරුන් මේ පිළිබඳව අසාමාන්‍ය බියක් ඇති කරගත යුතු නොවන්නේ එය විනාඩි පහකට වඩා වැඩි කාලයක් නොපවතින අතරම තත්ත්වය සිරුර තුළින්ම පාලනය කරගන්නා බැවිනි. ඉතා කලාතුරකින් විනාඩි පහකට අධික කාලයක් පැවතිය හැකි අතරම එවැනි අවස්ථාවකදී වහාම වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගත යුතු වේ. පෙර උණ වලිප්පුව තත්ත්වයට මුහුණ දුන් හෝ මව්පියන්ට කුඩා කාලයේදී උණ වලිප්පුව තිබුණු දරුවනහට මේ තත්ත්වය ඇති වීමේ වැඩි ප්‍රවණතාවයක් පවතී.

බොහෝවිට අවුරුදු පහෙන් පහළ දරුවන්ට උණ ඇති වී පැය 24ක් ඇතුළත උණ වලිප්පුව ඇති වීමේ වැඩි ප්‍රවණතාවයක් ඇති බව වෛද්‍ය විද්‍යාවේ සඳහන් වුවද උණ ඇති වී පැය 24කින් පසු උණ වලිප්පුව ඇති නොවේ යැයි නිශ්චිතව තහවුරු කිරීමට ද නොහැකිය.

සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශයේ ළමා රෝග විශේෂඥ වෛද්‍ය මංජුල අතුකෝරාල සහ ප්‍රජා සෞඛ්‍ය ඒකකයේ (ලේඛකාධිකාරී) වෛද්‍ය මහේෂ් කුඹුකගේ යන වෛද්යවරුන් සමග සකසන ලද ලිපියකි.

 

දරුවන්ගේ පාදවල බකල තත්ත්වය පිළිබඳව මීට පෙර ලිපියකදී අප ඔබ වෙත තොරතුරු සැපයූවා මතක ඇති. බොහොමයක් මව්වරුන්ට තම ළදරුවන්ගේ පාද හා සම්බන්ධව යම් යම් ආකාරයේ ගැටලූකාරී තත්ත්වයන් පැන නැගී ඇති බව ඔවුන් අපෙන් විමසන තොරතුරුවලට අනුව පැහැදිලි වූවා. ඒ නිසාම ළදරුවන්ගේ පාදවල ඇති විය හැකි යම් යම් විකෘතිතා පිළිබඳව මව්වරුන් දැනුවත් කිරීම උදෙසා එවැනි අවස්ථා කිහිපයක් පිළිබඳව ඔබව දැනුවත් කිරීමටයි මේ සූදානම.

ටැලිපීස් ඉක්වයිනො වේරස්

උප්පත්තියෙන්ම පාදවල ඇති විය හැකි විකෘතිතා අතර මේ තත්ත්වය බහුල වශයෙන්ම දක්නට ලැබේ. පාදයේ පතුල පහතට වැටී ශරීරය තුළට හැරී පිහිටීම මෙහි ස්වභාවයයි. මෙම දරුවන්ගේ පතුල සහ විලූඹ කුඩා වන අතර කෙණ්ඩ ප්‍රදේශයේ මාංශ පේශීන් සිහින්ය. තවද පතුලේ ඇතුළු පැත්තේ සමේ රැලි පිහිටන අතර ශරීරයේ බර පතුලට වැටෙන්නේ එම පිටත දාරය ඔස්සේය.

මේ තත්ත්වය සඳහා පමා නොකර සුදුසුකම්ලත් පළපුරුදු භෞතචිකිත්සකවරයෙකු යටතේ ප්‍රතිකාර සඳහා යොමු වීමෙන් විකෘතිය නිවැරදි කරගත හැකයි. (නැතිනම් ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු වෙත යොමු විය යුතු වේ) මෙහිදී පතුල ශරීරයෙන් ඉවතට හරවමින් ඉහළට ඔසවන ව්‍යායාමයක් සහ පතුරු බැඳීමක් සිදුකළ යුතුය. පතුරු බැඳීමේදී ඉංග්‍රීසී L හැඩයට පතුරක් (L Splint) සාදා එය පුළුන් වලින් ඔතා නින්දේදී දරුවාගේ පතුලට යටින් තබා ක්‍රේප් බැන්ඩේජයකින් බැඳීමට මෙහිදී උපදෙස් ලබාදේ.

මෙසේ භෞතචිකිත්සක ප්‍රතිකාර ක්‍රම ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී භෞත චිකිත්සකවරයා ලබා දෙන උපදෙස් අකුරට පිළිපැදිය යුතු අතරම යොදන බැන්ඩේජය පතුලේ ඇඟිලි නිරාවරණය වන සේ දැමීමට කල්පනාකාරී විය යුතුය. තවද බැන්ඩේජය ඉතා තදින් යෙදුවහොත් ලේ ගමනාගමනයට බාධා ඇති වී දරුවාගේ ඇඟිලි නිල් පැහැයට හැරෙන අතරම සීතල වී ඉදිමේ. එසේ වුවොත් වහාම බැන්ඩේජය ඉවත් කිරීමට කල්පනාකාරී වන්න.

”ටැලිපීස් කැල්කේනියෝ වැල්ගස්” (Talepees Calcaneo Valgus)

මෙයද උපතින්ම  දක්නට ලැඛෙන විකෘති තත්ත්වයක් වන අතරම මෙහිදි පාදය ඉහළට එසවී ශරීරයෙන් ඉවතට හැරී පිහිටයි. එනම් ටැලිපීස් ඉක්වයිනො වේරස් තත්ත්වයට විරුද්ධ දෙසටයි. ඒ සඳහා ද සුදුසුකම් සහිත පළපුරුදු භෞතචිකිත්සකවරයෙකුගේ උපදෙස් අනුව ව්‍යායාම සහ පෙර සඳහන් කළ ”L පතුර” (L Splint) පැලැඳීම සුදුසුය.

දණහිස් එකට ගැටීම හෙවත් ”නොක් නී” (Knock knee”

වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී ජීනු වැල්ගස් (Genu Vaglus) ලෙස හැඳින්වෙන මෙම තත්ත්වයේ ලක‍ෂණ අතරට පතුල පැතලි (Flat Feet) වී තිබීම මෙන්ම පතුල ශරීරයෙන් ඉවතට හැරී පිහිටීම හෙවත් රිවර්ටඩ් ෆුට් (Reverted Foot) තත්ත්වයද දැක ගත හැකිය.

මේ තත්ත්වය ඇති වීමට ප්‍රධාන හේතු : 

• මූලිකව ශරීරයේ බර අධික වීම
• පතුල් දෙක අතර දණහිස් නවාගෙන ඉඳ ගැනීම
• දරුවන් නියමිත වයසට පෙර සිටුව තැබීම (දරුවන් ස්වෝත්සාහයෙන් සිට ගැනීමට පෙර සිටුවා තැබීමෙන් වළකින්න)
• දණහිස් අවට මාංශ පේශීන් ආඝාතයට ලක්වීම

දණහිස් එකට ගැටෙන තත්ත්වය නිවැරදි කිරීම

• පතුරු තබා බැඳීමද සිදු කෙරේ ”ලැටරල් ස්ප්ලින්ටිස් ” (lateral splints) ඒ සඳහා භාවිත කරයි.
• රාත්‍රී කාලයේදී දරුවා නින්දට ගිය විට දණ හිස් දෙක අතරට තුවායක් වැනි දෙයක් නවා තබා පතුල් නිරාවරණය වන සේ දෙපා එකට තබා රෙදිපටිවලින් වෙලීම සිදුකෙරේ.

පෙර සඳහන් කළ පතුල ශරීරයෙන් ඉවතට තැබීම (Reverted Foot) –  සඳහා විශේෂිත සපත්තුවක් පැළඳිය යුතුය. එම සපත්තුව ”ෂූ විත් මීඩියල් එලිවේෂන්” : (Shoe with medial elevation)  නමින් හඳුන්වයි.

මෙවැනි දරුවන්හට ට්‍රයිසිකලයක් පැදීම ඉතාම සුදුසු වේ. තවද බර නියමිත වයසට වඩා වැඩි නොවන සේ පාලනය කළ යුතුය.

”නොක් නී” තත්ත්වය කොපමණදැයි මැන ගැනීමට දරුවාගේ දණහිස් එකට සිටින සේ තබා පතුල් දෙක අතර දුර මැනීමෙන් එම අගය ලබා ගත හැක. මෙම අගය දරුවාට ප්‍රතිකාර කරන විට ක්‍රම ක්‍රමයෙන් අඩු විය යුතුය.

තවද දණහිස් එකට ගැටීමේ ප්‍රධාන ගැටලූවක් වන්නේ දුවද්දි දණහිස් එකිනෙකට වැදී දරුවන් බිම ඇද වැටී නොයෙකුත් අනතුරු සිදුවීමයි. එසේම දරුවාට යම් අවලස්සන පෙනුමක්ද එක්කරයි.

පේස් කේවස් (Pescavus)

උපතින්ම පාදවල දක්නට ලැඛෙන විකෘතිතා අතර මෙයද බහුල තත්ත්වයකි. එනම් පේස් කේවස් (Pescavus) නැතහොත් හොලෝ ෆුට් (Pescavus) තත්ත්වයයි.

මෙම විකෘතියේදී පාදයේ පතුල වඩාත් උත්තලව පිහිටන අතර පාදයේ ඇඟිලි උස්ව කුරුව පිහිටයි. ඇඟිලි පොළව හා නොගැටෙන අතර යටිපතුල ද වක්‍රව පිහිටයි. මේ නිසා ශරීරයේ බර පොළොවට ලබා දීමේදී ඇඟිලිවල උපකාරයක් නොලැඛෙන අතර ගමන් කිරීමේදී අපහසුතා ඇතිවේ.

මෙම විකෘතිය, එක් පාදයක හෝ පාද දෙකේම හෝ ඇති විය හැකි අතරම මෙයට ස්නායු ආබාධ සමග ඇති වන මාංශ පේශී අසමතුලිතතාවය හේතු විය හැකිය. මෙහිදී පාද දෙක එකකට එකක් වෙනස්ව පිහිටීම ද දැකිය හැක. පේස් කේව්ස් විකෘතිය ස්පයිනා බිෆිඩා (Spina Bifida) පෝලියෝ මයලයිටිස් වැනි රෝග සමග ද ඇති විය හැකිය.

පැතලි යටිපතුල් (Flat Feet )

පැතලි පතුල යනු  ඉහත සඳහන් කළ විකෘතියට විරුද්ධ තත්ත්වයේ ආබාධයකි. පාදයේ හා පොළොව අතර සම්බන්ධයේදී යම් දුරක් පොළව හා දැඩිව සම්බන්ධ වීම සිදු වේ. පාදයේ මස්පි අසමතුලිත වීම, මස්පිඩු දුර්වල වීම, මස්පිඩු ආඝාතයට ලක්වීම යන කරුණු හේතුවෙන් මෙම තත්ත්වය දැකිය හැක.

සෑම කුඩා දරුවෙක්ම නැගී සිටීමට උත්සාහ කරන කාලයේ සිට අවුරුදු දෙකක් ඇතුළත මේ තත්ත්වය පැවතිය හැකි වුවත් ඉන්පසු පවතින පැතලි පතුල් සඳහා ප්‍රතිකාර ගත යුතුය. දරුවෙකුට වයස අවුරුදු තුනෙන් පසුව පැතලි පතුල්වලට ප්‍රතිකාර කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

පැතැලි පතුල් දිගටම පැවතීම වයසටයත්ම කකුලට වේදනාවක් ගෙන දෙයි. එමෙන්ම පතුලේ ටාර්සල් සන්ධිවල ඔස්ටියෝ ආතරයිටීස් තත්ත්වය දක්වාම වර්ධනය විය හැකිය. මෙසේ පතුල් විකෘතිතාව දරුවන්ගේ ශරීරයේ හැඩයට ද බාධාවකි. පාදයේ ඉන්ට්‍රින්සික් මාංශ පේශී සඳහා ශක්ති ජනක ව්‍යායාම ලබා දීම හා විශේෂිත සපත්තු පැලදීම මේ සඳහා සිදුකරන ප්‍රතිකාර වේ.

භෞතචිකිත්සක උපදෙස් අනුව යම් යම් විකෘතිතා සඳහා පතුරු බැඳීමේ ක්‍රමය යොදාගන්නේ නම් මේ පිළිබඳව සැළකිලිමත් වීම අනිවාර්ය බව සිහිතබාගන්න.

පතුරු තදින් බැඳීම හේතුවෙන් ලේ ගමනාගමනය අවහිර වූවොත් පතුල ඉදිමීම, සීතල වීම හා නිල් පැහැගැන්වෙන අතරම එවැනි තත්ත්වයක් ඇති වී නම් වහා රෙදි පටි ගලවා දැමිය යුතුය. මේ පිළිබඳව මව්වරුන් තම පූර්ණ අවධානය යොමුකර සිටීම ඉතා වැදගත් වේ.

කොළඹ, රිජ්වේ ආර්යා ළමා රෝහලේ ප්රධාන භෞත චිකිත්සක,
වරලත් භෞත චිකිත්සක සංගමයේ සභාපති,
ආචාර්ය ජාලිය උඩුවැල්ල මහතා සමග සකස්කරන ලද ලිපියකි.

 

“අනේ අම්මා ඔලුව රිදෙනවා”

“බොරු කියන්නෙ නැතිව ඉන්න ළමයෝ ”

“නැහැ අම්මා ඇත්තමයි.”

බොහෝ විට දරුවෝ හිසරදය යැයි පවසන විට අපි දක්වන්නේ එවැනි ප්‍රතිචාරය. එහෙත් හිසරදය කියන්නෙ වැඩිහිටියන්ට පමණක් හැදෙන රෝගයක් නම් නොවේ. ළමා රෝග සායනවලට පැමිණෙන දරුවන් අතර බහුලව පවතින තවත් රෝගයක් ලෙස හිසරදය හැඳින්විය හැකි බව ඔබ නොදන්නවා විය හැකිය. වයස අවුරුදු පහට වඩා අඩු කුඩා දරුවන්ද හිසරදයෙන් පීඩා විඳින අවස්ථා ඇත.එහෙත් තමන්ට දැනෙන මේ වේදනාව වැඩිහිටියන්ට ප්‍රකාශ කරන්නට පුංචි පැටවුන්ට තේරුමක් නොමැති නිසා ඔවුන් නිතර හැඬීම හා නුරුස්නාගතියෙන් පසුවීමකුත් දකින්නට හැකිය.අදහස් ප්‍රකාශ කළ හැකි වයසේ දරුවො නම් තමන්ට හිසරදය ඇති බව වැඩිටියන්ට ප්‍රකාශ කරයි.

හිසරදය ඇති වන්නේ එක හේතුවක් නිසා නම් නොවෙයි. දරුවන්ට හිසරදය ඇති වන්නට හේතු කාරණා කිහිපයක්ම ඇත. ඒ අනුව  හිසරද මෙසේ වර්ග කළ හැකිය.

• ආතතිය නිසා ඇති වන හිසරදය (Tension type headache)
• ඉරුවාරදය (migraine)
• කෝඨර ප්‍රධාහය නිසා ඇතිවන හිසරුදාව (sinusitis)
• ඩෙංගු උණ සමග ඇති වන තද හිසරදය
• ඇස් ආබාධයන් නිසා ඇති වන හිසරදය.
• මොළයට විෂ බීජ ඇතුල් වීම හෝ මොළයේ පිළිකා හෝ ගෙඩි හටගැනීම නිසා ඇති වන හිසරදය.

ආතතිය නිසා ඇති වන හිසරදය

දරුවකුට නීරෝගීව වැඩීමට නම් කායික මෙන්ම මානසික වශයෙන් නිදහස් බාවයක් අවශ්‍යවේ. එහෙත් අද අධ්‍යපන රටාව අනුව දරුවන්ට ඇත්තේ විභාග පසු පස හඹා යාමේ දැවැන්ත සටනකි. පාසලින් නිවසටත් නිවසින් උපකාර පන්ති වෙතත් දිව යන දරුවන්ට ස්වභාව ධර්මය විඳගන්නටත් එහි සැරිසරන්නටත් කාලවේලාව අහිමිව ඇත. ඇතැම් දරුවන් විභාගයට ඇති බිය නිසා මානසික ආතතියට ලක් වේ. තමන් බලාපොරොත්තු වන පරිදි ලකුණු ලබා ගත හැකිවේද? සමත්වන්නට හැකිවේද? යැයි අනවශ්‍ය ලෙස බියට පත් වීම එයට හේතුවයි. එසේම දෙමාපියන්ගේ කාර්්‍යය බහුලත්වය නිසා දරුවන් සමග ගත කරන්නට, ඔවුන්ට සවන් දෙන්නට කාල වේලාවක් නොමැති වීම නිසා හුදකලා වීම නිසාවෙන්ද දරුවන් ආතති හිසරදයට ගොදුරු වේ. බොහෝ විට ආතති හිසරදයට ගොදුරුවන්නේ ගැහැණු දරුවන්ය.

ආතති හිසරදය ඇති විට දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණ

• නිතර නිතර හිසරදය ඇති වීම
• පාසල් කටයුතු අඩාල වීම,
• පාඩම් අමතක වීම
• අධික තරහා ඇතිවීම

ආතති හිසරදය සඳහා ප්‍රතිකාර

දරුවන්ට ඇති වන ආතති හිසරදයට බොහෝ විට ඖෂධ ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය නැත. ආතති හිසරදයට හේතු වූ කාරණය සොයාගෙන එයට පිළියම් යෙදීම තුලින්ම මෙම තත්ත්වයෙන් දරුවන් මුදාවා ගතහැකිය.

• දරුවාගේ පාසල් වැඩවලට හැකි පමණ උදව් කිරීම
• දරුවා වෙනුවෙන්ම දවසට පැය කිහිපයක් වෙන්කිරීම
• දරුවාට සවන්දීම
• අත්‍යාවශ්‍යම උපකාර පන්ති වලට පමණයක් යැවීම
• විනෝදවන්නට සෙල්ලම් කරන්නට ඉඩ කඩ ලබා දීම
• විභාගය සිතට බරක් නොකර ගෙන පාඩම් කරන ලෙස දරුවාට උපදෙස් දීමට

ඉරුවාරදය (migraine)

ඉරුවාරදය හෙවත් මිග්්‍රරේන් යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ ඉතා දිගු කාලයක් තිස්සේ වරින් වර ඇති වන හිසේ කැක්කුමයි. හිසේ එක් පැත්තක පමණක් ඇති වන  ඉරුවාරදය බොහෝ විට තද හිරු එළියට නිරාවරණය වීම නිසා ඇති විය හැකි බව සත්‍යයක් වුවද හිරු එළියට නිරාවරණය නොවී වුවද ඉරුවාරදය  ඇති විය හැකිය. ඉර අව්වට නිරාවරණය වීමත් සමග ඉතා ඉක්මණින් උත්තේජනය වන ආකාරයේ ලක්ෂණ පෙන්වන හෙයින් ඉරුවාරදය ලෙස හඳුන්වන හිසරදය  මොළය තුල රසායනික ක්‍රියාකාරීත්වයෙ වෙනස්කම් නිසා ඇති වන තත්ත්වයකි. ඉරුවාරදය දරුවකුට වැළඳුන විට ඉතාමත් අධික ලෙස දැනෙන හිසේ වේදනාව නිසා ඔවුන්ගේ එදිනෙදා සාමාන්‍ය ජීවිතයේ කටයුතු මෙන්ම අධ්‍යපන කටයුතු අඩපණ වේ.

ඉරුවාරදය නිසා හටගන්නා වේදනාව ඇති වීමට පෙර පූර්ව රෝග ලක්ෂණ පහල විය හැකිය.

• තරු වැනි ආලෝකධාරා පෙනෙන ස්වරූපයක් දැනීම
• අසාමාන්ය  ගඳ හෝ සුවඳ වර්ග දැනීම
• අධික ඈණුම් යෑම
• අකුරු ඇදවී මෙන් පෙනීම
• කතාවේ වෙනසක් සිදු වන බව දැනීම
•  තමන්ට අවට පරිසරයේ සංවේදන දැනෙන ආකාරයේ වෙනසක් සිදු වන බව දැනීම
• ඇඟ හිරිවැටෙනවා වැනි ස්වභාවයක් දැනීම
• කලාතුරකින් ඇතිවන ශරීරයේ පැත්තක් පණ නැති වී ඇති ස්වභාවයක් දැනීම.

දරුවාගෙන් දරුවාට මෙම පූර්ව රෝග ලක්ෂණ වෙනස් විය හැකි බව මතක තබා ගත යුතු අතරම පූර්ව සංඥාවකින් තොරව වුවද ඉරුවාරදය ඇති විය හැකිය.

ඉරුවාරදය ඇති වන්නේ ඇයි?

• ජානම හේතු සාධක මත පරම්පරාවෙන්
• අධික ලෙස නිදිවර්ජිතව සිටීම
• කුසගින්නේ සිටීම
• අධික හිරු එළියේ සිටීම

ඉරුවාරදය සඳහා ප්‍රතිකාර

ඉරුවාරදය නිට්ටාවට සුවකිරීම සඳහා ප්‍රතිකාර මේවන තෙක් සොයා ගෙන නොමැත. ඖෂධ මගින් ලබා දීම තුලින් රෝගය බොහෝ දුරට පාලනය කිරීම සිදු කරයි. සාමාන්‍යයෙන් ඖෂධ නිර්දේශ මාස හයකට පමණය. ඊට හේතුව මෙම ඖෂධ මගින් අතුරු ප්‍රතිඵල ඇති විය හැකි නිසාවෙන්ය.

ඉරුවාරදයෙන් පෙළෙන දරුවකු සිටිනවා නම් මේ පිළිබඳ සැලකිලිමත්වන්න.

• දරුවාට හිසරදය ඇති වන්නේ කවර හේතූන් නිසා දැයි අවබෝධ කර ගැනීමට දින පොතක් තබා ගන්න. එහි හිසරදය ඇතිවන අවස්ථා හා හේතුව සඳහන් කිරීම තුලින් ඉදිරියේදී හිසරදය සෑදීමට හේතුව දන්නා නිසා එවැනි අවස්ථා වලින් බැහැරව කටයුතු කිරීම තුලින් හිසරදය මගහරවා ගත හැකිය.
• සාමාන්‍යයෙන් කෝපී, මාමයිට්, රටකජු, චොකලට්, අයිස්ක්‍රීම් වැනි ආහාර නිසාද මෙම රෝග තත්ත්වය උත්තේජනය විය හැකිය. නමුත් සෑම දරුවකුටම එකම ලෙස එය බලනොපායී. මෙම හඳුනාගත් ආහාර වලට අමතරව වෙනත් ආහාර වලින් වුවද දරුවාගේ හිසරදය උග්‍ර විය හැකි බැවින් මව්වරුන් විශේෂයෙන් අවධාන යොමු කර එම ආහාර හඳුනා ගැනීම කළ යුතුය. විශේෂයෙන් ක්ෂණික ආහාර හා රසකාරක යෙදූ ආහාර ගැන සැලකිලිමත් විය යුතුය.
• බොහෝ විට පාසල් යන දරුවන්ට තම උදෑසන ආහාරය අතපසු වේ. එනිසා අනිවාර්්‍යයෙන්ම දරුවන්ගේ උදෑසන ආහාර වේල ලබා දීම තුලින්ම පමණක් ඉරුවාරදය තත්ත්වය මග හැරී ගිය අවස්ථා ඇත.
• දරුවන්ව හොඳින් පිරිසිඳු ජලය පානය කිරීමට යොමු කිරීමත් ඉතා වැදගත්ය.

කෝඨර ප්‍රදාහය නිසා ඇතිවන හිසරුදාව

අපගේ හිසේ නාසය අවට හා නළල ආශ්‍රිතව වායූ කුටීර හෙවත් කෝඨරය පිහිටා ඇත.කෝඨර පදාාහයේදී සිදුවන්නේ නාසය අවට හා හිස තුල පිහිටි  හිස් අවකාශ වාතයෙන් පිරී හිසට සැහැල්ලුවක් ගෙන දිය යුතු කෝඨර තුල ඝණ දියර, මස් දළු හෝ දිලීර එකතු වීමයි. මෙසේ කෝඨර අවහිරයට පත්වූ විට දරුවන්ට හිසරදය ඇතිවේ.

කෝඨර ප්‍රදාහය ඇති වන්නේ ඇයි ?

• නිතර නිතර පවතින පීනසය හෝ අධික සෙම්ප්‍රතිශ්‍යව වැළඳීම
•  නාසයේ ඇතුලත කෝඨර අවට ඇති වන ඇතැම් ව්‍යුහමය වෙනස්කම් පැවතීම

ඇස් වල ඇති වන ආබාධයන් හේතුවෙන් හිසරදය

දරුවන්ට හිසරදය ඇති වීමට බලපාන තවත් හේතුවක් වන්නේ ඇස්වල දෘෂ්ඨි ආබාධයි. කුඩා දරුවන් බොහෝ විට ගොදුරු වන්නේ අවිදුර දෘෂ්ඨිකත්වයට වේ. වර්තමානයේ අක්ෂි වෛද්‍ය විද්‍යවේ ඉතා බරපතළම ගැටලුව බවට පත්වී ඇත්තේ අවිදුර දෘෂ්ඨිකත්වයට පත්වන පිරිස ඉහළ යෑමය.

මොළයේ පිළිකා හෝ ගෙඩි හටගැනීම නිසා ඇති වන හිසරදය

මොළයේ ගෙඩියක් වැනි යමක් ඇතිවීම ඉතාම දුර්ලභ හේතු වේ.

• පාසලේ වැඩ කටයුතුවලදී පෙරට වඩා දුර්වල ස්වභාවයක් පෙන්වීම
• බර ටිකින් ටික අඩුවීම
• නිතර උණගැනීම
• වමනය ඇතිවීම

වැනි රෝග ලක්ෂණ දරුවා වෙතින් පෙන්නුම් කෙරෙයි නම්, දරුවාගේ මොළය සහ හිස ආශ්‍රිතව කිසියම් ගෙඩියක් ඇති බව නිගමනය කළ හැකිය. හිසේ ස්කෑන් පරීක්ෂාවකින් මේ බව තහවුරු කරගත හැකිය. අධික විකිරණශිලීත්වය දරුවන්ට සුදුසු නොවන නිසා දරුවකුට CT ස්කෑන් පරික්ෂණයක් සිදු කරන්නේ ඉතාමත් අත්‍යාවශ්‍ය වුවහොත් පමණි.

වෙනත් හේතූන් නිසා ඇති වන හිසරදය

කන තුළ ඇතිවන යම් යම් ආබාධ නිසා ද දරුවන්ට හිසරදය ඇති විය හැකිය. ඩෙංගු උණ,වෛරස් උණ ,උගුරේ ඇතිවන ආසාදන, දත් නරක්වී මුඛය තුළ ඇතිවන ආසාදන, මෙනින්ජයිටිස්, නිසාද දරුවන්ට නිතර හිසරදය ඇති වේ.

හිසරදය වැඩිහිටියන්ට සීමා වූ තත්ත්වයික් යැයි නොසලකන්න. ඔබේ දරුවා දිගින් දිගට හිසරදයෙන් පීඩා විඳින බව පවසනවා නම්, ඔබට දැනෙනවානම් වහාම සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයකු වෙත යොමු කොට ප්‍රතිකාර ලබා ගත යුතුය.

ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්‍යාලයේ ජේෂ්ඨ කථිකාචාර්්‍යය, දකුණු කොළඹ ශික්ෂණ රෝහලේ ළමා ස්නායු රෝග පිළිබඳ විශේෂඥ,
වෛද්‍ය සරාජී විජේසේකර මහත්මිය සමග සිදු කල සාකච්ජාවක් ඇසුරිනි.