පසුගිය මාස කිහිපය ලංකාව පමණක් නොව මුළු ලෝකයම උඩුයටිකුරු කළ බරපතල කාල සීමාවකි. චීනයෙන් ඇරඹි කොරෝනා වසංගතය ලෝකය පුරා ව්‍යාප්ත වීමත් සමග බහුතරයක් රටවලට ඉන් සිදුවුණ පීඩාව සුළුපටු නොවේ. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය කොවිඩ්- 19 වෛරසය ගෝලීය වසංගත තත්ත්වයක් ලෙස නම් කිරීමත් සමග තත්ත්වය තවදුරටත් බරපතල එකක් විය.  

ශීඝ්‍රව ව්‍යාප්ත වූ වෛරසය ලෝකය පුරා ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව දිනෙන් දින වැඩි කරවමින් ඉදිරියට ඇදෙද්දී ඇස් පනාපිටම උදුරාගත් ජිවිත සංඛ්‍යාවද එසේ මෙසේ නොවිණ. මෙවන් බරපතල තත්ත්වයක් මත ලෝකය පුරා රටවල් බොහෝ ගණනක ඇඳිරි නීතිය පනවන්නට වූයේ වෛරසය ව්‍යාප්තිය පාලනයේ වෙන කළ හැකි කිසිවක් ඉතිරිව නොවුණු තැනය.

ලංකාවේ තත්ත්වයද එසේ වෙද්දී ජනතාව නිවෙස් තුළටම කොටු වූ කාලය මාස තුනකට ආසන්න විය. මතක ඇති කාලයකින් පවුලේ සියල්ලන්ම එකට එකතු වූ සතුටුදායකම කාලය මෙය බව බොහෝ දෙනෙකුගේ අදහසද විය. ආරම්භයේදී එය එසේ වුවත් දිනෙන් දන ගතව මාස ගණන් පසුවෙද්දී තත්ත්වය තරමක් වෙනස් විය. කාර්යබහුල දින චර්යාවකට පුරුදුව සිටි බොහෝ දෙනෙක්ට සියල්ලන්ටම මෙකී දීර්ඝ නිවාඩුව නැති ප්‍රශ්න ඇති කරවන්නක් විය. 

ගෙදරදොර කටයුතු පාලනය ඔබට වෙනදාට වඩා තරමක සංකීර්ණ එකක් වූවාට සැක නැත. රැකියා කටයුතු අඩාල වීම මුල්‍යමය ප්‍රශ්න ඇතිකරවන්නට සමත්වන්නට ඇත. වෙනදා නොවිදි මෙම ඒකාකාරී ජීවිතය බොහෝ දෙනෙකුට තරමක සංකීර්ණ තත්ත්වයක් බවට පත්වද්දී ලොකුම ගැටලුවට මුහුණ දෙන්නට සිදුවූයේ කුඩා දරුවන් සිටිනා දෙමව්පියන්ටය. 

උද්ගතව ඇති තත්ත්වය තේරුම් ගැනීමට ඔවුන්ගේ පුංචි මනසට හැකියාවක් නැත. ඔවුන්ට ඇති එකම බරපතල ප්‍රශ්නය වූයේ වෙනදා මෙන් නිදහසේ දුව පනිමින් එළියේ හැසිරෙන්නට අවස්ථාව නොලැබී නිවසේ සිරවී යාමයි. සමාජ දුරස්ථ භාවය ඔවුන්ට ගෝචර නොවන්නකි.

මේ නිසාම දරුවන්ගේ හැසිරීමේ වෙනස්කම් දෙමවුපිය ඔබ තුළ ඇති කරන්නට ඇත්තේ අමතර පීඩනයකි. දරුවන්ගේ හැසිරීම් වඩාත් අභියෝගාත්මක වන්නට ඇත්තේ ඔවුන්ගේ  ආහාර ගැනීම සහ නිදාගැනීම වැනි චර්යාවන් තුළ වෙනදාට වඩා ව්‍යාකූල ස්වභාවයක් ඇති කරවමිනි. එබැවින් මතුව තිබෙන මෙම ජාතික ගැටලුව හමුවේ සමාජ දුරස්ථභාවය ආරක්ෂා කරගනිමින් වැඩිහිටි ඔබ තුළ මතුව පවතින දැඩි පීඩනයෙන් මිදීමටත්, දෙමව්පියන් ලෙස ඔබ වගකීම් සහගත විය යුත්තේ කෙසේද යන්නත් පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබාදීම මෙහි මූලික අරමුණ වේ.  

• ඔබටම කාරුණික වීම 

මෙම ඒකාකාරී ජීවිතය පිලිබඳ මැසිවිලි නැගීම වෙනුවට එම කාලය තමන් වෙනුවෙන් යොදා ගැනීමට සිත යොදවන්න. නාන කාමරය තුලදී ඔබට බොහොම නිදහසේ පස් වතාවක් ගැඹුරු දිග හුස්මක් ගෙන පිට කිරීම ඔබේ සිතට තරමක සහනකාරී හැඟීමක් ඇති කරවයි. තමන් කැමතිම ඇඳුම්වලින් සැරසෙන්න. තමන් කැමතිම උණුසුම් පානයක් නිදහසේ රසවිඳින්න. වෙනදා තමන් වෙනුවෙන් නොලැබුණ කාලය මේ මොහොතේ ලබා දෙන්න. 

• අසමත් වීමට ඔබට අවසර දෙන්න

කිසිම මොහොතක පරිපුර්ණත්වය යනු සම්මතය නොවන බව මතක තබා ගන්න. විශේෂයෙන්ම මෙවැනි හදිසි තත්ත්වයකදී කිසිසේත්ම එවැනි තර්ක පිළිබඳ ඔබ කණගාටුවට පත්විය යුතු නොවේ. ඔබ ඔබේ දරුවා සමග හෝ නැතිව හෝ නියැලෙන කිසිම කාර්යකදී එය අතිශය සාර්ථක වීම මෙවැනි මොහොතක කිසිවෙකුට ප්‍රයෝගික නොවනු ඇත. එනිසා එය ප්‍රශස්ත මට්ටමකින් හැසිරවීමට උත්සහ ගන්න. ඒ පිලිබඳ සතුටු වන්න. මීළඟ අවස්ථාවෙන් වැඩි ප්‍රයෝජන ලබාගැනීමට හැකි බව අමතක නොකරන්න. 

• එතරම් මහන්සි වී වැඩ නොකරන්න 

මෙම කාලය නිවසේ අලසව සිටීමට අකමැත්තෙන් දැඩි මහන්සියකින් සියල්ල එකවර අවසන් කිරීමට ලැබුණු කාලයක් බව වරදවා වටහා නොගන්න. ඔබට ඒවා සෙමින් අවසන් කිරීමට ඇතිතරම් කාලය ඇත. නිතර විනෝදාස්වාදයෙන්ම සිටීමද අවශ්‍යම නැත. එය ඔබට පහසු සරළ අයුරින් ඔබේ දරුවන් සමග හෝ නැතිව  තරමක ව්වෙකයක් සහිතව ගත කරන්න. කම්මැලිකම යනු නිර්මාණශීලිතත්වයේ ආරම්භයයි. එනිසා හොඳින් හුස්ම ගනිමින් තරමක් අලස වීමට ඔබට ඉඩ දෙන්න.

• ඔබේ දරුවන් සමග රැඳෙන්න. ඔවුන් ගැන ආඩම්බර වන්න 

පෙරකී ලෙසම සමාජ දුරස්ථභාවය ඔබට වඩා ඔබේ දරුවා තුළ තරමක ආතතියක් ඇතිකර ඇති බවට සැකයක් නොවේ. එනිසාම ඔවුන්ගේ දරාගත නොහැකි හැඟීම් සහ අභියෝගාත්මක හැසිරීම් ඔබේ දරුවාට පමණක් අවේණික නොවන බව සිහිතබාගන්න. ඒ පිලිබඳ කලබලයට පත් නොවන්න. ඒ ඔවුන්ගේ සන්නිවේදන ක්‍රමයයි. විටෙක ඔවුන්ගේ තොරතෝංචියක් නැති කතාබහ ඔබව විඩාවට පත්කරනවා වන්නට පුළුවන්. නමුත් ඔවුන් තෝරාගත් සැනසිලිකරුවා වීමට තරම් ඔබ ආරක්‍ෂිත යැයි සැළකූ නිසා ඔවුන් ඒවා ඔබ සමග බෙදා ගන්නා බව මතක තබා ගන්න. ඒ පිළිබඳව ආඩම්බර වන්න.

•  නිවසින් පිටත ගෙමිදුලට යන්න 

සොබාදහම මානසික ආතතියට හොඳ විසඳුමකි. එය සැබවින්ම අපට කළහැකි දේ තවදුරටත් පුළුල් කරමින් මනස විවෘත කිරීමෙහි සමත්ය.

• යම් ආකාරයක දෛනික චර්යාවක් සාදා ගන්න 

එය සැකසූ පරිදි අකුරටම පිළිපැදීම කළ යුතු නොවේ. එමගින් ඔබගේ දෛනික දින චර්යාවේ නිශ්චිත භාවය ලිහිල් කරමින් යම් ගලායාමකට පහසු කරවන අතර ඊට යම් රිද්මයක් ඇති කරවයි. මෙහි කොටසක් ලෙස දවස ආරම්භයේ සහ අවසානයේ ඔබේ දරුවන් සමග විශාල වශයෙන් සම්බන්ධතාවයක් ඇති කරවන ක්‍රියාවන් ඇතුළත් කර දවස පුරා විසිරි යන පරිදි නිවසේ අනෙකුත් සම්බන්ධතා ඇතුළත් කරන්න.   

• ඔබේ ශරීරය චලනය කරන්න 

ඔබේ මොළයේ ස්නායුවල රසායනික පරිසරය වෙනස් කිරීමට පහසුම හා වඩාත්ම ප්‍රවේශ වියහැකි ක්‍රමය මෙයයි. මෙවැනි ඒකාකාරී දිනකට ඔබ ඔබේ ශරීරය මිනිත්තු 30ක් චලනය කිරීමෙන් හෘද ස්පන්දනය ඉහළ නංවන අතර එය ඔබේ මොළයට ප්‍රීතිමත් රසායනික ද්‍රව්‍ය විශාල ප්‍රමාණයක් ලබා දෙයි. 

• හැමවිටම ඔබ විශාල බව සිතන්න 

මෙහිදී විශාල බව යනු ශරීර ප්‍රමාණය නොවේ. තමන් නිවසේ පරිසරයට වැදගත්ම අයෙක් බව සිතීමයි. මෙවැනි කාලසීමාවක දරුවන්ගෙන් වැල නොකැඩි එන ප්‍රශ්නවලට අනිවාර්යයෙන්ම ඔබට මුහුණ දීමට සිදුවී ඇති. මෙවැනි අවස්ථාවක ඔබේ දරුවන්ගේ සියලුම ගැටලුවලට ඔබ පිළිතුරු දැනසිටීම වැදගත් නැත. ඔවුන්ගේ පිළිතුර විය යුත්තේ ඔබයි. මේ මොහොතේ මාර්ගය මදක් නොපැහැදිලි වුවද ඔබට මගක් සොයාගත හැකි බවට විශ්වාසයක් ඇතිකර ගන්න. 

• හැකි පමණ දරුවන් සමග සෙල්ලම් කරන්න 

සෙල්ලම් කිරීම යනු දරුවන් විශාල හැඟීම් ක්‍රියාවට නංවන ආකාරය වන අතර  එය දරුවන් සමග ඔබේ සම්බන්ධතාවය තව තවත් ගැඹුරු කිරීම සඳහා උදව්වන්නක් බව දෙමව්පිය ඔබ සිහිතබා ගන්න. 

• අසීරු වුවත් මෙම කාලය තුළින් සිදුවන යහපත ගැන සිතන්න 

කිසිවෙක් බලාපොරොත්තු නොවුන මොහොතක මුළු ලෝකයටම බලපෑ කොවිඩ් 19 වෛරසය අප සියල්ලන්වම නිවසේ රඳවා ඇත. ඔබේ දරුවන්ට මෙන්ම ඔබටද එය අලුත් අත්දැකීමකි. මින් පෙර ක්‍රියාත්මක නොවූවකි. මෙකී වෛරස ව්‍යාප්තියේ බලපෑමේ අතුරුපල ලෙස ජන ජිවිත අවුල් සහගත වීම, වැඩිහිටියන්ට මෙන්ම දරුවන්ටද කිසිදිනක නොවූ පරිදි කාංසාව සහ මානසික සෞඛ්‍ය ගැටළු පැන නැගුනේය. නමුත් ඒ බව සිතමින් තැවී තැවී සිටීමට මෙය කාලය නොවේ. ඔබේ පවුලේ අය සමග නිතර එක්ව රැඳෙන්න. ඇතැම්විට නැවත කිසිදිනක ඔබට ජිවිතයේ මෙවැනි අවස්ථාවක් හමු නොවණු ඇත. වැඩිහිටියන්, දෙමව්පියන් ලෙස වගකීම් සහගත වන්න.  මේ සියලු වසංගත තත්ත්වයන් අවසානයේ ඔබ සැබවින්ම ජිවිතයේ ඉක්මන් විය යුත්තේ මොනවා වෙනුවෙන්දැයි බුද්ධිමත්ව හිතන්න. තීරණය කරන්න.

එතෙක් තමන්ගේ පවුල සමගින් එක්ව සිටින්න. සමාජ දුරස්ථභාවය ආරක්ෂා කරන්න. ප්‍රවේශම්වන්න!

FRP – BC වෙබ් අඩවියේ ලිපියක් ඇසුරෙන් සකසන ලදී

https://frpbc.ca/parenting-during-covid-the-emotional-impact-of-social-distancing/

දරුවෙකු මේ ලෝකයට බිහි කිරීම අම්මා කෙනෙකුට ලෙහෙසි පහසු කාර්යක් නොවේ. එවන් වූ අසීමිත දුක් වේදනාවන් සියල්ලම සැපතක් යැයි සිතා මෙලොවට දායාද කරන දරු පැටියා ආදරයෙන්, දයාවෙන් රැක බලා ගැනීමත් අම්මා කෙනෙකුගේ ජීවිතයේ නොදැනීම සිදු වෙන කටයුත්තක්. අම්මෙක් වූ පමණටම ඔබ අම්මා යැයි සෑහීමට පත් විය නොහැකියි. දරුවන් මුල් කර ගෙන ඔබ අතින් සිදු විය යුතු, ඔබ වැදගත් යැයි නොසිතන අවස්ථාවන් ඇති. ඇතැම් මව්වරුන් දරුවන්ට ළං වන්නේ කෙසේ හෝ දරුවන්ට පාසැල් වැඩකටයුතු කරවීමට පමණි. එයින් පසු ඔවුන් කොහේ කුමක් කරනාව ඇතිද යන්න ගැන මව්වරුන්ට වගක් නැති අවස්ථා අපි කොතෙකුත් දැක ඇති. මේ ලිපිය සකස් වෙන්නේ මෙවැනි කරුණු මත ඔබ නොදැනුවත්ව දරුවන්ට සිදුවන අසාධාරණකම් පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමටයි.

1. දරුවන්ගේ පිරිසිදු බව

දරුවන් කියන්නේ මල් වගේ සුන්දර වස්තුවක්. ඒ වගේම ඕනෑම කෙනෙකු පිරිසිදුව,පිළිවෙළට සිටින දරුවන් දෙස බලන්නේ ආදරයෙන්. එය නොදැනීම සිදු වෙන දෙයක්. අම්මෙක් විදිහට මොන තරම් රාජකාරි බහුල වුනත් දරුවාගේ ශාරිරික පිරිසිදුකම ගැන වැඩි අවධානයක් දැක්විය යුතුම වෙනවා. එතැනදී ඔබට මහමෙරක බරක් පැවරෙන්නේ නැහැ.

උදේට දරුවාගේ දත කට මැද මුහුණ සෝදවා, හිස පීරා පිරිසිදු ඇ‍ඳුමක් ඇන්දවීම දවසේ මුල්ම කාර්යයි. මේ අන්දමින් දරුවාගේ ශාරිරික පවිත්‍රතාවය ගැන අම්මා කෙනෙක් විදිහට සැලකිලිමත් නොවුනොත් දරුවාටත් එවැනි පුරුද්දක් ඇතිවිය හැකිද යන්න ගැටලුවක්. උදේ නැගිටින දරුවා සවස තුන හතර වන තුරු මුහුණ ක නොසෝදා දවස ගත කිරීම සැබවින්ම කණගාටුවට කරුණක්.

2. දරුවාගේ මල පහ සහ මුත්‍රා ගැන නොසලකා ඉන්න එපා..

දරුවන්ගේ මලපහ පිට කිරීම ගැනත් අම්මාගේ සැලකිල්ල ඉතාම වැදගත්. මල පහ පිටවීමේ පුරුදු සහ අසීරුතාවයන් සමග විවිධ පෙර නිමිති සම්බන්ධයි. සමහර දරුවන්ගේ බඩ වියලීම නිසා දරුවන් මල පහ පිටකිරීමේදී මහත් අපහසුතාවයට පත් වෙනවා. මේ තත්වය මොනතරම් දරුණුද කියනවා නම් සමහර විට එය මානසිකවත් ප්‍රශ්නයක්. ඇතැම් අවස්ථාවලදී බඩවැල් ආශ්‍රිත රෝග නිසා මෙවැනි අපහසුතාවයන් ඇති විය හැකියි. දරුවා මල පහ පිටකිරීමට බියක් දක්වන තරමට මේ ගැටළුව දරුණු වෙන්න පුලුවනි. අම්මා කෙනෙකු විදිහට ඔබ දරුවාගේ මෙම අපහසුතාවය තේරුම් ගත්තේ නම් ඒ වෙනුවෙන් ආහාර සහ වෛද්‍ය උපදෙස් මගින් දරුවාගේ ගැටළුව සැහැල්ලු කරන්න පුලුවනි.

සමහර දරුවන් මුත්‍රා පිටකිරීමේදීත් අපහසුතාවයන්ට පත් වෙනවා. මුත්‍රා දැවිල්ල, මුත්‍රාවල පැහැය විවිධ රෝග තත්වයන්ට හේතු වෙන නිසා ඒවා ගැන කල් තබා දැනගෙන දරුවාට ප්‍රතිකාර කිරීමට  හැකියාව ලැබෙන්නේ අම්මා මේ ගැන අවධානයෙන් සිටියොත් පමණයි.

3. ලස්සනට අඳින්න…

දරුවා පිරිසිදුවට ලස්සනට අන්දවා තබා ගත් විට දරුවාගේ ධනාත්මක චින්තනය වර්ධනය වෙනවා. ඒ වගේම තමා ගැන ආත්ම විශ්වාසයක් ගොඩ නැගෙනවා. හැම දෙනාගේම ආකර්ශනය තමා වෙතට ඇති බැව් දරුවාට ඒත්තු යනවා. මේ නිසා දරුවෙකුට විය පැහැදම් කරමින් නොව තමාගේ ශක්තියෙන් තිබෙන ඇදුම් කීපය වුනත් සෝදා පිරිසිදු කර පිළිවෙළට අන්දවා තැබීමෙන් ඔබටත් නොදැනීම ඉහත හැකියාවන් ඔවුන් තුළ ගොඩ නැගෙනවා.

4. නිතරම අවධානයෙන් ඉන්න

ඔබ රාජකාරි බහුල අම්මා කෙනෙක් වුනත් ඒ අතර ලැබෙන ඇසිල්ලකදී නිවසේ දරුවන් ගැන සොයා බැලීම වැදගත්. හරි හැටි යමක් කර කියා ගැනීමට නොහැකි වයසේ සිටින දරුවන් මෙන් නොව වයස අවුරුදු තුන හතරක් වුන දරුවන් ගැන අම්මාගේ ඇස ඇය කොතැන සිටියත් යොමු වීම ඉතාම වැදගත්. මෙවැනි වයසක දරුවන් රැකබලා ගැනීමට කවුරු හෝ සිටියත් අම්මා ලෙසින් ඔබ දරුවන් ගැන ලැබෙන විවේකයේදී හෝ විමසා බලන්න. තම කටයුතු කෙසේ හෝ නිමවා රැකියාවට පිටත්ව යාමට වඩා දරුවන් පිළිබඳව නිසි සැලකිල්ල අවධානය යොමු කොට තම කාර්යයට පිටත් වීම ඔබගේ වුවද මනසට සහනයක් බව ඔබට වැටහේවි.

5. සම්බන්ධ වීමට මාර්ගයකුත් ඕන

සමහර විට ඔබේ දරුවා රැක බලා ගන්නේ ඔබේ මව විය හැකියි. එසේ නොමැති නම් සේවිකාවක විසින් විය හැකියි. මේ කවුරුන් හෝ වේවා ඔබ සම්බන්ධ කර ගැනීමට තිබෙන අවස්ථාවන් ගැන ඔවුන් දැණුවත් කරන්න. මේ වෙනුවෙන් ඔබට සාමාන්‍ය ජංගම දුරකථනයක් තිබුනොත් ඇති. එහි අංකය කොතැනක හෝ සටහන් කර තබන්න. ඔබට ජංගම දුරකථනයක් නොමැති නම් ඔබේ කාර්යාලයේ හෝ ඔබට ඉතාම ඉක්මනින් පනිවිඩයක් ලබා ගත හැකි මිතුරෙකුගේ දුරකථන අංකය හෝ දරුවා සමග  නිවසේ රැදී සිටින අයට ලබා දීමත් වැදගත්.

ඉස්සර නම් දරුවන්ට පිහිනීම අමුතුවෙන් ඉගැන්විය යුතු පාඨමාලාවක් වුනේ නැහැ.ඒත් අද පිහිනීම වෙනුවෙන් දරුවන්ට ගැලපෙන තැනක් නොවීම නිසාම ඒ වෙනුවෙන් බාහිරව ඉගෙන ගැනීමට සිදු වී තිබෙනවා.ඒ කොහොම වුනත්  පිහිනිමේදී අප විසින් තරයේ මතකයේ තබා ගත යුතු කරුණුත් නැතුවාම නොවෙයි. මේ ගැන අදහස් ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවේ මහවැලි ජාතික අධ්‍යාපන විද්‍යා පීඨයේ ශාරිරික අධ්‍යාපනය පිළිබඳ ( විශ්‍රාමික ) ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය සහ  නුවරඑලිය දිස්ත්‍රික්කයේ මළලක්‍රිඩා පුහුණුකරු ජේ. ජයලත් මහතා විසින්

පිහිනීම අපිට පුරුදු වෙන්නේ මව්කුස සිටියදීමයි. ඒත් අපි මෙලොව එලිය දුටුවාට පසුව මව්කුසේ සිටියදී තිබුන පරිසරය අපට නැහැ. ඒත් අපේ ජනවහරට අනුව කියනවා බල්ලන්ට පිහිනන්න උගන්වන්න අවශ්‍ය නැහැ කියලා…වතුරට බලු පැටියෙක් දැමූ විට පාද හතර චලනය කර මද වේලාවකින් පිහිනන්න පටන් ගන්නවා. ඒ බල්ලාගේ සහජ හැකියාව නිසයි. දරුවෙක් වුනත් උපත ලද විට ජලයට දැම්මොත් පිහිනීමට උත්සාහ ගන්නවා. ඒ වගේම ජලයේදී ශ්වසනය කිරීමේ හැකියාව දරුවාට තිබෙනවා.

පිහිනීමේ ඇති වාසි මොනවාද..

පිහිනීමෙන් අපට විවිධ රෝගාබාධයන්ගෙන් ආරක්ෂාව ලබා ගන්න පුලුවන්. ඒ විතරක් නොවෙයි, සිරුරේ මනා හැඩයක් පවත්වා ගැනීමටත් හෘදය සහ පෙනහළුවල නීරෝගිතාවය වෙනුවෙනුත් පිහිනීම ඉතාම හොඳ ක්‍රිඩාවක්. ඒ විතරක් නොවෙයි, තමන්ගේ ආත්මාරක්ෂාව වගේම තවත් අයෙකුගේ ජීවිතය ගලවා ගැනීමටත් අපි විසින් පිහිනීම ප්‍රගුණ කර සිටීම ඉතාම වැදගත්.

පිහිනීමේ රටාවන් කීපයක් තිබෙනවා.

■ නිදහස් ආර

සාමාන්‍යයෙන් අනෙකුත් පිහිණුම් ක්‍රමවලට වඩා වේගයෙන් පිහිනිමේ හැකියාව තිබෙනවා. තමාට රිසි ලෙසින් නියමිත දුර පිහිනා අවසාන කළ හැකියි.

■ පසුපස ආර

මෙහිදී දියට පැනීමෙන්ම ආරම්භය සිද්ධ වෙන්නේ නැහැ. තටාකයට බැස ආරම්භක ස්ථානය අත් දෙකින්ම අල්ලාගෙන දෙපා එම ස්ථානයටම ගෙන පසුපසට වේගයෙන් තල්ලු වී යා හැකි පරිදි සූදානම් වෙනවා. මෙහිදි දෙපා, විලුඹ.ඇඟිලි සහ දෙපා ජල මට්ටමින් ඉහළ නොසිටන සේ සිටීමට අවශ්‍යයි.ආරම්භක සංඥාවේදී පසුපසට වේගයෙන් තල්ලු වී යා හැකි අතර තරඟය අවසාන ස්ථානය ස්පර්ශ කරන  තෙක්ම පසුපසටම හැරී සිටීම වැදගත්.

■ ලය ආර

තරඟ ආරම්භය දියට පැනීමෙන් සිද්ධ වෙනවා. ආරම්භයේදීත්, තටාකයේදී ආපසු හැරීමේදීත් හැර අනෙකුත් හැම අවස්ථාවකම උරහිස්  දෙක දිය මතුපිට සමාන්තරව තිබීම අවශ්‍යයි.

■ ඩොල්පින් ආර

ආරම්භය දියට පැනීමෙන් සිදු වෙනවා. පිහිනන විට අත් දෙකම එකවර දිය මතුපිටින් ඉදිරියට ගෙන එකවර පසුපසට ඇදිය යුතුයි.

ගොඩ ඉඳන් පිහිනන්න බැහැ …මේ වගේ අය දියට හුරුව ලබා ගන්නේ කොහොමද..?

ජලයට තිබෙන බිය නැති කිරීම ඉතාම උපායහීලීව සිදු වෙන්න ඕන. ඒ වෙනුවෙන් ක්‍රම කීපයක් තිබෙනවා.

• පාද පිහිනීමට හුරු කිරීම
• දෙපා චලනය හුරු කිරීම
• දෙඅත් ක්‍රියාත්මක කිරීම
• හුස්ම ගැනීම පාලනය කිරීම

පිහිනීමට පෙරාතුව මතක තබා ගත යුතු හෙවත් ජීවිතාරක්ෂාවට වැදගත් විය හැකි සහ අනුගමනය කළ යුතු පිලිවෙත් කීපයක් තිබෙනවා.

■ ආහාර ගත් විගස දියට බසින්න එපා.

■ කුසගින්නේ දියට බැසීමත් නොකල යුතුයි.

■ තද සීතල වගේම උණුසුම් අවස්තාවන්හිදී

■ ශාරිරික ආබාධයන්ගෙන්, තුවාල, මීමැස්මොර තත්වය සහ හෘදරෝග ඇති තැනැත්තන් ප්‍රවේසම් වීම වැදගත්.

■ පාලු හෝ  කිසිවෙකුගේ අවධානය නැති තැන් වලත් දියට බැසීම නොකල යුතුයි.

■ බීමත්ව දියට බැසීම අනතුරුවලට හේතුවක්.

■ පිහිනීමට පෙරාතුව සුළු ව්‍යායාම්වල යෙදීම වැදගත්.

■ පිහිනීමට සුදුසු ඇඳුමක් අවශ්‍යයි. සරම් වැනි පැටලෙන ඇඳුම් සුදුසු නැහැ.එහි වර්ණය සුදු නම් වඩාත් යෝග්‍යයි.

■ කටේ යමක් තබා ගැනීම සුදුසු නැහැ.

■ ජලයට බැසීමට පෙරාතුව සිරුර තෙමා නොගත යුතුයි.

පිහිනීමේදී වුනත් තමන්ගේ ආරක්ෂාව තමා විසින් සලසා ගැනීම වැදගත්. ඒ නිසා පිහිනන විට අනවශ්‍ය විදිහට වීරත්වය පෙන්නුම් කිරීම අවශ්‍ය නැහැ. එක් එක් අයගේ පිහිනීමේ හැකියාවන් වෙනස් නිසා තමන්ගේ තරමට අනුව ජලයේදී කටයුතු කලොත් ආරක්ෂාව ගැන එතරම් ගැටළුවක් නැහැ.

ඒ වගේම සිරුරට සීතල දැනෙන තුරු දියේ සිටීමට වඩා කල් වේලා ඇතුව ගොඩට ඒමත් වැදගත්. සීතල වැඩි වීම නිසා කෙණ්ඩා පෙරලීමේ අපහසුතාවයන් ඇති වෙන්න පුලුවන්.ඒ වගේම පිහිනන විට තමන්ට කිසියම් අපහසුතාවයක් දැනනවා නම් කල් වේලා ඇතුව ගොඩට පැමිණීමත් වැදගත්. සමහර අවස්ථාවලදී අපහසුතාවය දැනි දැනීම ජලයේ රැඳී සිටියොත් එයින් ඇති විය හැකි අවදානම ඉතාම ඉහල වගේම පාලනය කර ගත නොහැකි තරම් අපහසු වෙන්න පුලුවන්. ඒ නිසා තමන්ට යාන්තමින් හෝ අපහසුතාවයක් හෝ අමුත්තක් දැනෙනවා නම් වහාම ක්‍රියාත්මක වෙන පරිදි ගොඩට පැමිණීම ඉතාම වැදගත්.

ටිකෙන් ටික රට විවෘත වෙන මේ වේලාවේ අපේ අම්මලා තාත්තලාටත් විිවධ අවශ්‍යතාවයන් වෙනුවෙන් සමාජය සමග ගැටෙන්න වෙනවාමයි. කොරෝනා කියලා හැමදාමත්  සැගව ජීවත්වෙන්නත් බැහැ.අපි කෙසේ හෝ කොරෝනා සමග ජීවත්වෙමින් වෛරසය පරාජය කළ යුතු කාලය දැන් ඇවිත්..

දැන් තිබෙන අලුත්ම ආරංචිය අනුව සුපර් මාර්කට්වල තිබෙන ඇසුරුම් ට්‍රොලි වල වගේම සුදු යකඩෙන් නිර්මානය කර තිබෙන දොර කොරෝනා බෝ කරන තෝතැන්නක් වීමට පුලුවනි.ඊට හේතුව මේ පෘෂ්ට මත කොරෝනා වෛරසයේ ජීව කාලය දින තුනක් පමණ පවතින්න පුලුවනි.. ඒ නිසා මේ පෘෂ්ට තඹ වලින් නිර්මානය කිරීමෙන් වෛරසයේ ජීවකාලය අවම කර ගැනීම ගැනත් පර්යේෂකයන්ගේ අවධානය යොමු වී තිබෙනවා.එතෙක් අපි කොරෝනා සමග අවශ්‍යතාවයන් වෙනුවෙන් වෙළදපොළ ගනුදෙනු කරන්නේ කොහොමද..?

ඉස්සර වගේ දරුවන් මාර්කට් ගෙන යන්න එපා..

ඉස්සර නම් දෙමව්පියන් සමග පුංචි පැටව් සුපර් මාර්කට් ගිහින්,ඔවුන්ගේ අවශයතාවයනුත් අරගෙන ආ කාලයක් තිබුනත් දැන් නම් පුංචි අය නිවසේ තබා දෙමව්පියන් පමණක් වෙළදපොළට යා යුතුයි. ඒ දරුවන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් බවත් ඔවුන්ටත් කියා දෙන්න.

ඔබත් අවශ්‍ය දේ ලැයිස්තුවක් සකස් කර ගෙන යන්න

ඉස්සර නම් ඔබ අවශ්‍යතාවයන් මිළට ගත්තේ වෙළදපොළ රාක්කයට රකේකයට යමින් වුනත්දැන් ඒ පුරුද්දෙන් මිදෙනන්. එක පැත්තකින් දැන් වෙළදපොලට හෝ ෆාමසියට ගන්නේ සීමිත පිරිසක්.ඔබ අනවශ්‍ය විදිහට කාලය ගෙවීම නිසා පිටත සිටින පිරිසට තවත් වේලාවක් එසේ සිට ගෙන සිටින්න වෙනවා. ඒ නිසා හැකි ඉක්මනින් අවශ්‍යතාවයන් සපුරා ගනු පිණිස අවශ්‍ය දේ ලැයිස්තුවක් සකස් කර ගෙන යන්න.මේ ගැන අදහස් ඉදිරිපත් කරන ජර්මනියේ වයඹදිග වෛද්‍ය විද්‍යාව පිලිබඳ සහකාර මහාචාර්ය ජූන් මැකෝයි සඳහන් කරන්නේ ”දැන් ආවේගශීලී සවාරිවලට කාලයක් නොවන බවයි.

ඔබට පිටතට යාමට අවශ්‍ය නම්, “ආවේගශීලී සාප්පු සවාරියක් කිරීමට මෙය කාලය නොවේ” යැයි වයඹදිග වෛද්‍ය විද්‍යාවේ සහකාර මහාචාර්ය ජූන් මැකෝයි පවසයි

දොර අරින්න…ට්‍රොලියක් ගන්න වෙනවා..

සුපර් මාර්කට් යන විට ඔබ මුව ආවරණ වග්ම අත් ආවරණත් පැළඳගෙන යෑම අනිවාර්ය බැව් දැන් දන්නවා. අත් ආවරණ පැළදගෙන ගියත් අත් සෝදා ගන්න අමතක කරන්න එපා. මේ වෙනුවෙන් මද්‍යසාර අඩංගු සේදුම් දියරයක් පාවිච්චි කරන්න. සුපිරි වෙළඳසැල් මගින් මේවා සපයනු ලැබුවත් දැන් නම් තමන්ගේ පාවිච්චියට සෞඛ්‍යාරක්ෂක සේදුම් දියර ඔබ වෙත තබා ගන්න. එවිට එය ඔබටම පාවිච්චි කරන්න පුලුවනි.

මුහුණ,ඇස්, ස්පර්ශ කරන්න එපා..

සුපිරි වෙළදසැලෙන් එබේ අවශ්‍යතාවයන් ඉස්ට කර ගෙන පිටවෙන තෙක්ම විටින් විට මුහුණ,ඇස්, ස්පර්ශ කරන්න එපා. මුඛ ආවරණය වුනත් නාසය සහ මුඛය වැසෙන සේ පැළද ගන්න අමතක කරන්න එපා.

පිටට පැමිණි පසුවත් අත් සෝදන්න

ඔබේ කටයුතු අවසානයේදී පිටතට පැමිණ නැවත නිවසට යන්නට පෙරාතුවත් අත් සෝදා ගන්න අමතක කරන්න එපා.හදිසියේ හෝ කොරෝනා වෛරසයේ බිදිති ඔබ සමග නිවසට එන්න පුලුවන් නිසා හැකි ඉක්මනින්ම අත් සෝදා ගෙන නිවසට පැමිනීමට පිටත් වෙන්න.

සනීපාරක්ෂක දියර වාහනයේ තබන්න එපා

මද්‍යසාර අඩංගු සනීපාරක්ෂක දියර වාහනයේ හිරු එළියට නිරාවරනය වෙන අන්දමින් තැබීම නිසා ඒවා පුපුරා යෑමේ අවදානමක් තිබෙනවා. පසුගිය දිනක විස්කොන්ස්හි දී උණුසුම් කාලගුණය තුළ මෝටර් රථයක් තුළ මත්පැන් මත පදනම් වූ අත් සනීපාරක්ෂක යන්ත්‍රයක්  පුපුරා ගියා. මේ නිසා විස්කොන්ස්හි ගිනි නිවීමේ දෙපාර්තමේන්තුව උපදෙස් ලබා දෙන්නේ අතේ ගෙන යා හැකි සනීපාරක්ෂක දියර බෝතලයක් තමන්ගේ සාක්කුවේ බහා ගෙන යෑම වඩාත් ආරක්ෂිත බවයි.

 නිවසට එක්වරම ඇතුලු වෙන්න එපා

නිවසට ඇතුලු වීමට පෙරාතුව ඔබේ ඇදුම් සියලල්ම සෝදන්න දැමීම වඩාත් හොදයි. පාවහන් කිසිම විටෙක නිවසේ ඇතුල තබන්න එපා. මුඛ ආවරණයත් ගලවා ඉවත් කරන්න.නැවත පාවිච්චියට ගන්නා ආකාරයේ නම් සෝදා වියලා ගන්න.

පාවහන් පිටතින් තබන්න

ඉතාලියේ කොවිඩ් 19 වසංගත තත්වය ඉතා දරුණු අන්දමින් පැතිරී ගියේ පාවහන් මගින් වෛරසය සම්ප්‍රේෂණය වූ නිසා යැයි සැකයක් පවතී. මේ නිසා ඔබගේ පාවහන් නිතරම නිවසින් පිටත තබා ඒවා සෝදා හෝ වියලා ගෙන නැවත පැය කීපයකින් පසුව ඇතුලට ගන්න.

පැකට් ආහාරවලත් දැවටුම් ඉවත් කරන්න

ආහාර සකස් කරන දේ තැන්පත් කර තිබෙන ඇසුරුම් ඉදිරියේදී නැවත ප්‍රයෝජනය වෙනුවෙන් තබා නොගන්නා ලෙසට දැන් උපදෙස් ලබා දී තිබෙනවා.ඒ නිසා ආහාර ඇසුරුම් වහාම ඉවත් කරන්න. ඉතිරි කොටසක් අසුරා තැබීමට මේ ඇසුරුම නැවත භාවිතා කිරීම එතරම් සුබවාදී නැහැ.

එලවලු සහ පළතුරු ගලා යන ජලයෙන් සෝදන්න

එලවලු සහ පළතුරු ආහාරයට ගැනීමට පෙරාතුව ගලා යන ජලයෙන් සෝදන්න. වතුර පිරිමැස්මට කියමින් එකම ජලයෙන් සේදීම නම් අනතුරුදායකයි.

තොරතුරු-Disease Control and Prevention (CDC),