සාමාන්‍යයෙන්  වචනයට වුනත් කියනවා ”නයෙක් වුනත් පෙනය නොකලොත් නයාගේ පෞරෂය නැති වෙනවා…. ඒ නිසා නයා කියන අනන්‍යතාවය දස්ට නොකලත්  ගොඩ නගා ගැනීම ඉතා වැදගත්.මේ අදහස අද අම්මා කියන සංකල්පය මුල් කර ගෙනත් ඉතාම වැදගත් වී තිබෙනවා.අම්මා කියන්නේ ආදරයේ,දයාවේ උල්පත වුනත් අම්මා වෙතින් දරුවන් මුල් කරගෙන යම් පමණකින් හෝ සැර පරුෂ බවකුත් තිබීම ඉතා වැදගත් බැව් දැන් පිලිගත් සත්‍යක් වී තිබෙනවා.

බ්‍රතාන්‍යයේ  සසෙක්ස්හි පර්යේෂකයන් විසින් සිදු කරන ලද මේ අධ්‍යනය වෙනුවෙන් 2004 සිට 2010 අතර කාලය තුළ ගැහැණු දරුවන් 15,077 ක් සම්බන්ධ කර ගත්තා. මේ අධ්‍යනය සම්පූර්නයෙන්ම යොමු වී තිබෙන්නේ ගැහැණු දරුවන් සම්බන්ධව අම්මා කෙනෙකුගේ පවතින පෞරෂය ගැනයි.මෙහිදී පර්යේෂකයන්ට පෙනී ගියේ දියණිය වෙනුවෙන් මවක් දක්වන ප්‍රතිචාර එතරම් ප්‍රබල නොවෙනවා නම් ඔවුන් නොමගට යැමේ වැඩි අවස්ථාවන් තිබෙන බවයි.විශේෂයෙන් දියණිවරුන්ගේ පැවැත්ම බාල කාලයේ පටන් ගොඩ නගා ගැනීමට මවක් වැඩි අවධානයක් දැක්වීම ඉතා වැදගත් බවයි. අම්මාගේ අණසකට නතු නොවෙන දියනිවරුන් අඩු වයසින් ගැබ් ගැනීමේ අවදානමක් පවතින බවත් මේ අධ්‍යනයෙන් පෙන්වා දී තිබෙනවා.

ඇයි එහෙම වෙන්නේ…

දරුවන් වුනත් යම් පාලනයක් අවශ්‍ය වෙනවා.ඔවුන් හොඳ,නරක , යා යුතු මග හෝ නොමග ගැන දැණුම් තේරුම් ඇති අය නොවෙයි.පිරිමි වුනත් ගැහැනු වුනත් දරුවා වෙනුවෙන් මව්පියන්ගේ කොන්දේසි විරහිත ආදරේ අවශ්‍ය බව ඇත්ත.ඒ ආදරයේ සීමා නැති වුනත් ජීවිතයේ වයසට අදාල යම් සීමාවන් තිබෙන බව නම් අවබෝධයෙන්ම දරුවන් දැන ගත යුතුයි.

මේ දැණුම නිකම්ම ලැබෙන්නේ නැහැ..

අතීතයේ පටන්ම පිරිමි දරුවා කොහේ ගිහින් ආවත් සෝදා ගෙට ගැනීමෙන් සියලු කිලි කුනු සෝදා ගන්න පුලුවන් කිව්වත් එයත් ඒ තරම් නිවරැදි සංකල්පයක් නොවෙයි.මේ පිරිමි දරුවා නිසා කොතැනක හෝ ගැහැනු දරුවෙක් ජීවිතයේ අතරමං වෙනවා.ඒ නිසා පිරිමි දරුවා ගැන වුනත් විනයක් සදාචාරයක් ඇතුව හැසිරෙන්න අවශ්‍ය දැණුම ලබා දීම වැදගත්.

ලෝකයේ තත්වය කෙසේ වුනත් අපි තවම ලංකාවේ..

දැන් ලෝකය බොහොම බටහිරකරණයට පත් වෙලා. ඉස්සර වගේ කසාදයෙන් පසුසේ එකතු වෙන්න කියලා නියමයක් නැහැ.බටහිර ටවල්වල විවාහ වෙන්න ඉස්සර ”ලිවින් ටු ගෙදර්” රටාවට අපිත් දැන් යන්න ඕන කියලා හිතුවත් මේ තත්වයෙන් අසරණ වෙන දියණිවරුන් ගේ ජීවිතයේ ශෝකාලාපය ගැන කවුරුන් වග විය යුතුද? කතාවටත් කියන්නා වගේ කොල්ලන් යනු බල්ලන්…මේ විදිහට එකට එකතුව සිටින විට විශ්වාසය නිසාම යම් විදිහකින් ගැහැණු ළමයි ගැබ් ගත් විටෙක ඒ වගකීම බාර ගෙන ඉදිරියට යනු වෙනුවට හදිසියේ හෝ අතරමග දමා ගිය තැනකදී ඇගේ ජීවිතයේ ගැලවුම්කරු වන්නේ කවුද..?මෙවැනි තත්වයක් සිදු වීමට එතරම් කාලයක් අවශ්‍ය නැහැ.

බටහිර ලෝකය මොනතරම් නවීකරණය වුනත්, අනේ සැපයි..සැපයි කිව්වත් ඔවුන් පවා දැන් අඩු වයසින් වගේම අනවශ්‍ය ගැබ් ගැනීම් නිසා ජීවිතයේ කඩා වැටෙන ගැහැණු දරුවන් අලලා මේ වගේ අධ්‍යනයන් කිරීමට යොමු වුනේ නිකම්ම නොවේ.බාල වයසේදී ගැබ් ගන්නා ගැහැනු ළමයි ගැන ඇති ශෝචනීය තත්වය දැන් බටහිරටත් දැනෙන්න ඇති.එහි පිටුපසින් ඔවුන් හදුනා ගත් හේතුව වුනේ  අම්මා දරුවන් වෙනුවෙන් යම් අණසක පතුරුවාගෙන සිටීමයි. මේ සංකල්පය ඇත්තටම අපේ අම්මලාගේ හැදි නොගා හදන හොද්දයි…ගුටි නොගහා හදන දරුවයි..යන සංකල්පයට සමානයි නේද..?

ආදරයට අපි හැමෝම ආදරෙයි.ඒ ජීවය තිබෙන හැම දෙනාටම පොදු හැඟීමක්.ඉතින් දරුවන් විෂයෙහිදී මේ තත්වයේ කිසිම වෙනසක් නැහැ.මානසික සිතුවිල්ලක් විදිහට ක්‍රියාකරන ආදරේ ගැන දරුවන් දක්වන ප්‍රතිචාරය කොහොමද…?

• මට කවුරුත් ආදරේ නැහැ..

දරුවන්ට දැනෙන්න ආදරේ කළ යුතුයි කියන සංකල්පය අද මනෝවිද්‍යාඥයින් විසින් පිලිගන්නා තත්වයක්.එහි කිසිම මතබේදයක් නැහැ.දැන් ඔබට හිතේවි අපි දරුවන්ට කොච්චර ආදරෙයිද..? ඉතින් මෙතැන අමුතුවෙන් දැනෙන්න දෙයක් තියෙනවායැ.එය ඇත්ත. ඒත් දරුවාට ඔබ ආදරේ බැව් හිතට නොදැණුන විට ඔවුන් හිතන්නේ මට කවුරුත් ආදරේ නැහැ..ලෙසයි.

• ඉතින් එහෙම වුනොත්…?

ඔව් ඒකත් ඇත්ත. අපිට මොනවද හිතන්න බැරි.ඒ වගේ දරුවන්ටත් විවිධ සිතුවිලි හිතට නැගෙනවානේ.ඒ වගේ මට කවුරුත් ආදරේ නැහැ..කියන සිතුවිල්ලත් ඔවුන්ගේ සිතට ඇති වේවි.මේ පසුගාමී බව දරුවාගේ මානසිකත්වයට එතරම් සුදුසු නැහැ.නිතරම මේ විදිහට පසුගාමිව හිතන්න පුරුදු වුනොත් දරුවා නොදැනීම පසුගාමී චරිතයක් බවට පත් වෙන්න පුලුවනි.

• මානසිකව ඇති පසුබෑම කායික රෝගවලටත් වඩා තේරුම් ගන්න අපහසුයි.

වචනයටත් කියවානේ ඇඟේ ලෙඩට බේත් තිබුනට හිතේ ලෙඩට බේත් නැහැ කියලා.දරුවන්ගේ ආදරේ ගැන ඇති වෙන සැකයත් මානසික රෝගයකට නිදාන කතාවක් සපයනවා.දරුවා විවිධ විදිහට ලෙඩ ගැන කිව්වත් ඒවා ඩොක්ටර් අන්කල්ට හෝ ඇන්ටිටත් අහු නොවෙන විදිහට හොර ලෙඩ වෙන්නත් පුලුවන්. මේ සේරම කරන්නේ තමන්ගේ හිතේ තිබෙන හිස්කම මකා ගන්න බව දෙමව්පියන් විදිහට අමතක කරන්න එපා.

• ආත්ම විශ්වාසයක් නැහැ

ආදරේ ගැන ප්‍රමාණාත්මක හැඟීමක් නැති දරුවන්ට තමන් ගැනවත් විශ්වාසයක් නැහැ.තමන් වෙනුවෙන් ආදරේ කරන කෙනෙක් සිටින විට තමා සම්පූර්ණයි කියන සිතුවිල්ලෙන් ඔවුන් පොහොසත්. ඒ ශක්තිය නිසාම දරුවාගේ ආත්ම විශ්වාසය වර්ධනය වෙනවා.එය වෙන කිසිම විදිහකින් ගොඩ නගන්න පුලුවන් පහසු දෙයක් නොවෙයි.

• ප්‍රේමය  පතුරනවා.

දරුවාට නිසි ලෙසින් ආදරය,දයාව,කරුණාව ලැබෙනවා නම් දරුවා අනාගතයේදී ඒ වෙනුවෙන් ප්‍රතිචාර  දක්වනවා. හොදින් ආදරේ විදපු දරුවන් නිතරම සමාජයට ප්‍රේමය පතුරනවා.එය මනෝවිද්‍යාත්මක සත්‍යක්.ඔවුන් සමාජ විරෝධී පිරිස් වෙන්නේම නැහැ.

• බාලකාලයේ සෙනහස නොලත් දරුවන්

ඔබ් බොහෝ විට සමාජයේ විවිධ අකටයුතු කරන,සමාජ විරෝධී කටයුතුවල නිරත පුද්ගලයන්ගේ බාලකාලය ඇත්තටම ශෝචනීයයි.ඔවුන් බාලකාලයේදී ආදරය නොලත් බැව් සිය අත්දැකීම් විස්තර කරන විටත් පෙනී යනවා. මේ ආත්මීය ශෝකය නිසාම ඔවුන්ට වෛරය,ආවේගය එතරම් ආගන්තුක සිතුවිලි නොවෙයි.

දරුවන් ආදරේට ආදරෙයි. ආදරය  දක්වන්න පසුබසින්න එපා. ඔබට මොනතරම් වැඩ රාජකාරි තිබුනත් ඒ අතර දරුවා ගැන මග හරින්න එපා.ඔවුන්ට ඔබ ආදරේ බව දැනෙන්නේ මේ සියල්ල අතර දරුවා ඔබේ මනසේ සහ ජීවිතයේ ජීවත්වෙන බවට සහතිකය දරුවා ලැබුන විටයි.ආහාරපාන ,ඇදුම් පැළදුම්.සෙල්ලම්බඩු විතරක් නොවෙයි,ආදරයත් දරුවාට අවශ්‍ය නොව අත්‍යවශය බැව් සිතන්න.

• ආදරේ ප්‍රතිඵල ලැබෙන්නේ අනාගතයට

ඔබ අද දවසේ දරුවාට දක්වන ආදරයේ ප්‍රතිඵල ලැබෙන්නේ අනාගතයටයි.හැමදාම දරුවා ඔබ සෙවනේ සිටින නොදරුවා නොවෙයි.ඔවුන් තව දශක දෙකකින් පමණ සමාජගත පුද්ගලයන් බවට පත් වෙනවා. එවිට ”ආදරය අත්විදපු දරුවන් සමාජයට ප්‍රේමය පතුරුවනු ඇති…”එවන් වූ සමාජයක් මොනතරම් සුන්දරද බැව් මේ සංකල්පය අසන දෙමව්පියන් වන ඔබගේ මනසේ නොදැනීම චිත්‍රනය වෙනු ඇති. 

අම්මා,තාත්තා වුනත් නිවසේ සිටින විට පුංචි පුංචි ආරවුල් ඇති කර ගන්නවා.එය සාමාන්‍ය තත්වයක්.දෙන්නා දෙමහල්ලන්ගේ සණ්ඩු සරුවල් බත් හැලිය ඉදෙන තෙක් විතරයි කිව්වත් සමහර දෙමව්පියන් මේවා දිගින් දිගටම ගෙනියනවා.

ඇත්තටම දෙමව්පියෝ රණ්ඩු වෙන්නේ ඇයි…

ආර්ථික හේතු-මේ තත්වය සණ්ඩු සරුවල් වීමෙන් හෝ බහින්බස් වීමෙන් විසඳා ගන්න බැහැ.මුදල් ආදායම වගේම වියදම ගලපා ගැනීම එතරම් පහසු කාර්යක් නොවෙයි.නමුත් එය සණ්ඩුවකින් විසඳෙන්නෙත් නැහැ.

පවුල්වල සාමාජිකයන් නිසා-එක හැලියේ බත් කෑවාත් කුසය වෙනස් කියනවා වගේ සමහර පවුල්වල නැන්දම්මා.නෑනා වැනි නීතියෙන් සම්බන්ධ වුන නෑදැයෝ බොහොම සීරුවට දෙන්නා දෙමහල්ලන් අතර අරගල ඇති කරනවා.ඒ වගේ වේලාවට සැමියා ,බිරිඳ මේ ගැන අවබෝධයෙන් කටයුතු කරමින් දෙපැත්තම බේරා ගන්න ඕන.

දරුවන් නිසා-දරුවන් වැරදි කිරීමෙන් පවුල් අතර බොහෝ අරගල ඇති වෙනවා.දරුවා වැරද්දක් කළත්, දරුවාට තදින් අවවාද දුන්නත් අන්තිමේදී දෙමව්පියෝ පැටලෙන පැටලිල්ල දවස් ගණනාවක් අළු යට ගිනි වගේ පුපුරු ගහනවා.

මානසික ආතතිය- බොහෝ වේලාවට මානසික ආතතිය පිටට පේන්නෙත් නැහැ.අඩුම වශයෙන් ආතතියට පත් තැනැත්තාවත් ඒ ගැන දන්නේ නැහැ.නමුත් සිද්ධ වෙන්නේ නිතරම අඩදබර විතරයි.නමුත් ඒවා පිටවෙන්නේ හොස්ස අගින් මැස්සා යන්න බැරි විදිහටයි.

වෙහෙස- නිවසක කටයුතු, රැකියාව ,සමාජ සම්බන්ධතාවයන්,දරුවන්ගේ වගකීම් ..මේ

සියල්ලම දරන්න ගියාමත් ටිකක් අපහසුයි.සමහර විට මේ වගකීම් දෙන්නා අතර බෙදා ගැනීමකුත් නැහැ.එහෙම වුනාම ඇති වෙන වෙහෙස පිටවෙන්නේ මත ගැටුම් විදිහටයි.

දෙමව්පියෝ නිතරම රණ්ඩු වෙනවා නම්..

දෙමව්පියෝ නිතරම රණ්ඩු වෙනවා නම් ඒ නිවස ප්‍රසන්න නැහැ. සාමාන්‍යයෙන් පවුලේ අයට තමාගේ නිවස තරම් ප්‍රසන්න තැනැක් ලෝකයේ වෙනත් කොතැනකවත් නැති තරම් වුනොත් එය සැබැවින්ම පසන් නිවසක්.ඒ වුනත් අම්මා තාත්තා මත ගැටෙන,බහින් බස් වෙන නිවසක දරුවන්ට මේ පසන් නිවසක අයිතිය නොදැනීම අහිමි වෙනවා.

• දරුවන් හා දෙමව්පියන් අතර සම්බන්ධතාවය

අම්මා,තාත්තා නිතරම දුම්මල වරම අරගෙන ඉන්නවා නම් දරුවන්ට ඔවුන් සමග මනා සන්නිවේදනයක් ගොඩ නගා ගැනීම අපහසුයි.බොහෝ වේලාවට මේ පීඩනය පිට වෙන්නේ දරුවා වෙතින් නිසා ඔවුන් අම්මා හෝ තාත්තා ආව්ස වෙලා ඉනන්වා නම් කතාවට යන්නත් බයයි.ඒ නිසාම දරුවන් නිතරම ජීවත් වෙන්නේ බිය,සැකය පිරුන පරිසරයකයි.

• දරුවන්ගේ මානසික තත්වයට ගැලපෙන්නේම නැහැ.

දරුවන්ගේ බාල කාලයේ ලබන සුන්දර අත්දැකීම් මත ඔවුන්ගේ අනාගතය පෝෂණය වෙනවා.දරුවන් සතුටින් ඉන්න කැමැතියි. ආදරය ලබන්න,ආදරය විඳින්න..කැමැතියි.ඒත් නිතර ගැටෙන දෙමව්පියන් සිටින නිවසකදී දරුවාට මේ සියල්ල අහිමි වෙනවා. අම්මා නිතරම ඉන්නේ තමන්ට ජීවිතේ එපා වුණා වගේ..තාත්තාට පොඩ්ඩක් ඇත්තම් තරහ යනවා.එවන් පසුබිමක දරුවා බොහොම අසරණයි.ඔවුන්ගේ සිතුවිලි කියන්න,අහන්න කෙනෙක් නැහැ. මේ නිසා දරුවා බෙහෙවින්ම මානසික කම්පනයකින් කාලය ගෙවනවා.

• දරුවාගේ අනාගතයට ඇති වෙන බලපෑම

දරුවාට නිවසේ තියෙන්නේ අනාදරය,අනාරක්ෂිතබව නම් ඒ තත්වය දරුවා සමග නොදැනීම වර්ධනය වෙනවා.ඔවුන් සමාජයට නිරාවරනය වුනාමත් මේ පීඩනය නිසා සමාජය සමග පවත්නා සම්බන්ධතාවයන් එතරම් යහපත් පරිදි පවත්වා ගැනීමට අපහසු චරිත බවට පත් වෙනවා.නිතරම මානසිකව පීඩනයෙන්, සිටීම නිසා දරුවාගේ හිතේ ඇත්තේ ප්‍රචන්ඩ සිතුවිලි. තාත්තා නිතරම අම්මාට දොස් නගන, බඩු මුට්ටු පොළවේ ගසන, අම්මා නිතරම තාත්තාව විවේචනය කරන පවුල් පසුබිමකින් දරුවෙකුගේ හිතේ ඇති වෙන්නේ ප්‍රචණ්ඩත්වයයි.ඒ නිසා පවුල තුළ මොන අන්දමේ අරගල තිබුනත් දරුවන් ඉදිරියේ ඒවා ප්‍රචණ්ඩකාරී ලෙසින් මුදා හරින්න එපා.එලෙස පීඩාකාරි පරිසරයක හැදෙන වැඩෙන දරුවා අනාගතයේදී ප්‍රචන්ඩතාරීව හැසිරෙන නිසා දෙමව්පියන් ලෙසින් ඔබ අද දවසේ පවුලේ සමගිය පවත්වා ගැනීමට වඩාත් උනන්දු වෙන්න.එය දරුවන්ට ආදරය කරන දෙමව්පියන්ගේ සැබෑම සෙනෙහසයි.

ලෝකයේ සතුටින්ම සිටින ජනතාව ජීවත්වෙන්නේ පින්ලන්තයේ. ඒත් මේ විදිහට එක් රටක් පාදක කර ගෙන ලෝකයේ සමස්තය ගැන අනුමාන අපිට ගොඩ නගා ගන්න බැහැ.අල්ජසීරා පුවත් සේවය පවා මේ ගැන අදහස් දක්වමින් කියා සිටින්නේ ලෝකයේ කුමන රටක වුනත්  මානසිකව පීඩනයෙන් සිටින පිරිස් ඕනෑ තරම් සිටින බවයි. ලෝක සෞඛය සංවිධානය සඳහන් කරන විදිහට අනාගතයේදී සෑම පුද්ගලයන් හතර දෙනෙක්ගෙන් එක් අයෙක්ම මානසික සෞඛ්‍යය අතින් පිරිහුන තත්වයක පසු විය හැකි බවයි. අපි හැම දෙනෙක්ම ජීවිතයේ හැම දවසකම මානසිකව යම් යම් ගැටුම්වලට මුහුණ දෙනවා. මේ තත්වය නිසා අපි මානසික රෝගීන් බවට පත් වෙන අතර ඒ වෙනුවෙන් බලපාන තවත් හේතු කීපයක් තිබෙනවා.

■ ප්‍රවේණිය

■ ආහාර රටාව

■ ව්‍යායාම

■ පරිසර දූෂණය

■ මානසික ආතතිය

මානසික රෝග බොහෝ දුරට දරුණු තත්වයට පත් වෙන්නේ අපේම වැරැද්දෙන් බවත් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අදහසට ඌනපූරණය කරමින් වෛද්‍ය විශේෂඥයින් සඳහන් කරනවා..

මානසික රෝග පිළිබඳව අපේ සමාජයේ පවතින දුර්මත නිසා මෙම රෝගීන් වෙනුවෙන් ප්‍රතිකාර ලබා දීම ඇතැම් වේලාවට බොහොම කල් යන අවස්ථා තිබෙනවා. ඒ තත්වය නිසා සිද්ධ වෙන්නේ නියපපොත්තෙන් කඩන්න පුළුවන් දෙය පොරොවෙන් කපන තරමටම බරපතල තත්වයට පත් වෙනවා. එහෙත් මානසික රෝග තත්වයක් වුනත් කල් තබා හඳුනා ගත් විට ප්‍රතිකාර කිරීම අපහසු නැහැ. එහෙමනම් අපේ රටේ මානසික රෝග හඳුනා ගැනීම ඇත්තටම පරක්කු වෙන්නේ 

බොහොම දෙනා මුලින්ම මානසික රෝග තත්වයන් පැහැදිලිව හඳුනා ගන්නේ නැහැ. සමහර අවස්ථා තිබෙනවා මේවා මානසික රෝග විදිහට තෝරා බේරා ගන්න බැරි තරහටම සාමාන්‍යයයි.සමහර අයගේ අසීමිත පිරිසිදුකම, තනිවම ඉන්න දක්වන බිය, සතුන්ට දක්වන බිය, තමන් මැරෙයි කියලා එහෙම නැත්නම් තමන්ට විපතක් වෙයි කියල හිතෙන අනියත බිය…මේ සාමාන්‍ය හැසිරීම් අතරෙත් මානසික රෝග තත්වයක පෙරනිමිති තිබුනත් අපි ඒවා පැහැදිලිව හඳුනා ගන්නේ නැහැ.

■ මානසික රෝග වෙනුවෙන් ඔවුන් මුලින්ම රෝහල්ගත වෙන්න තිබුනා නේද…?

ඒ තත්වය ඔවුන්ට පමණක් නොවෙයි. බොහොම දෙනාට සාධාරණයි. එකක් අපි අතර තිබෙන මානසික රෝග ගැන අපිට වැටහීමක් නැහැ. ඒ නිසා ප්‍රතිකාර ගත යුතුද…ප්‍රතිකාර ගන්නේ කාගෙන්ද…. යොමු වෙන්නේ කොතැනටද…..වගේ ප්‍රශ්න රාශියක් නැතුවාම නොවෙයි. 

■ මානසික රෝග වෙනුවෙන් ඖෂධීය ප්‍රතිකාරම ලබා ගත යුතුද…..?

මානසික රෝග වෙනුවෙන් ඖෂධ ප්‍රතිකාර වගේම මනෝචිකිත්සක ප්‍රතිකාර ලබා දෙන්න අවශ්‍ය අවස්ථා තිබෙනවා. බොහෝ දෙනා මනෝචිකිත්සක ප්‍රතිකාර පිළිබඳව දැනුවත් නැහැ.ඒ වගේම මානසික රෝග සඳහා පුනරුත්ථාපන මධ්‍යස්ථාන පහසුකම් ඉතාම අල්පයි. මේ නිසා මානසික රෝගීන් වෙනුවෙන් අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා නිසි පහසුකම් නැති වීම නිසාත් මේ රෝගීන්ගේ තත්වය සුව අතර පත් කර ගැනීම අපහසුයි.

■ මානසික රෝග පිළිබඳව තිබෙන දුර්මත….

බොහොම දෙනා හිතන්නේ මානසික රෝග වැළඳුනාම දැන් ඉතින් සදාකාලිකවම මානසික රෝගියෙක් බවයි. එහෙම වෙන්නේ නැහැ. පුද්ගලයාගේ පවතින අසමතුලිත බවට ප්‍රතිකාර ලබා දීමෙන් ඔහු නැවත සාමාන්‍ය තත්වයටම සමාජගත කළ හැකියි.

■ මානසික රෝගීන් සමාජයේ අපවාදයට ලක් කිරීමක් වෙනවාද…?

මානසික රෝගියෙක්ය යන ලේබලයෙන් එම තැනැත්තා හඳුන්වන්න පුරුදු පුහුණුව සිටීම ඉතා වැරදියි. ඇතැම් විවාහ යෝජනාවන් පවා පවුලේ යම් කෙනෙක් මානසික රෝග තත්වයෙන් පසු වුන තොරතුරු දැනගත්තාම බිඳ වැටෙනවා. සමාජය මෙම රෝගීන් අවතැන් කරන නිසා ඔවුන් නොදැනම හුදෙකලා චරිත බවට පත් වෙන විට තව තවත් තත්වය නරක අතට හැරෙනවා.

■ යෝග සහ භාවනාවන් මගින් කාංසාව විශාදය වැනි මානසික රෝගවලට සහනයක් ලැබෙනවාය යන අදහස…

මෑතකදී හාවර්ඞ් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් නිකුත් කරන ලද පර්යේෂන වාර්තාවක සඳහන් අන්දමට යෝග සහ භාවනාවන් මගින් මානසික රෝගාබාධයන්ට සහනය ලැබෙන බව හඳුනා ගෙන තිබෙනවා. මෙම අධ්‍යනයට කාන්තාවන් 91 දෙනෙක් තෝරා ගෙන මුල් අදියරේදී ඔවුන්ට පැය 12 ක කාලයක් භාවනාවේ යෙදීමට අවස්ථාව ලබා දුන්නා. දෙවැනි අදියරේදී සතියක කාලයක්  යෝග ව්‍යායාමයන්හි යෙදෙන්නට අවස්ථාව සලසා දුන්නා. සැසි වාරය අවසානයේදී ලබා ගත් වාර්තාවන් මගින් පෙනී ගියේ මෙම පිරිස ඉතා යහපත් මානසික සෞඛ්‍ය තත්වයකට පත්ව සිටි බවයි. මේ විදිහට බලද්දී අපිට මානසික ඇති වෙන විවිධ අපහසුතාවයන් වෙනුවෙන් දැන් නොයෙක් පිළියම් තිබෙනවා.

■ එහෙමනම් මේ රෝගීන් සමාජය පිළිගන්නේ කොහොමද….

ඇත්තටම ඔවුන් සාමාන්‍ය උදවිය විදිහට හිතන්න පුළුවන්. අතීතයේදී ක්ෂයරෝගය , ලාදුරු වැනි රෝගීන් සමාජයෙන් කොන් වුන තත්වයට පත්ව සිටියත් වෛද්‍ය විද්‍යාවේ සංවර්ධනය සහ සමාජය ලබා තිබෙන දැණුවත්බව නිසා මේ රෝගීන් සුවය ලබා ඉතා හොඳින් සමාජය සමග ගණුදෙණු කරනවා. මානසිකව යම් වෙනස්වීමක් ඇති වෙලා ඒ වෙනුවෙන් ප්‍රතිකාර ලබා ගත්තාට පසුව දෙවතාවක් ඒ තැනැත්තා ගැන හිතන්න අවශ්‍ය නැහැ. දැන් ඔහු හෝ ඇය සාමාන්‍ය නීරෝගී පුද්ගලයෙක්…..

අල්ජසීරා පුවත් ඇසුරින්

සමහර වැඩිහිටියන් සමග පුංචි පැටව් ඉක්මනින් මිතුරු වෙනවා.සමහර උදවිය සැබැවින්ම පැටියාට ආදරය කළත් දරුවා කිසිම කැමැත්තක් දක්වන්නේ නැහැ.ඉතා මිතුරු සිතින් තමා වෙතට ප්‍රතිචාර  දක්වන විට බොහෝ අය කියන්නේ සංසාරයේ දැකල පුරුදු ඇති කියලා..ඒ වගේම මේ අය ළමයි රවටා ගන්න සුත්‍තරය දන්නවා කියලා කිව්වත් ඇත්තටම මෙතැන රහසක් තිබෙනවා.

මේ ගැන පර්යේෂකයන් අධ්‍යනයක් සිදු කළා.ඔවුන් කියන්නේ තමා අනුකරණය කරන උදවිය සමග දරුවන් ඉතාම ඉක්මනින් මිතුරු වෙන බවයි. සෙල්ලම් බඩු, රසකැවිලි වැනි දරුවා රවටන කිසිම දෙයක් නැති වුනත් මේ පුංචි රහස නිසා ඇතැම් වැඩිහිටියන් වෙත දරුවන් ඉතාම ඉක්මනින් ආකර්ශනය වෙන බව ඔවුන් පෙන්වා දෙනවා.

හැබැයි මේ ගැන ඇහුවාම අපේ අම්මලා, අත්තම්මලා නම් කියාවි අපි ඉතින් දරුවන්ගේ භාෂාව දන්නවා.අපි නිතරම දරුවන් ආමන්ත්‍රණය කලා. වෙන දෙයක් තබා අපි දරුවන් ආමන්ත්‍රනය පටන් ගත්තේ තොටිල්ලේ ලී වැටත් පනින්න ඉස්සර පටන්නේ..

ඒක ඇත්ත.දැන් මේ සංසිද්ධිය ස්වීඩනයේ ලුන්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ  නව අධ්‍යනය අනුවපිලිගෙන තිබෙනවා. ඔවුන්ගේ අධ්‍යනය අනුව මාස හයක් වයසැති ළදරුවන් වැඩිහිටියන් අනුකරණය කරන විට ඔවුන් හඳුනා ගන්නවා පමණක් නොවෙයි,  අනුකරණය කරන්නන් වඩාත් මිත්‍රශීලි අය විදිහට සලකනවා.  දරුවා වෙනුවෙන් වෙන වෙන අන්දමින් ආකර්ශනය ලබා ගන්නට තැත් කළ අයට වඩා වෙනත් දරුවා  අනුකරණය කළ වැඩිහිටියෙකු දෙස ළදරුවන් ගේ ආකර්ශනය වැඩි බව පෙනී ගියා.. ළදරුවන් ද ඔවුන් වෙත තවත් ළඟා වූ අතර ක්‍රිඩා අනුකරණය කිරීමටත් පටන් ගත්තා.. 

මේ අධ්‍යනය එතරම් පහසු එකක් වුනේ නැහැ. ඒ ඇයි කිව්වොත් පර්යේෂකයාටත් බබාගේ තත්වයට පත් වෙන්න සිදු වුනා.ඔවුන් මාස හයක් වයසැති ළදරුවන්ගේ නිවෙස්වලට ගොස් ඔවුන් සමග ආකාර හතරකින් කටයුතු කළා.

දරුවා කරන කරන දේ කිරීම ඒ අතරින් එකක්.ඒ වගේම දරුවා අත ඔසවනවා නම් පර්යේෂකයාත් අත ඔසවන්න, කකුල සොලවන විට කකුල සොලවන්න පටන් ගත්තා.දෙවැනි අදියරේදී දරුවාගේ ශාරිරික ක්‍රියාකාරකම් විතරක් අනුකරනය කළා.

ඒ විතරක් නොවෙයි, දරුවා දක්වන ක්‍රියාවට වෙනස් විදිහටත් ප්‍රතිචාර දැක්වීමට පර්යේෂකයන් පටන් ගත්තා. ඒ කියන්නේ දරුවා කකුල සොලවන විට පර්යේෂකයා නළල අතගාන්න වගේ වෙනස් දෙයක් කලා.ඒ අතර දරුවා යම් දෙයක් අවශ්‍ය බැව් දන්වන විට ප්‍රතිචාර දැක්වීම වැනි විවිධ විදිහට දරුවා අනුකරනය කරන්න පටන් ගත්තා.

කොහොම වුනත් තොටිල්ලේ ඉන්න පුංචි පැටව් ඔවුන් අනුකරනය කරන අන්දම දැක්කාම අම්මලාටත් පුදුම හිතුනා. ඇයි දෙයියනේ ජීවිතේට දැක්කෙත් අදයි..මේ මොන පුදුමයක්දැයි අම්මලාට හිතුන බැව් ලුන්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ පර්යේෂක සහ අධ්‍යයනයේ ප්‍රධාන කතුවරයා වන ගේබ්‍රියෙලා-ඇලිනා සවුසි සඳහන් කරනවා.

ඒ වගේම දරුවන් අන්තර් ක්‍රියාවන් සමග සම්බන්ධ වීමට සහ සමාජය සමග සම්බන්ධතාවයන් ගොඩ නගා ගැනීමට නම් ඔවුන් සමග වැඩිහිටියන්ගේ සමීපතාවය අවශ්‍ය වෙනවා.මේ උපකල්පනය මත පිහිටා කටයුතු කළ පර්යේෂකයන්ට ඒ වෙනුවෙන් ගැලපෙන ක්‍රමවේද සෙවීමේ අවශ්‍යතාවය ඇති වුනේ කාලයක පටන්.ඒ අනුව ඔවුන්ගේ උපකල්පනය වුනේ ළදරුවන් අනුකරණය කිරීම මේ සදහා වඩාත් ගැලපෙන ක්‍රමවේදයක් විය හැකි බවයි.

කොහොම වුනත් දැන් මේ ගැන යම් තහවුරුවීමක් ගොඩ නැගී තිබෙනවා.ඉතින් අපේ අම්මලාටත් දැන් තමන්ගේ පැටව් සමග සම්බන්ධතාවය ගොඩ නගා ගන්න වෙනවා. ඒ කියන්නේ අම්මාටත් ”බබා පාට්” පටන් ගන්න වෙනවා. ඇත්තටම ඉස්සර වැඩිහිටියෝ දරුවන් සමග දණ ගාන්න පවා පෙළඹී තිබෙන්නේ මානසික විද්‍යාව දැනගෙන නොවෙයි.දරුවා සතුටු වෙන දේ ගැන වැඩිහිටියන් දැන හිටියා.ඒ නිසා පැටියා අඩන විට බොරුවට අඩන්න පටන් ගත්තා.සමහර වෙලාවට පැටියාගේ ඇඬීමත් නැවතෙනවා.මේ විදිහට පුංචි සම්‍යප්‍රයෝග ලැබෙන්නා වූ අපි නොදකින වාසි බොහොමයක් තිබෙනවා.දැන් මේ පර්යේෂන පත්‍රිකාව PLOS ONE මගින් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබෙනවා.

පුන්‍යා චාන්දනි ද සිල්වා

පර්යේෂණය – PLOS ONE